{"id":65,"date":"2021-11-20T22:18:14","date_gmt":"2021-11-20T19:18:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.celikhukukburosu.com.tr\/?p=65"},"modified":"2021-11-20T22:19:02","modified_gmt":"2021-11-20T19:19:02","slug":"65","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.celikhukukburosu.com.tr\/?p=65","title":{"rendered":"Bitirme Tezi"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]<strong>T.C.<\/strong><\/p>\n<p><strong>GALATASARAY \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130<\/strong><\/p>\n<p><strong>SOSYAL B\u0130L\u0130MLER ENST\u0130T\u00dcS\u00dc<\/strong><\/p>\n<p><strong>EKONOM\u0130 HUKUKU \u0130K\u0130NC\u0130 \u00d6\u011eRET\u0130M<\/strong><\/p>\n<p><strong>TEZS\u0130Z Y\u00dcKSEK L\u0130SANS PROGRAMI<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>6102 SAYILI<\/strong> <strong>T\u00dcRK T\u0130CARET KANUNU\u2019NDA ANON\u0130M \u015e\u0130RKETLER\u0130N ESAS S\u00d6ZLE\u015eMES\u0130NDEK\u0130 BA\u011eLAM KURALI \u0130LE SINIRLI OLARAK H\u0130SSE DEVR\u0130<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Y\u00dcKSEK L\u0130SANS D\u00d6NEM PROJES\u0130<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Aylin Canset \u00c7EL\u0130K<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Proje Dan\u0131\u015fman\u0131: Prof. Dr. Necmi Y\u00fczba\u015f\u0131o\u011flu<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>MAYIS 2017<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<h1><a name=\"_Toc480565089\"><\/a><strong>\u00d6NS\u00d6Z<\/strong><\/h1>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ticari hayat\u0131n bir gere\u011fi olarak \u015firketler hukuku uygulamas\u0131nda en s\u0131k yap\u0131lan i\u015flemlerden birisi de, anonim \u015firketlerde hisse devridir. S\u00f6z konusu devirlerde, hisse sahipleri aras\u0131nda t\u00fcm \u015fartlar\u0131n yerine getirildi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi hakim ise de, \u00e7o\u011fu kez gerekli hukuk\u00ee prosed\u00fcre yeterince \u00f6nem verilmemekte oldu\u011fu g\u00f6zlemlenmektedir. Nitekim t\u00fcrlerine g\u00f6re hisse devirleri, 6102 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu&#8217;nda d\u00fczenlenmi\u015f olsa da, \u00e7ok \u00e7e\u015fitli hukuksal sorunlara neden olabilecek i\u015flemlerdir.<\/p>\n<p>Anonim \u015firketlerde, pay\u0131n senede ba\u011flanm\u0131\u015f olup olmamas\u0131na g\u00f6re, senede ba\u011flanm\u0131\u015fsa hisse t\u00fcrlerine g\u00f6re devirlerin nas\u0131l yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi hususlar\u0131, bunlar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 ve konu ile ilgisi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm di\u011fer konular bu \u00e7al\u0131\u015fmada arz ve izaha kavu\u015fturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f olup proje \u00e7al\u0131\u015fmamda\u00a0planlanmas\u0131nda, ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda, y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinde ve olu\u015fumunda ilgi ve deste\u011fini esirgemeyen, engin bilgi ve tecr\u00fcbelerinden yararland\u0131\u011f\u0131m, y\u00f6nlendirme ve bilgilendirmeleriyle \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131 bilimsel temeller \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u015fekillendiren say\u0131n hocam Yard. Do\u00e7. Dr. H. Ali Dural\u2019a bug\u00fcnlere gelmemi sa\u011flayan ve bana daima destek veren aileme te\u015fekk\u00fcr\u00fc bor\u00e7 bilirim.<\/p>\n<p>Aylin Canset \u00c7elik<\/p>\n<p>8 May\u0131s 2017<\/p>\n<p>\u0130stanbul<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h1><a name=\"_Toc480565090\"><\/a><strong>\u0130\u00c7\u0130NDEK\u0130LER<\/strong><\/h1>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00d6NS\u00d6Z&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. i<\/p>\n<p>\u0130\u00c7\u0130NDEK\u0130LER&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; ii<\/p>\n<p>KISALTMALAR&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. iv<\/p>\n<p>ABSTRACT&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; v<\/p>\n<p>\u00d6ZET&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; vi<\/p>\n<p>G\u0130R\u0130\u015e&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;. 1<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n<p>YEN\u0130 T\u00dcRK T\u0130CARET KANUNU\u2019NA G\u00d6RE ANON\u0130M \u015e\u0130RKETLER<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>1.1. \u015eirket Kavram\u0131<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 2<\/p>\n<p><strong>1.2. Anonim \u015eirket Kavram\u0131<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 3<\/p>\n<p><strong>1.3. Anonim \u015eirketin Temel \u0130lkeleri<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 4<\/p>\n<p><strong>1.4. Anonim \u015eirketlerin Tarihi Geli\u015fimi<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 7<\/p>\n<p><strong>1.5. Anonim \u015eirketlerin S\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 9<\/p>\n<p><strong>1.6. Anonim \u015eirketlerin Elemanlar\u0131 ve \u00d6zellikleri<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;. 10<\/p>\n<p><strong>1.7. Anonim \u015eirketlerde Kurulu\u015f<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 12<\/p>\n<p><strong>1.7.1. Kurulu\u015fa \u0130li\u015fkin Belgeler ve Kurucular<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 12<\/p>\n<p><strong>1.7.2. Taahh\u00fct<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 17<\/p>\n<p><strong>1.7.3. Ayni Sermaye Pay Bedelleri ve Primli Paylar<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;. 18<\/p>\n<p><strong>1.7.4. Kurucu Menfaatleri ve Halka Arz<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;. 20<\/p>\n<p><strong>1.8. Anonim \u015eirketlerinin Organlar\u0131<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 22<\/p>\n<p><strong>1.8.1. Y\u00f6netim Kurulu<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;. 22<\/p>\n<p><strong>1.8.2. Genel Kurul<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 23<\/p>\n<p><strong>1.9. Anonim \u015eirketlerde Sona Erme ve Tasfiye<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;. 25<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n<p>YEN\u0130 T\u00dcRK T\u0130CARET KANUNU\u2019NA G\u00d6RE H\u0130SSE VE H\u0130SSE SENETLER\u0130N\u0130N DEVR\u0130<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>2.1. Hisse Kavram\u0131<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 27<\/p>\n<p><strong>2.1.1. Hissenin \u00c7e\u015fitli Anlamlar\u0131<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 27<\/p>\n<p><strong>2.1.2. \u00c7\u0131plak Hisse<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 31<\/p>\n<p><strong>2.2. Hisse Senedi Kavram\u0131<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 31<\/p>\n<p><strong>2.2.1. Hissenin Senede Ba\u011flanmas\u0131<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 32<\/p>\n<p><strong>2.2.2. Hisse Senedinin \u00c7\u0131kar\u0131lmas\u0131<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 33<\/p>\n<p><strong>2.2.3. Hisse Senedinin \u0130\u015flevi<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 34<\/p>\n<p><strong>2.2.4. Hisse Senedinin T\u00fcrleri<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;. 35<\/p>\n<p><strong>2.2.4.1. Hamiline ve Nam\u2019a Yaz\u0131l\u0131 Hisse Senedi<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;. 35<\/p>\n<p><strong>2.2.4.2. Adi ve \u0130mtiyazl\u0131 Hisse Senedi<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 35<\/p>\n<p><strong>2.2.4.3. Kurucu ve \u0130ntifa Hisse Senedi<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 36<\/p>\n<p><strong>2.2.5. Hisse Senedinin \u015eekli<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 37<\/p>\n<p><strong>2.3. Pay Defteri<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 38<\/p>\n<p><strong>2.4. Hisse Sahipli\u011finin Kazan\u0131lmas\u0131<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 39<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00dc\u00c7\u00dcNC\u00dc B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n<p>ESAS S\u00d6ZLE\u015eME \u0130LE GET\u0130R\u0130LEN SINIRLAMALAR<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>3.1. Genel Olarak<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 40<\/p>\n<p><strong>3.2. Hisse Devri S\u0131n\u0131rlamalar\u0131n\u0131n Amac\u0131<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 40<\/p>\n<p><strong>3.3. Hisse Devrinin Yasakland\u0131\u011f\u0131 ve S\u0131n\u0131rland\u0131\u011f\u0131 Haller<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;. 41<\/p>\n<p><strong>3.3.1. Kanuni Ba\u011flam<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 41<\/p>\n<p><strong>3.3.2. Esas S\u00f6zle\u015fmeyle S\u0131n\u0131rlama<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;. 44<\/p>\n<p><strong>3.3.2.1. Hisse Devri S\u0131n\u0131rlamalar\u0131<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 44<\/p>\n<p><strong>3.3.2.2. Borsaya Kote Edilmemi\u015f Nama Yaz\u0131l\u0131 Hisse Devri<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 45<\/p>\n<p><strong>3.3.2.3. Borsaya Kote Edilmi\u015f Nama Yaz\u0131l\u0131 Hisse Devri<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 47<\/p>\n<p><strong>3.4. Hisse Devri S\u0131n\u0131rlamalar\u0131na \u0130li\u015fkin Emredici H\u00fck\u00fcmler<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;. 49<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>SONU\u00c7&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 50<\/p>\n<p>KAYNAK\u00c7A&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 51<\/p>\n<p>\u00d6ZGE\u00c7M\u0130\u015e&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;. 54<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h1><a name=\"_Toc480565091\"><\/a><strong>KISALTMALAR<\/strong><\/h1>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>A.g.e.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Ad\u0131 Ge\u00e7en Eser<\/p>\n<p>e.t.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Eri\u015fim Tarihi<\/p>\n<ol>\n<li>: F\u0131kra<\/li>\n<\/ol>\n<p>HMK\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Hukuk Muhakemeleri Kanunu<\/p>\n<p>mad.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Madde<\/p>\n<ol>\n<li>: Sayfa<\/li>\n<\/ol>\n<p>TL\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : T\u00fcrk Liras\u0131<\/p>\n<p>TTK\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : 6102 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"255\"><strong>University\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/td>\n<td width=\"443\"><strong>: Galatasaray University<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"255\"><strong>Institute<\/strong><\/td>\n<td width=\"443\"><strong>: Institute of Social Sciences<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"255\"><strong>Department\u00a0\u00a0 <\/strong><\/td>\n<td width=\"443\"><strong>: Economic Law<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"255\"><strong>Program\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/td>\n<td width=\"443\"><strong>: Master&#8217;s Degree Without Thesis<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"255\"><strong>Thesis Supervisor:\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/td>\n<td width=\"443\"><strong>: Prof. Dr. Necmi Y\u00fczba\u015f\u0131o\u011flu<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"255\"><strong>Thesis Type and Date<\/strong><\/td>\n<td width=\"443\"><strong>: Term Project &#8211; May 2017<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<h1><a name=\"_Toc480565092\"><\/a><strong>ABSTRACT<\/strong><\/h1>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>TRANSFER OF SHARES LIMITED WITH THE CONTEXT RULE IN THE ARTICLES OF ASSOCIATION OF JOINT STOCK COMPANIES IN THE NEW TURKISH COMMERCIAL LAW<\/strong><\/p>\n<p><strong>Aylin Canset \u00c7EL\u0130K<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>One of the issues that are regulated by means of most radical changes in the new Turkish Commercial Law is joint stock companies. In the case of joint stock companies, significant changes have been made regarding the restrictions on the transfer of shares. In the new Turkish Commercial Law, the basic principles related to this issue have been regulated in Articles 490 and 492; and in Articles 493 and 498, the shares are classified according to the quotation status on the stock exchange and explained in detail. The purpose of this study is to examine the limitations on the transfer of shares in the articles of association of the joint stock companies in the New Turkish Commercial Law and to examine these limitations within the framework of context rule. Within this scope, this study is divided into three parts and Joint Stock Company, stock concept and imposed restrictions according to the New Turkish Commercial Law are included. Intended for the old Turkish Commercial Law, regulations of the new Turkish Commercial Law have been dealt with.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Keywords: <\/strong>Joint Stock Company<strong>, <\/strong>Transfer of Share<strong>, <\/strong>Share Transfer Restrictions, New Turkish Commercial Law<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table width=\"698\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"255\"><strong>\u00dcniversite\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/td>\n<td width=\"443\"><strong>: Galatasaray \u00dcniversitesi<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"255\"><strong>Enstit\u00fc<\/strong><\/td>\n<td width=\"443\"><strong>: Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"255\"><strong>Program\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/td>\n<td width=\"443\"><strong>: Tezsiz Y\u00fcksek Lisans<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"255\"><strong>Tez Dan\u0131\u015fman\u0131\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/td>\n<td width=\"443\"><strong>: Prof. Dr. Necmi Y\u00fczba\u015f\u0131o\u011flu<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"255\"><strong>Tez T\u00fcr\u00fc ve Tarihi<\/strong><\/td>\n<td width=\"443\"><strong>: D\u00f6nem Projesi \u2013 May\u0131s 2017<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h1><strong>\u00a0<\/strong><\/h1>\n<h1><a name=\"_Toc480565093\"><\/a><strong>\u00d6ZET<\/strong><\/h1>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>YEN\u0130 T\u00dcRK T\u0130CARET KANUNU\u2019NDA ANON\u0130M \u015e\u0130RKETLER\u0130N ESAS S\u00d6ZLE\u015eMES\u0130NDEK\u0130 BA\u011eLAM KURALI \u0130LE SINIRLI OLARAK H\u0130SSE DEVR\u0130<\/strong><\/p>\n<h1><a name=\"_Toc480565094\"><\/a><strong>Aylin Canset \u00c7EL\u0130K<\/strong><\/h1>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>TTK\u2019nda en k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fikliklerle d\u00fczenlenen konulardan biri de anonim \u015firketlerdir. Anonim \u015firketler kapsam\u0131nda ise hisse devir s\u0131n\u0131rlamalar\u0131na ili\u015fkin \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler getirilmi\u015ftir. TTK\u2019nda 490 ve 492. maddelerde konuya ili\u015fkin temel ilkeler d\u00fczenlenmi\u015f; 493 ile 498. maddelerde ise hisse senetleri borsaya kote edilme durumlar\u0131na g\u00f6re tasnif edilmi\u015f ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n amac\u0131 da, TTK\u2019nda anonim \u015firketlerin hisse devrinde esas s\u00f6zle\u015fmesindeki s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 ve bu s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 ba\u011flam kural\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde incelemektir. Bu kapsamda \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcme ayr\u0131larak tamamlanan \u00e7al\u0131\u015fmada, TTK\u2019na g\u00f6re anonim \u015firket ile hisse kavram\u0131 ve esas s\u00f6zle\u015fme ile getirilen s\u0131n\u0131rlamalara yer verilmi\u015ftir. M\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019na y\u00f6nelik olarak da TTK d\u00fczenlemeleri ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Anahtar Kelimeler: <\/strong>Anonim \u015eirketler<strong>, <\/strong>Hisse Devri<strong>, <\/strong>Pay Devir K\u0131s\u0131tlamalar, Yeni T\u00fcrk Ticaret Kanunu<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<h1><a name=\"_Toc480565095\"><\/a><strong>G\u0130R\u0130\u015e<\/strong><\/h1>\n<p>Bir\u00e7ok yeni d\u00fczenleme getiren TTK\u2019nda en \u00f6nemli yeniliklerden birisi de hisse devrine getirilen s\u0131n\u0131rlamalard\u0131r. TTK\u2019nda 491. maddede d\u00fczenlenen kanuni ba\u011flam, \u0130svi\u00e7re Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun 685. maddesinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yeniliklerle hisse devrinin k\u0131s\u0131tlanmas\u0131na ili\u015fkin yeni bir i\u015fleyi\u015f getirilmi\u015ftir. TTK\u2019nda hisse devri k\u0131s\u0131tlamalar\u0131na ili\u015fkin temel ilkeler 490 ve 492. maddelerde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Ard\u0131ndan 493. ve 498. maddelerde hisse senetleri, borsaya kote edilme durumlar\u0131na g\u00f6re tasnif edilerek detayl\u0131 bi\u00e7imde ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n amac\u0131 da, anonim \u015firketlerde hisse devrinde esas s\u00f6zle\u015fmedeki ba\u011flam kural\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n ele al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Bu kapsamda \u00e7al\u0131\u015fma \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcme ayr\u0131larak incelenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Birinci b\u00f6l\u00fcmde, TTK\u2019na g\u00f6re anonim \u015firketler ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Burada \u015firketin tan\u0131m\u0131, anonim \u015firketin tan\u0131m\u0131, temel ilkeleri, tarihi geli\u015fimi, s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131na yer verilmi\u015ftir. Ard\u0131ndan anonim \u015firketlerin elemanlar\u0131 ile \u00f6zellikleri a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Anonim \u015firketlerin kurulu\u015fu, organlar\u0131, sona ermesi ve tasfiyesi de bu b\u00f6l\u00fcmde yer verilen konulard\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130kinci b\u00f6l\u00fcm, TTK\u2019na g\u00f6re hisse kavram\u0131 ve hisse senetlerinin devri konusuna ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6ncelikle hisse kavram\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f; ard\u0131ndan hissenin senede ba\u011flanmas\u0131, hisse senedinin tan\u0131m\u0131, \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, i\u015fleyi\u015fi, t\u00fcrleri a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Burada pay defteri ile hisse sahipli\u011finin kazan\u0131lmas\u0131 konular\u0131na da yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n temel amac\u0131 kapsam\u0131nda haz\u0131rlanan; esas s\u00f6zle\u015fme ile getirilen k\u0131s\u0131tlar\u0131n ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 b\u00f6l\u00fcmd\u00fcr. Burada esas s\u00f6zle\u015fme ile getirilen s\u0131n\u0131rlamalar hakk\u0131nda genel bilgi verilmi\u015f; ard\u0131ndan bu s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n amac\u0131, yasakland\u0131\u011f\u0131 ve s\u0131n\u0131rland\u0131\u011f\u0131 haller a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Hisse devri s\u0131n\u0131rlamalar\u0131na ili\u015fkin emredici h\u00fck\u00fcmlerin dolan\u0131lmas\u0131 da bu b\u00f6l\u00fcmde yer verilen konulardan biridir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h1><a name=\"_Toc480565096\"><\/a><a name=\"_Toc476102548\"><\/a><strong>B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/strong><\/h1>\n<h1><a name=\"_Toc480565097\"><\/a><a name=\"_Toc476102549\"><\/a><strong>6102 SAYILI<\/strong> <strong>T\u00dcRK T\u0130CARET KANUNU\u2019NA G\u00d6RE ANON\u0130M \u015e\u0130RKETLER<\/strong><\/h1>\n<h2><a name=\"_Toc480565098\"><\/a><strong>1.1. \u015eirket Kavram\u0131<\/strong><\/h2>\n<p>S\u00f6zc\u00fck itibariyle birle\u015fme anlam\u0131na gelen \u015firket, ekonomik a\u00e7\u0131dan da, mal varl\u0131klar\u0131n\u0131n, emeklerin ve becerilerin birle\u015fmesidir. Ticaretin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan beri insanlar, yaln\u0131zca kendi malvarl\u0131klar\u0131n\u0131n, emek ve becerilerinin bundan sonra yeterli olmayaca\u011f\u0131n\u0131 fark etmi\u015flerdir. Bu sebeple ticaret hayatlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in ba\u015fka ki\u015filere gereksinim duymu\u015flard\u0131r.\u00a0 Bu ba\u011flamda \u015firketin tan\u0131m\u0131, ki\u015filerin bir \u00e7\u0131kar yahut k\u00e2r elde edebilmek amac\u0131yla mal varl\u0131klar\u0131n\u0131, emeklerini\u00a0 ve becerilerini birle\u015ftirmeleri \u015feklinde yap\u0131labilir.<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> Bir di\u011fer tan\u0131ma g\u00f6re \u015firket, insanlar\u0131n belirli iktisadi ama\u00e7lar\u0131n\u0131 yerine getirmek \u00fczere bir araya gelerek, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ve servetlerini, bir s\u00f6zle\u015fmeyle birle\u015ftirmeleri ile ortaya \u00e7\u0131kan bir ki\u015filiktir.<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a> \u00a0Sahip olunan sermayenin yaln\u0131zca bir ki\u015fi taraf\u0131ndan sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 i\u015fletmeler, tek ki\u015fi i\u015fletmesi olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Fakat sermaye birden \u00e7ok ki\u015fi taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lan\u0131yor ise, ortakl\u0131k s\u00f6z konusudur. Bu nedenle \u015firket, birden \u00e7ok ki\u015finin bir araya gelerek ortakl\u0131k olu\u015fturmalar\u0131 olarak da tan\u0131mlanabilir. Bir i\u015fletmenin \u015firket olarak tan\u0131mlanabilmesi i\u00e7in baz\u0131 \u00f6zelliklerinin bulunmas\u0131 gerekmektedir.<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a><\/p>\n<p>&#8211; Bir veya birden fazla ki\u015finin ortakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131<\/p>\n<p>&#8211; Ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi istenen m\u00fc\u015fterek bir ama\u00e7<\/p>\n<p>&#8211; Ortaklar aras\u0131nda amaca ili\u015fkin bir s\u00f6zle\u015fme imzalanmas\u0131<\/p>\n<p>-Amaca ula\u015fmaya y\u00f6nelik ortaklar\u0131n servet, \u00e7al\u0131\u015fma ve zekalar\u0131n\u0131 birle\u015ftirmeleri<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565099\"><\/a><strong>1.2. Anonim \u015eirket Kavram\u0131<\/strong><\/h2>\n<p>Anonim \u015firketler i\u015flevleri ve yap\u0131lar\u0131 nedeniyle k\u00fc\u00e7\u00fck birikimleri bir arada toplar ve bu birikimleri g\u00fc\u00e7l\u00fc yat\u0131r\u0131mc\u0131lara sunarlar. Bu nedenle anonim \u015firketler b\u00fcy\u00fck giri\u015fimler olu\u015fturan iktisadi birimler olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Anonim \u015firketler, belirli bir sermaye ile s\u00fcreklilik arz etmek ko\u015fuluyla ve esnaf faaliyetinden daha b\u00fcy\u00fck kar elde amac\u0131na uygun bi\u00e7imde, belirli bir zaman aral\u0131\u011f\u0131nda hayata ge\u00e7irdikleri faaliyetler sonucunda kazan\u00e7 elde etmek ve bu kazanc\u0131 hisse sahipleri aras\u0131nda da\u011f\u0131tmay\u0131 esas hedefi olarak belirleyen sermaye ortakl\u0131klar\u0131d\u0131r.<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a><\/p>\n<p>Anonim \u015firketler; s\u0131n\u0131rl\u0131 sorumluluklar\u0131, hissedarlar\u0131n taahh\u00fctte bulunduklar\u0131 sermaye nispetinde \u015firket ki\u015fili\u011fine kar\u015f\u0131 sorumluluk ta\u015f\u0131malar\u0131, t\u00fczel ki\u015fili\u011fin sahip oldu\u011fu ba\u011f\u0131ms\u0131z mal varl\u0131\u011f\u0131 ve te\u015fkilat ile profesyonel bir kadrolar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 gibi nedenlerle modern iktisadi d\u00fczenin ve ticari ya\u015fam\u0131n en etkili ve \u00f6nemli ara\u00e7lar\u0131ndan bir tanesidir. Anonim \u015firket, TTK\u2019nun 329. maddesinde <em>\u201csermayesi belirli ve hisselere b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f olan, bor\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 yaln\u0131z malvarl\u0131\u011f\u0131yla sorumlu bulunan \u015firket&#8221; <\/em>\u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Madde metninde de a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edildi\u011fi \u00fczere, anonim \u015firketler hukuk d\u00fczeninin yasaklamad\u0131\u011f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc ekonomik faaliyeti ger\u00e7ekle\u015ftirmek amac\u0131yla kurulan, hisse sahiplerinin taahh\u00fctte bulunduklar\u0131 sermaye oran\u0131nda yaln\u0131zca \u015firket t\u00fczel ki\u015fili\u011fine kar\u015f\u0131 sorumluluk ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 ve \u015firketi meydana getiren hisseler ve sahiplerinden ayr\u0131 bir t\u00fczel ki\u015fili\u011fe sahip olan sermaye \u015firketleridir. Anonim \u015firketler borsaya kote olsa da olmasa da, hisse sahiplerinin sermayeye katk\u0131s\u0131, \u00fcstlendi\u011fi risk ve bulundu\u011fu yat\u0131r\u0131ma kar\u015f\u0131l\u0131k, hisse sahiplerinin mal varl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin en do\u011fal ve \u00f6nemli hakk\u0131, \u015firketin tasfiyesi durumu hari\u00e7 k\u00e2rdan pay almakt\u0131r. Bu sebeple de hisse sahiplerinin bu hakk\u0131 vazge\u00e7ilmez niteliktedir.<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565100\"><\/a><strong>1.3. Anonim \u015eirketin Temel \u0130lkeleri<\/strong><\/h2>\n<p>Anonim \u015firketler, sermaye \u015firketleri aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Sermaye \u015firketlerinde ka\u00e7 tane ortak bulundu\u011fu yahut bu ortaklar\u0131n kim oldu\u011fundan ziyade sermayeleri \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Alacakl\u0131lara kar\u015f\u0131 \u015firket t\u00fczel ki\u015fili\u011fi sorumluluk alt\u0131ndad\u0131r. Bu sorumlulu\u011fun kapsam\u0131 \u015firketin t\u00fcm mal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir.<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a> \u015eu kadar ki, somut durumun gerekli k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hallerde t\u00fczel ki\u015filik perdesinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ilkesi gere\u011fince bor\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 kendi mal varl\u0131\u011f\u0131 ile sorumlu olan t\u00fczel ki\u015fili\u011fe ili\u015fkin sorumluluk alan\u0131n\u0131n, t\u00fczel ki\u015fiyi olu\u015fturan \u00fcyeler ve \u015firketi y\u00f6neten ki\u015fileri de kapsayacak \u015fekilde geni\u015fletilmesi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Anonim \u015firket, kurumsall\u0131k ilkesini benimsemi\u015f ve iktisadi ya\u015fam\u0131n en \u00f6nemli i\u015flevlerini yerine getiren olu\u015fumlar olduklar\u0131ndan devletin ilgili kurumlar\u0131n\u0131n s\u0131k\u0131 denetimi alt\u0131ndad\u0131r. Anonim \u015firketlerde hakim olan temel ilkeler \u015fu \u015fekilde s\u0131ralanabilir:<\/p>\n<p><strong>\u00c7o\u011funluk \u0130lkesi: <\/strong>Anonim \u015firketlerde as\u0131l olan sermayedir. Hisse sahiplerinin say\u0131s\u0131 bir \u00f6nem arz etmemektedir. Sermaye yap\u0131s\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemden \u00f6t\u00fcr\u00fc; sermayenin \u00e7o\u011funlu\u011funu elinde bulunduran ki\u015filer \u015firkete ili\u015fkin her konuda s\u00f6z sahibidirler. Genel kurulda hakimiyet \u00e7o\u011funluktad\u0131r. Y\u00f6netim kuruluna se\u00e7ilecek ki\u015fileri belirleyebilirler. Belirli bir yeter say\u0131s\u0131na eri\u015ftiklerinde esas s\u00f6zle\u015fmeyi de de\u011fi\u015ftirebilirler. \u015eirkete ili\u015fkin her konuda sevk ve idareyi ellerinde bulundururlar. Bu nedenlerle anonim \u015firketlerde \u00e7o\u011funluk ilkesi en temel ilkelerden biridir.<\/p>\n<p>\u00c7o\u011funluk ilkesi her ne kadar b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131sa da mutlak de\u011fildir. Mevzuata g\u00f6re, \u015firket sermayesinin y\u00fczde onuna sahip olan hisse sahipleri az\u0131nl\u0131k stat\u00fcs\u00fcnde bulunmaktad\u0131r. Bu stat\u00fc, \u00e7o\u011funlu\u011fu frenleyici baz\u0131 haklar i\u00e7ermektedir. Kimi durumlarda yeter say\u0131lar\u0131n\u0131n fazlal\u0131\u011f\u0131, az\u0131nl\u0131klar\u0131n da kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 gerektirdi\u011finden \u00e7o\u011funluk tek ba\u015f\u0131na karar alamamaktad\u0131r. Bu durumlar, \u00e7o\u011funluk ilkesinin mutlak nitelikte olmamas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a><\/p>\n<p><strong>Devletin Denetlemesi \u0130lkesi: <\/strong>Anonim \u015firketler ekonomik hayat\u0131n en \u00f6nemli ama\u00e7lar\u0131ndan biridir. Her \u00fclkede en \u00f6nemli sermaye \u015firketleri olarak kabul g\u00f6rmektedirler. Ekonomik hayat\u0131n ise \u00f6nemli bir akt\u00f6r\u00fc olarak g\u00f6r\u00fclmektedirler. Baz\u0131 i\u015f ve faaliyetlerde bulunmak i\u00e7in kanunun amir h\u00fckm\u00fc \u015firket yap\u0131s\u0131n\u0131n anonim \u015firket yap\u0131s\u0131nda olmas\u0131n\u0131 gerektirmi\u015ftir. Bu sebepler \u00e7er\u00e7evesinde konuya bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hi\u00e7bir \u00fclke anonim \u015firket i\u015fleyi\u015finde kay\u0131ts\u0131z durmamaktad\u0131r. \u00dclkemizde de anonim \u015firketlerin kurulu\u015fu, faaliyeti ve i\u015fleyi\u015fi ile ilgili olarak devletin kurumlar\u0131 kay\u0131ts\u0131z kalmay\u0131p, onlar\u0131n kurulu\u015fundan i\u015fleyi\u015fine kadar bir\u00e7ok safhas\u0131nda g\u00f6zetleyici, denetleyici ve izin verici bir rol \u00fcstlenmi\u015ftir. Bug\u00fcn \u015firket kurulu\u015fundaki izin mekanizmas\u0131 G\u00fcmr\u00fck ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131na verilmi\u015f iken, baz\u0131 anonim t\u00fcrlerinde ise, Sermaye Piyasas\u0131 Kurulu, Bankalar Denetleme Kurulu ve baz\u0131lar\u0131 ise Hazine ve D\u0131\u015f M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131 iznine ve denetimine tabi tutulmu\u015ftur.<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a><\/p>\n<p><strong>Mal Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Korunmas\u0131 ve S\u0131n\u0131rl\u0131 Sorumluluk (Tek Bor\u00e7) \u0130lkesi: <\/strong>Anonim \u015firketlerde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere ve alacakl\u0131lara kar\u015f\u0131 \u015firket t\u00fczel ki\u015fili\u011fi t\u00fcm mal varl\u0131\u011f\u0131 ile sorumludur. Ortaklar ise yat\u0131rd\u0131klar\u0131 sermaye miktar\u0131 itibariyle \u015firket t\u00fczel ki\u015fili\u011fine kar\u015f\u0131 sorumludurlar. Bir ortak taahh\u00fctte bulundu\u011fu sermaye miktar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 \u00f6demi\u015f ise, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere ve alacakl\u0131lara kar\u015f\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde sorumlulu\u011fu bulunmaz. \u015eirketin mal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bor\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lamaya yetmedi\u011fi durumlarda, ortaklar\u0131n sorumlulu\u011funa gidilemez, benzer \u015fekilde ortaklar \u015firkete bor\u00e7 vermek zorunda de\u011fildir. Bu durumun do\u011fal sonucu olarak alacakl\u0131lar alacaklar\u0131n\u0131 tahsil edemez ve ma\u011fdur olurlar. Mal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve s\u0131n\u0131rl\u0131 sorumluluk ilkesi, bu ve benzeri sonu\u00e7larla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmamak ad\u0131na anonim \u015firketin mal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n muhafazas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak baz\u0131 \u00f6nlemler al\u0131nmas\u0131 ve uygulanmas\u0131 \u015feklinde tan\u0131mlanabilir. Bu \u00f6nlemlerden baz\u0131lar\u0131 \u015fu \u015fekilde s\u0131ralanabilir;<\/p>\n<ol>\n<li>Kurulu\u015f i\u00e7in gereken en az sermaye ko\u015fulu<\/li>\n<li>Ortaklar\u0131n sermaye taahh\u00fcd\u00fcn\u00fcn tamam\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmedik\u00e7e \u015firketten bor\u00e7 alamamas\u0131<\/li>\n<li>Ayni sermayenin bilirki\u015fi taraf\u0131ndan tespiti<\/li>\n<li>K\u00e2r pay\u0131 da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131n, k\u00e2r elde etme ko\u015fuluna ba\u011fl\u0131 olmas\u0131<\/li>\n<li>Bilan\u00e7o tablosunda yer almayan de\u011ferlerin ve varl\u0131klar\u0131n sermayeye eklenememesi<\/li>\n<li>Hamiline yaz\u0131l\u0131 hisse senetlerinin ederi \u00f6denmedik\u00e7e arz edilememesi<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>Kurumsal Y\u00f6netim \u0130lkesi: <\/strong>Anonim \u015firketin m\u00fcmk\u00fcn olan en do\u011fru \u015fekilde sevk ve idaresini ama\u00e7layan, uzman kadrolar ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren ilkedir.<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a><\/p>\n<p><strong>E\u015fit \u0130\u015flem \u0130lkesi: <\/strong>TTK\u2019da <em>&#8220;pay sahipleri e\u015fit \u015fartlarda e\u015fit i\u015fleme tabi tutulur.&#8221;<\/em> ifadesi ile net bir \u015fekilde bu ilkeye yer verilmi\u015ftir. Yasan\u0131n gerek\u00e7esinde, bu h\u00fckm\u00fcn Yarg\u0131tay\u2019\u0131n yerle\u015fmi\u015f i\u00e7tihatlar\u0131nda kabul g\u00f6ren Avrupa Birli\u011fi Konseyinin ticaret \u015firketlerine dair, sermaye konulu 77\/91 Say\u0131l\u0131 y\u00f6nergesinde yer alan uluslararas\u0131 nitelikte e\u015fit i\u015flem ilkesinin yasal \u00e7er\u00e7eve olarak belirlendi\u011fi ifade edilmi\u015ftir.<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a><\/p>\n<p><strong>Hisse Sahiplerinin \u015eirkete Bor\u00e7lanmas\u0131n\u0131n K\u0131s\u0131tlanmas\u0131 \u0130lkesi: <\/strong>TTK y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmeden evvel de\u011fi\u015ftirilen 358. maddesinde; kat\u0131l\u0131m taahh\u00fcd\u00fcn\u00fcn do\u011furdu\u011fu bor\u00e7 haricinde, ortaklar \u015firkete hi\u00e7bir ko\u015fulda bor\u00e7lanamaz h\u00fckm\u00fc bulunmaktayd\u0131. Y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki maddeye g\u00f6re ise <em>&#8220;hisse sahipleri, sermaye taahh\u00fcd\u00fcnden do\u011fan vadesi gelmi\u015f bor\u00e7lar\u0131 \u00f6demedik\u00e7e ve \u015firketin serbest yedek ak\u00e7elerle birlikte kar\u0131 ge\u00e7mi\u015f y\u0131l zararlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak d\u00fczeyde olmad\u0131k\u00e7a \u015firkete bor\u00e7lanamaz.&#8221;<\/em> Kanun metninin a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ifade etti\u011fi \u00fczere, hisse sahiplerinin \u015firkete bor\u00e7lanmas\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olup ancak belirli ko\u015fullar alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015febilecektir. Bu h\u00fckm\u00fcn amac\u0131, \u015firketin mal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve saydaml\u0131\u011f\u0131n sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. Bununla birlikte alacakl\u0131lar ve\u00a0 di\u011fer sahiplerinin \u00e7\u0131karlar\u0131 da korunmaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a><\/p>\n<p><strong>Serbest Hisse Devri \u0130lkesi: <\/strong>Ticaret \u015firketlerinin hi\u00e7birinde, orta\u011f\u0131n \u015firketten ayr\u0131lmas\u0131 yahut \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Fakat ortaklar, sahip olduklar\u0131 hisse senetlerini ba\u015fkas\u0131na devrederek, \u015firketle ili\u015fiklerini kesebilirler. Ortaklar\u0131n bu konuda diledi\u011fi gibi tasarrufta bulunabilmesi &#8220;serbest hisse devri ilkesi&#8221;nin bir sonucudur.<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565101\"><\/a><strong>1.4. Anonim \u015eirketlerin Tarihi Geli\u015fimi<\/strong><\/h2>\n<p>Anonim \u015firketlerin toplumsal ve iktisadi ya\u015fam i\u00e7erisinde \u00e7e\u015fitli i\u015flevleri mevcuttur. \u00d6rne\u011fin, k\u00fc\u00e7\u00fck birikimlerin bir araya getirilerek yat\u0131r\u0131mlara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi ile ekonomik a\u00e7\u0131dan sosyal adalete katk\u0131da bulunulmaktad\u0131r. Bu katk\u0131n\u0131n sa\u011flanabilmesi i\u00e7in, anonim \u015firket hisselerinin i\u00e7erdi\u011fi yat\u0131r\u0131mc\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131, bir ba\u015fka deyi\u015fle \u00e7ok ortakl\u0131 ve borsaya kote olmu\u015f anonim \u015firketlerinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 gerekmektedir. 1800&#8217;l\u00fc y\u0131llarda hukuk d\u00fczeni, anonim \u015firketleri; karar organ\u0131 olarak genel kurul, y\u00fcr\u00fctme organ\u0131 olarak y\u00f6netim kurulu ve\u00a0 y\u00fcr\u00fctmeye dair karar organ\u0131n\u0131 bilgilendirecek denet\u00e7iler kurulu \u015feklinde \u00fc\u00e7 organdan olu\u015fan, belirli bir mal varl\u0131\u011f\u0131na sahip ki\u015fi toplulu\u011fu \u015feklinde tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131. Bununla birlikte, \u015firketler \u00fczerindeki kamu d\u00fczeni denetlemesi esas\u0131 terk edilerek ki\u015fisel haklar ve az\u0131nl\u0131k haklar\u0131 kapsam\u0131nda, genel kurul kararlar\u0131n\u0131n iptali i\u00e7in dava a\u00e7abilme olana\u011f\u0131 ve baz\u0131 sorumluluklar d\u00fczenlenmi\u015f ve bu haklar \u015firket alacakl\u0131lar\u0131n\u0131n ve ortaklar\u0131n menfaatlerini korumaya yeterli g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Bu d\u00fczenlemede b\u00fct\u00fcn hisse sahiplerinin genel kurula i\u015ftirak edece\u011fi ve karar verirken bilin\u00e7li hareket edecekleri varsay\u0131m\u0131 bulunmaktad\u0131r. Ancak uygulamada hisse sahipleri, \u015firket y\u00f6netimiyle ilgilenmeyerek yaln\u0131zca itimat ettikleri y\u00f6neticilere ve kimi zaman yaln\u0131zca \u015firketin ad\u0131na g\u00f6re yat\u0131r\u0131m yap\u0131yorlard\u0131. <em>&#8220;Ortak ve ortakl\u0131\u011f\u0131n gayesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fma&#8221; <\/em>d\u00fcsturundan sap\u0131l\u0131yordu. Ayr\u0131ca bu d\u00fczenleme bahsi ge\u00e7en yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 koruyabilecek nitelikte de de\u011fildi. Sermaye Piyasas\u0131 Kanunlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bunun gibi istenmeyen neticelerin \u00f6nlenmesi ve borsaya kote olmu\u015f \u015firketlerin istikrar ve g\u00fcven i\u00e7erisinde faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcrmelerini sa\u011flayacak yeni d\u00fczenlemeler getirilmi\u015ftir.<a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de ise, bu konudaki d\u00fczenleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde halen sermaye piyasas\u0131 bulunmamaktayd\u0131 ve sermaye piyasas\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya y\u00f6nelik \u00e7e\u015fitli tedbirler al\u0131nmaktayd\u0131. Bu do\u011frultuda, \u015firket t\u00fcrleri aras\u0131nda yeni olan halka a\u00e7\u0131k anonim \u015firketler konusunda d\u00fczenlemeler yap\u0131lm\u0131\u015f ve anonim \u015firketlerin hisse senetlerine yat\u0131r\u0131mda bulunmay\u0131 te\u015fvik edecek \u00f6nlemler \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Halka a\u00e7\u0131k anonim \u015firketlerin tan\u0131m\u0131, mevzuatta ilk olarak 1964 y\u0131l\u0131nda haz\u0131rlanan <em>&#8220;Sermaye Piyasas\u0131n\u0131n Tanzimi ve Te\u015fviki Hakk\u0131nda Kanun Tasar\u0131s\u0131&#8221; <\/em>i\u00e7erisinde 2. maddede kendisine yer bulmu\u015ftur: &#8220;<em>Bu Kanun h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re kurularak hisse senetlerini halk\u0131n alaca\u011f\u0131 \u015fekilde sat\u0131\u015fa arz eden anonim ortakl\u0131klar ile T\u00fcrk Ticaret Kanunu h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re kurulmu\u015f olup da hisse senetlerini ayn\u0131 \u015fekilde halka arz ederek bu Kanundaki \u015fartlar\u0131 yerine getiren anonim ortakl\u0131klard\u0131r.&#8221;<\/em> Meclis komisyonunda \u00fczerinde de\u011fi\u015fiklik yap\u0131larak Genel Kurul&#8217;a sunulan tasar\u0131n\u0131n 9. maddesinde ise,<em> &#8220;Halk\u0131 ortak yapmak maksat ve niyetiyle \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 veya \u00e7\u0131karm\u0131\u015f oldu\u011fu hisse senetlerinin halka arz\u0131 i\u00e7in Sermaye Piyasas\u0131 Denetleme Komisyonundan izin alm\u0131\u015f ortakl\u0131klar&#8221;<\/em> olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. 9. maddenin ikinci f\u0131kras\u0131nda ise, 50&#8217;den \u00e7ok orta\u011f\u0131 bulundu\u011fu belirlenen anonim \u015firketler de halka a\u00e7\u0131k olarak kabul edilmi\u015ftir. \u0130kinci Tasar\u0131 \u00fczerinde baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131larak son halini alan 2499 say\u0131l\u0131 28.07.1981 tarihli Sermaye Piyasas\u0131 Kanunu ise <em>&#8220;halka a\u00e7\u0131k anonim \u015firket&#8221;<\/em> ifadesini i\u00e7ermemektedir. Bunun yerine, <em>&#8220;menkul k\u0131ymetleri halka arz olunan anonim \u015firket&#8221; v<\/em>e<em> &#8220;hisse senetleri halka arz olunan anonim \u015firket&#8221; <\/em>ifadeleri yer alm\u0131\u015f fakat bu ifadelere ili\u015fkin tan\u0131m da yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Sermaye Piyasas\u0131 Kanunu\u2019nda <em>&#8220;halka a\u00e7\u0131k anonim \u015firket&#8221; <\/em>kavram\u0131, 3794 Say\u0131l\u0131 Kanun ile 29.04.1992 tarihinde yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler sonucu yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu de\u011fi\u015fiklik ile 2499 Say\u0131l\u0131 Kanunun \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 <em>&#8220;\u0130hra\u00e7\u00e7\u0131lara ve Halka A\u00e7\u0131k Anonim Ortakl\u0131klara ili\u015fkin H\u00fck\u00fcmler&#8221;<\/em> olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir.<a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a><\/p>\n<p>Anonim \u015firket olarak kabul edilebilecek ilk \u00f6rneklere 17. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda \u0130ngiltere ve Hollanda&#8217;da deniz a\u015f\u0131r\u0131 ticaret yapan baz\u0131 \u015firketler g\u00f6sterilebilir. S\u0131n\u0131rl\u0131 sorumluluk ilkesinin hakim oldu\u011fu bu \u015firket \u00e7e\u015fidi, \u0130ngiltere&#8217;de hukuki dayana\u011fa 1800&#8217;l\u00fc y\u0131llarda kavu\u015fmu\u015ftur. \u00d6nceleri devletten izin alma esas\u0131 ge\u00e7erli iken ard\u0131ndan ruhsat ya da onay alma sistemine ge\u00e7ilmi\u015ftir. Fransa&#8217;da da 18.y\u00fczy\u0131lda izin sistemi ge\u00e7erliyken; 1867 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan yasa ile serbest kurulu\u015f esas\u0131 benimsenmi\u015ftir. T\u00fcrkiye&#8217;de ise anonim \u015firketler Tanzimat Ferman\u0131ndan sonra\u00a0 hukuk d\u00fczeni i\u00e7erisinde yerini alm\u0131\u015ft\u0131r. Frans\u0131z Kanunundan iktibas edilen, 1850 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren Kanunname-i Ticaret, anonim \u015firkete ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler i\u00e7ermekteydi. Osmanl\u0131 Devleti d\u00f6neminde kurulan anonim \u015firketlerin idarecileri \u00e7o\u011funluklar yabanc\u0131 uyruklu ki\u015filerden olu\u015fmaktayd\u0131. Cumhuriyetin ilan\u0131ndan sonra birtak\u0131m \u00f6nlemler al\u0131nm\u0131\u015f, \u00f6zellikle 1923 y\u0131l\u0131ndaki \u0130zmir \u0130ktisat Kongresinde, anonim \u015firketlerin kurulu\u015f ve i\u015fleyi\u015finin denetlenmesi gereklili\u011fine ili\u015fkin \u00f6neriler ortaya at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1926 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren Ticaret Kanunu&#8217;nun 269-474. maddeleri aras\u0131nda anonim \u015firketler d\u00fczenlenmi\u015ftir. 1957 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan T\u00fcrk Ticaret Kanunu ile konuya dair h\u00fck\u00fcmlerin geli\u015ftirilmesi ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye&#8217;de b\u00fcy\u00fck sanayi i\u015fletmeleri, sigorta \u015firketleri, ihracat ve ithalat \u015firketleri ve bankalar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu anonim \u015firket olarak kurulmu\u015ftur.<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565102\"><\/a><strong>1.5. Anonim \u015eirketlerin S\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131<\/strong><\/h2>\n<p>Anonim \u015firketler bir\u00e7ok farkl\u0131 a\u00e7\u0131dan s\u0131n\u0131flara ayr\u0131labilir. Ayr\u0131m yap\u0131l\u0131rken, ortak say\u0131s\u0131, nitelikleri ve kurulu\u015f \u015fekilleri baz al\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n<ol>\n<li>Kurulu\u015f \u015fekline g\u00f6re;<\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li>Ani kurulu\u015f usul\u00fcyle kurulan<\/li>\n<li>Tedrici kurulu\u015f usul\u00fcyle kurulan (bu usul TTK ile terk edilmi\u015ftir.)<\/li>\n<li>T\u00fcr de\u011fi\u015ftirme y\u00f6ntemi ile kurulan anonim \u015firketler olarak,<\/li>\n<\/ul>\n<ol start=\"2\">\n<li>Nitelikleri ve ortak say\u0131lar\u0131na g\u00f6re;<\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li>Halka kapal\u0131 aile anonim \u015firketleri<\/li>\n<li>Halka a\u00e7\u0131k anonim \u015firket<\/li>\n<li>Holding ya da grup \u015feklindeki \u015firket topluluklar\u0131<\/li>\n<li>\u00d6zel yasalar ile kurulan anonim \u015firket<\/li>\n<li>\u00c7ok uluslu anonim \u015firketler olarak,<\/li>\n<\/ul>\n<ol start=\"3\">\n<li>Kurulu\u015f s\u00fcrecindeki izin ve ba\u015fvurulara g\u00f6re;<\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li>SPK&#8217;n\u0131n izin ve denetimine ba\u011fl\u0131 olan<\/li>\n<li>Hazine ve D\u0131\u015f Ticaret M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n denetim ve iznine ba\u011fl\u0131 olan (\u00d6rne\u011fin sigorta, leasing, fakt\u00f6ring, banka gibi \u015firketler)<\/li>\n<li>G\u00fcmr\u00fck ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n denetim ve iznine tabi olan anonim \u015firketler olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131labilir.<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565103\"><\/a><strong>1.6. Anonim \u015eirketlerin Elemanlar\u0131 ve \u00d6zellikleri<\/strong><\/h2>\n<p>M\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nda anonim \u015firketlere en az 50.000-TL sermaye s\u0131n\u0131r\u0131 getirilmi\u015ftir. TTK\u2019da borsaya kote olmayan \u015firketler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu s\u0131n\u0131rlama ayn\u0131 \u015fekilde devam etmektedir. Ancak bu \u015firketler kay\u0131tl\u0131 sermaye sistemine tabi ise asgari s\u0131n\u0131r 100.000-TL olarak belirlenmi\u015ftir. Asgari sermaye miktar\u0131 Bakanlar Kurulu karar\u0131 ile art\u0131r\u0131labilir. \u015eirket sermayesinin d\u00f6rtte biri, kurulu\u015f esnas\u0131nda pe\u015fin olarak \u00f6denir ve bankaya yat\u0131r\u0131lan bu mebla\u011f banka mektubu ile kan\u0131tlan\u0131r. Geriye kalan d\u00f6rtte \u00fc\u00e7, \u015firketin tescilinden itibaren 24 ay i\u00e7erisinde \u00f6denmelidir. Anonim \u015firketler hukuk d\u00fczeninin tasvip etmedi\u011fi konular hari\u00e7, her t\u00fcrl\u00fc iktisadi konu ve ama\u00e7 do\u011frultusunda kurulabilir.<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a> Bu kapsamda, anonim \u015firketin kurulu\u015funda dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken hususlar ve ihtiva etmesi gereken \u00f6zellikler \u015fu \u015fekilde s\u0131ralanabilir;<\/p>\n<ul>\n<li>Anonim \u015firket t\u00fczel ki\u015fili\u011finin tacir s\u0131fat\u0131 ta\u015f\u0131mas\u0131 nedeniyle, ticaret unvan\u0131n\u0131 sicile tescil ettirmelidir.<\/li>\n<li>TTK&#8217;na g\u00f6re anonim \u015firketlerin kurulmas\u0131nda ki\u015fi say\u0131s\u0131 \u00f6nemsizdir.<\/li>\n<li>Esas s\u00f6zle\u015fmede taahh\u00fctte bulunulan sermaye 50.000-TL&#8217;den, kay\u0131tl\u0131 sermaye sistemini kabul eden \u015firketlerde 100.000-TL&#8217;den az olamaz.<\/li>\n<li>Anonim \u015firketler, sermaye \u015firketi s\u0131n\u0131f\u0131ndad\u0131r. Sermaye hisselere ayr\u0131lm\u0131\u015f bir ortakl\u0131k \u00e7e\u015fididir.<\/li>\n<li>Hisseler kolayl\u0131kla el de\u011fi\u015ftirebilir, hisse menkul k\u0131ymet \u015feklinde devredilir. Hissesi bulunan her ki\u015fi \u015firket orta\u011f\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>Kurulu\u015f a\u015famas\u0131nda sermayeye katk\u0131da bulunularak elde edilen hisse senetleri iki sene i\u00e7erisinde sat\u0131lamaz.<\/li>\n<li>Anonim \u015firketler kurumlar vergisi \u00f6demekle m\u00fckelleftir, bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck \u015firket t\u00fczel ki\u015fili\u011fi \u00fczerindedir.<\/li>\n<li>Sermaye kuru\u015f baz\u0131nda mebla\u011flara ayr\u0131l\u0131r. Bu mebla\u011f sadece bir kuru\u015f ve katlar\u0131 \u015feklinde art\u0131r\u0131labilir. Bakanlar Kurulu bu mebla\u011f\u0131 y\u00fcz kata kadar y\u00fckseltebilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Anonim \u015firketlerde sermaye miktar\u0131 unsuru b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. TTK\u2019nun 332. maddesinde sermaye miktar\u0131 konusu detayl\u0131 \u015fekilde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Madde gerek\u00e7esinde de a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, M\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nda 272. maddede yer alan bu h\u00fck\u00fcmde sermaye kelimesi, kay\u0131tl\u0131 sermaye sisteminde \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f sermayeyi ve esas sermaye rejiminde sermayeyi kar\u015f\u0131layan bir tabir olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u015fekilde halka a\u00e7\u0131k olmayan anonim \u015firketlerinin de kay\u0131tl\u0131 sermaye rejimine tabi olmalar\u0131 olana\u011f\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte, yasa doktrindeki t\u00fcr ayr\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan anonim \u015firketlerde tek bir t\u00fcr kabul etmi\u015f ve anonim \u015firketin iki s\u0131n\u0131f\u0131 aras\u0131nda yasal d\u00fczenlemelerde paralellik yakalanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yasayla birlikte gelen bir di\u011fer yenilik ise, kay\u0131tl\u0131 ve esas sermaye sistemi \u015feklinde iki \u00e7e\u015fit sermaye sisteminin benimsenmesidir. Bu durum halka a\u00e7\u0131k olmayan anonim \u015firketler i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Anonim \u015firketlerin kurulu\u015funda ya da anonim \u015firket haline ilk ge\u00e7tikleri d\u00f6nemde kay\u0131tl\u0131 sermaye sistemini uygulamalar\u0131 zorunludur. \u00c7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f hisselerin toplam mebla\u011f\u0131 ise \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f sermaye ile ifade edilir.<a href=\"#_ftn18\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565104\"><\/a><strong>1.7. Anonim \u015eirketlerde Kurulu\u015f<\/strong><\/h2>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565105\"><\/a>1.7.1. Kurulu\u015fa \u0130li\u015fkin Belgeler ve Kurucular<\/strong><\/h3>\n<p>\u00d6zel kanunlarda aksi belirtilmedik\u00e7e anonim \u015firketlerin kurulu\u015f sermayelerinin asgari 50.000-TL olmas\u0131 ve en az bir pay sahibinin bulunmas\u0131 gerekmektedir. (Kay\u0131tl\u0131 sermaye sistemine ba\u011fl\u0131 olan kapal\u0131 anonim \u015firketlerinin ise en az 100.000-TL sermaye ile kurulmalar\u0131 gerekir.) Unvan\u0131n T\u00fcrk\u00e7e olarak belirlenmesinin gerekti\u011fi durumlarda anonim \u015firket ifadesini de i\u00e7ermesi gerekmektedir. Ayr\u0131ca \u015firketin faaliyet alanlar\u0131 da belirtilmelidir. G\u00fcmr\u00fck ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 28468 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete&#8217;de 15 Kas\u0131m 2012&#8217;de yay\u0131mlanan <em>&#8220;Anonim ve Limitet \u015eirketlerin Sermayelerini Yeni Asgari Tutarlara Y\u00fckseltmelerine ve Kurulu\u015fu ve Esas S\u00f6zle\u015fme De\u011fi\u015fikli\u011fi \u0130zne Tabi Anonim \u015eirketlerin Belirlenmese \u0130li\u015fkin Tebli\u011f&#8221;<\/em> in 5. maddesinde belirtildi\u011fi \u00fczere; &#8220;<em>bankalar, finansal kiralama \u015firketleri, fakt\u00f6ring \u015firketleri, t\u00fcketici finansman\u0131 ve kart hizmetleri \u015firketleri, varl\u0131k y\u00f6netim \u015firketleri, sigorta \u015firketleri, anonim \u015firket \u015feklinde kurulan holdingler, d\u00f6viz b\u00fcfesi i\u015fleten \u015firketler, umumi ma\u011fazac\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015fan \u015firketler, tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri lisansl\u0131 depoculuk \u015firketleri, \u00fcr\u00fcn ihtisas borsas\u0131 \u015firketleri, ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim \u015firketleri, g\u00f6zetim \u015firketleri, teknoloji geli\u015ftirme b\u00f6lgesi y\u00f6netici \u015firketleri, 28\/7\/1981 tarihli ve 2499 say\u0131l\u0131 Sermaye Piyasas\u0131 Kanununa tabi \u015firketler ile serbest b\u00f6lge kurucusu ve i\u015fleticisi \u015firketlerin kurulu\u015flar\u0131 ve esas s\u00f6zle\u015fme de\u011fi\u015fiklikleri Bakanl\u0131\u011f\u0131n iznine tabidir.&#8221;<\/em><a href=\"#_ftn19\" name=\"_ftnref19\">[19]<\/a> Anonim \u015firketler tedrici kurulu\u015f ve ani kurulu\u015f olmak \u00fczere iki farkl\u0131 \u015fekilde kurulabilirdi. Fakat TTK, \u015firket sermayesinin ger\u00e7ek\u00e7i \u015fekilde ve yasalara uygun olarak uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla tedrici kurulu\u015f usul\u00fcn\u00fc kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu de\u011fi\u015fikli\u011fin g\u00fcvenlik ve \u015feffafl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan da yerinde oldu\u011fu g\u00f6zlemlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>Ani Kurulu\u015f: <\/strong>Bu usulde \u015firket sermayesinin t\u00fcm\u00fcne dair kurucu ortaklar taahh\u00fctte bulunur. Sermayenin y\u00fczde yirmi be\u015fi kurulu\u015f an\u0131nda, bakiye miktar ise tescil edildi\u011fi tarihten sonraki 24 ay i\u00e7erisinde \u00f6denir. Fiiliyatta sermayenin y\u00fczde yirmi be\u015finin \u00f6denmesinin ard\u0131ndan banka bu mebla\u011f\u0131 bloke etmektedir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Kurulu\u015f Belgeleri: <\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Kurucular beyan\u0131 (9.8.2016 tarih ve 29796 say\u0131l\u0131 R.G.&#8217;de yay\u0131mlanan, 15.7.2016 tarih ve 6728 say\u0131l\u0131 <a href=\"http:\/\/www.kazanci.com\/kho2\/ibb\/files\/tc6728.htm#73\">Kanunun<\/a> 73\/c. maddesi h\u00fckm\u00fc gere\u011fince y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r)<\/li>\n<li>Esas s\u00f6zle\u015fme<\/li>\n<li>Kurucular ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer ile \u015firket aras\u0131nda yap\u0131lan ve \u015firket kurulu\u015fu ile alakal\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler<\/li>\n<li>De\u011ferlendirme raporlar\u0131<\/li>\n<\/ol>\n<p>Say\u0131lan belgeler, be\u015f y\u0131ll\u0131\u011f\u0131na saklanmak \u00fczerine sicil dosyas\u0131na eklenir. Bunun nedeni, gizli s\u00f6zle\u015fmelerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek, aleniyet olu\u015fturmak ve ortaklar s\u00f6zle\u015fmesinin kurulu\u015f ve \u015firketler hukuku yuma\u011f\u0131ndan s\u0131yr\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. Gizli belge ya da s\u00f6zle\u015fmenin mevcudiyeti kurucular belgesini ihlal edecek mahiyete ula\u015f\u0131rsa yine sorumluluk do\u011far. Bu nedenlerle belgenin a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenmesi ve be\u015f sene muhafaza edilmesi zorunlulu\u011fu bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu belgeler, \u015firketin sicil dosyas\u0131na konulur ve be\u015f y\u0131l s\u00fcreyle saklan\u0131r. H\u00fckm\u00fcn amac\u0131, aleniyeti sa\u011flamak, gizli s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek ve hisse sahipleri s\u00f6zle\u015fmesini, kurulu\u015fun ve \u015firketler hukukunun sa\u00e7a\u011f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda tutmakt\u0131r. S\u00f6zle\u015fmeler ve kurulu\u015fla alakal\u0131 t\u00fcm belgelerin sicil dosyas\u0131nda toplanmas\u0131n\u0131n nedeni budur. Gizli s\u00f6zle\u015fme veya belgenin varl\u0131\u011f\u0131, kurucular belgesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil edecek nitelik kazan\u0131rsa bu da sorumluluk do\u011furur. Onun i\u00e7in belgenin a\u00e7\u0131k\u00e7a tanzimi ve ilgili kurulu\u015flara g\u00f6nderilmesi ve \u015firket\u00e7e be\u015f y\u0131l saklanmas\u0131 mecburiyeti getirilmi\u015ftir.<a href=\"#_ftn20\" name=\"_ftnref20\">[20]<\/a><\/p>\n<p><strong>Esas S\u00f6zle\u015fme: <\/strong>TTK\u2019nun 339. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere; <em>&#8220;esas s\u00f6zle\u015fmenin yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131 ve b\u00fct\u00fcn kurucular\u0131n imzalar\u0131n\u0131n noterce onaylanmas\u0131 \u015fartt\u0131r.&#8221; <\/em>Ayn\u0131 maddenin 2. f\u0131kras\u0131nda ise esas s\u00f6zle\u015fmede bulunmas\u0131 gereken hususlar say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n<p><em>&#8220;a) \u015eirketin ticaret unvan\u0131 ve merkezinin bulunaca\u011f\u0131 yer. <\/em><\/p>\n<ol>\n<li><em>b) Esasl\u0131 noktalar\u0131 belirtilmi\u015f ve tan\u0131mlanm\u0131\u015f bir \u015fekilde \u015firketin i\u015fletme konusu. <\/em><\/li>\n<li><em>c) \u015eirketin sermayesi ile her pay\u0131n itibar\u00ee de\u011feri, bunlar\u0131n \u00f6denmesinin \u015fekil ve \u015fartlar\u0131. <\/em><\/li>\n<li><em>d) Pay senetlerinin nama veya hamiline yaz\u0131l\u0131 olacaklar\u0131; belirli paylara tan\u0131nan imtiyazlar; devir s\u0131n\u0131rlamalar\u0131. <\/em><\/li>\n<li><em>e) Paradan ba\u015fka sermaye olarak konan haklar ve ay\u0131nlar; bunlar\u0131n de\u011ferleri; bunlara kar\u015f\u0131l\u0131k verilecek paylar\u0131n miktar\u0131, bir i\u015fletme ve ay\u0131n devir al\u0131nmas\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011fu takdirde, bunlar\u0131n bedeli ve \u015firketin kurulmas\u0131 i\u00e7in kurucular taraf\u0131ndan \u015firket hesab\u0131na sat\u0131n al\u0131nan mallar\u0131n ve haklar\u0131n bedelleriyle, \u015firketin kurulmas\u0131nda hizmetleri g\u00f6r\u00fclenlere verilmesi gereken \u00fccret, \u00f6denek veya \u00f6d\u00fcl\u00fcn tutar\u0131. <\/em><\/li>\n<li><em>f) Kurucularla y\u00f6netim kurulu \u00fcyelerine ve di\u011fer kimselere \u015firket k\u00e2r\u0131ndan sa\u011flanacak menfaatler. <\/em><\/li>\n<li><em>g) Y\u00f6netim kurulu \u00fcyelerinin say\u0131lar\u0131, bunlardan \u015firket ad\u0131na imza koymaya yetkili olanlar. <\/em><\/li>\n<li><em>h) Genel kurullar\u0131n toplant\u0131ya nas\u0131l \u00e7a\u011fr\u0131lacaklar\u0131; oy haklar\u0131. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p><em>\u0131) \u015eirket bir s\u00fcre ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015fsa, bu s\u00fcre. <\/em><\/p>\n<ol>\n<li><em>i) \u015eirkete ait ilanlar\u0131n nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131. <\/em><\/li>\n<li><em>j) Pay sahiplerinin taahh\u00fct etti\u011fi sermaye paylar\u0131n\u0131n t\u00fcrleri ve miktarlar\u0131. <\/em><\/li>\n<li><em>k) \u015eirketin hesap d\u00f6nemi&#8221;<\/em><a href=\"#_ftn21\" name=\"_ftnref21\">[21]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, y\u00f6netim kurulunun ilk \u00fcyeleri de esas s\u00f6zle\u015fme arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla tayin edilir. TTK ile birlikte, say\u0131lm\u0131\u015f olan zorunlu unsurlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, anonim \u015firketler ile ilgili emredici kurallar\u0131 ihlal etmemek kayd\u0131yla, iste\u011fe ba\u011fl\u0131 baz\u0131 h\u00fck\u00fcmler de eklenebilecektir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, emredici hukuk kurallar\u0131 bir konunun esas s\u00f6zle\u015fme ile belirlenebilmesine imkan tan\u0131yorsa, kanuni s\u0131n\u0131rlamalara ayk\u0131r\u0131 olmamak \u015fart\u0131yla o konu esas s\u00f6zle\u015fme ile d\u00fczenlenebilecektir.<\/p>\n<p><strong>Kurucular Beyan\u0131: <\/strong>Kurulu\u015f ile ilgili olarak d\u00fczenlenmesi ve kurucular\u0131n imzalar\u0131n\u0131 i\u00e7ermesi zarureti bulunan bir beyand\u0131r. \u015eirketin ayni veya nakdi nitelikte kurulmu\u015f olmas\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, kurucular bu beyan\u0131 vermek zorundad\u0131r. TTK\u2019nun 349. maddesinde beyan\u0131n i\u00e7ermesi gereken a\u00e7\u0131klamalar say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n<p><em>&#8220;Beyanda, ayni sermaye konuluyor, bir ay\u0131n ya da i\u015fletme devral\u0131n\u0131yorsa, bunlara verilecek kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n uygunlu\u011funa; bu t\u00fcr sermayenin ve devralman\u0131n gereklili\u011fine, bunlar\u0131n \u015firkete olan yararlar\u0131na ili\u015fkin belgeli, gerek\u00e7eli ve kesin ifadeli a\u00e7\u0131klamalar yer al\u0131r. Ayr\u0131ca, \u015firket taraf\u0131ndan iktisap edilen menkul k\u0131ymetlerle, bunlar\u0131n iktisap fiyatlar\u0131, s\u00f6z konusu menkul k\u0131ymetleri \u00e7\u0131karanlar\u0131n son \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k, gere\u011finde konsolide finansal tablolar\u0131n\u0131n de\u011ferlemelerine ve \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmelerine ili\u015fkin bilgiler, \u015firketin y\u00fcklendi\u011fi \u00f6nemli taahh\u00fctler, makine ve benzerleri mallar\u0131n ve herhangi bir aktif de\u011ferin al\u0131m\u0131na ili\u015fkin ba\u011flant\u0131lar, fiyatlar, komisyonlar ile her t\u00fcrl\u00fc bor\u00e7lar, emsalleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131larak, a\u00e7\u0131klan\u0131r.&#8221;<\/em><\/p>\n<p><em>&#8220;Ayr\u0131ca, kuruculara tan\u0131nan menfaatler gerek\u00e7eleriyle beyanda yer al\u0131r. Kimlerin halka arz amac\u0131yla ne miktarda pay taahh\u00fct etti\u011fi, pay taahh\u00fcd\u00fcnde bulunanlar\u0131n birbirleri ile ili\u015fkileri; bunlar bir \u015firketler toplulu\u011funa d\u00e2hil bulunuyorlarsa, topluluk ile ili\u015fkileri, kurulu\u015fu inceleyen i\u015flem denet\u00e7isine ve di\u011fer hizmet verenlere \u00f6denen \u00fccretler, emsalleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yap\u0131larak, beyanda a\u00e7\u0131klan\u0131r.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>15\/7\/2016 tarihli ve 6728 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 73 \u00fcnc\u00fc maddesiyle birlikte 336. maddede say\u0131lan kurulu\u015f belgeleri aras\u0131ndan kurucular beyan\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Madde gerek\u00e7esinde bu durumun nedeni \u015fu \u015fekilde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r: <em>&#8220;6102 say\u0131l\u0131 Kanunun 336 nc\u0131 maddesinde, anonim \u015firketlerde kurulu\u015f belgeleri ve saklama s\u00fcreleri d\u00fczenlenmi\u015ftir. Kurucular beyan\u0131 da bu belgeler aras\u0131nda say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eirket kurucular\u0131 esas s\u00f6zle\u015fme ile sermayenin tamam\u0131n\u0131 kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z \u00f6demeyi taahh\u00fct etmektedir. Mevcut uygulamada kurucular beyan\u0131ndan beklenen fayda kurucular taraf\u0131ndan esas s\u00f6zle\u015fmenin imzalanmas\u0131 ile de kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r. Bu itibarla, anonim \u015firket kurulu\u015f i\u015flemlerini yava\u015flatan ve \u015firketler bak\u0131m\u0131ndan ilave maliyet do\u011furan kurucular beyan\u0131 ibaresi 336 nc\u0131 maddesinin madde metninden \u00e7\u0131kar\u0131lmaktad\u0131r.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Yine ayn\u0131 kanunun ayn\u0131 maddesiyle birlikte TTK\u2019nun 349. maddesi de ilga edilmi\u015ftir. Bunun sebebi de madde gerek\u00e7esinde, 336. maddeden kurucular beyan\u0131 ifadesinin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ile art\u0131k kurucular beyan\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenlemeye yer olmad\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>De\u011ferleme Raporlar\u0131: <\/strong>TTK\u2019nun 342. maddesinde de belirtildi\u011fi \u00fczere; <em>&#8220;\u00fczerlerinde s\u0131n\u0131rl\u0131 ayn\u00ee bir hak, haciz ve tedbir bulunmayan, nakden de\u011ferlendirilebilen ve devrolunabilen, fikr\u00ee m\u00fclkiyet haklar\u0131 ile sanal ortamlar da d\u00e2hil, malvarl\u0131\u011f\u0131 unsurlar\u0131 ayn\u00ee sermaye olarak \u015firkete konulabilir.&#8221; <\/em>\u00d6te yandan m\u00fceccel alacaklar, \u015fahsi emek, ticari itibar ve hizmet edimleri sermaye olarak konulamaz. Bu nedenle, \u015firketin merkezinin oldu\u011fu yerdeki asliye ticaret mahkemesinin atad\u0131\u011f\u0131 bilirki\u015filer, \u015firkete sermaye olarak kat\u0131lacak malvarl\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlerine ya da kurulu\u015f ile birlikte devral\u0131nacak i\u015fletmelere ya da malvarl\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlerine ili\u015fkin rapor haz\u0131rlarlar. Rapora esas al\u0131nan de\u011ferleme usul\u00fcn\u00fcn mevcut olay\u0131n niteli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan uygun ve adil bir tercih oldu\u011fu, sermaye olarak belirlenen malvarl\u0131klar\u0131n\u0131n ge\u00e7erlili\u011finin ve mevzuata uygunlu\u011fu, tam olarak de\u011ferleri ve tahsil edilebilirlikleri, sermayeye konulan malvarl\u0131\u011f\u0131 de\u011ferleri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda verilecek hisse miktarlar\u0131 ve TL cinsinden tutarlar\u0131, makul nedenlere ve hesap verme ilkesinin gereklerine g\u00f6re a\u00e7\u0131klan\u0131r. Mahkemenin bilirki\u015fi raporunu onaylamas\u0131 kesin h\u00fck\u00fcm niteli\u011findedir. Bilirki\u015finin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 rapora, \u00e7\u0131kar\u0131 bulunan ki\u015filer ve \u015firket kurucular\u0131 itiraz edebilir. De\u011ferleme raporunun tescil ve ilan edilmesi gerekmektedir.<a href=\"#_ftn22\" name=\"_ftnref22\">[22]<\/a><\/p>\n<p>Kurucular, esas s\u00f6zle\u015fmeyi imzalayan ve hisse taahh\u00fcd\u00fc veren ger\u00e7ek ya da t\u00fczel ki\u015filerdir. Bu i\u015flemler bir ba\u015fkas\u0131n\u0131 temsil ad\u0131na yap\u0131l\u0131rsa, temsil edilen ki\u015fi de kurucu say\u0131larak sorumlu olur. Temsil edilen temsilcinin yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fleme kar\u015f\u0131 iyi niyet karinesine ba\u015fvuramaz. Anonim \u015firketin kurulabilmesi; birden fazla, hisse sahibi olan kurucunun bulunmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00d6zel kanunlarla d\u00fczenlenmi\u015f anonim \u015firketler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu kanunlar\u0131n h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r. E\u011fer anonim \u015firketinde yaln\u0131zca bir ki\u015fi hisse sahibi olarak kal\u0131rsa, bu hisse sahibi durumu en \u00e7ok yedi g\u00fcn i\u00e7inde y\u00f6netim kurulunda bildirmelidir. Bildirimin ard\u0131ndan y\u00f6netim kurulunun, \u015firketin niteli\u011finin tek hisse sahipli\u011fi olarak de\u011fi\u015fti\u011fini ticaret sicilinde hisse sahibinin ismi, vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 ve yerle\u015fim yeri ile birlikte tescil ve ilan ettirmesi gerekir. Ancak \u015firket, tek hisse sahibi kalacak \u015fekilde kendi hisselerinin devrini sa\u011flayamaz. Kurulu\u015f a\u015famas\u0131ndan sonra \u015firkete kat\u0131lan ki\u015fi, kurucu olamaz. TTK\u2019nun gerek\u00e7esinde bu d\u00fczenlemenin amac\u0131; kurumsalla\u015fmaya ve vak\u0131f i\u015fletmecili\u011fine katk\u0131da bulunulmas\u0131, tek hisse sahibinin bulundu\u011fu anonim \u015firketlerin, \u00e7at\u0131 \u015firket olarak kullan\u0131labilmesi, ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmayan hisse sahipleri olu\u015fturulmas\u0131 suretiyle kanuna kar\u015f\u0131 hilenin \u00f6nlenmesi ve bu sayede ger\u00e7ek\u00e7i bir yakla\u015f\u0131m\u0131n benimsenmesi olarak belirtilmi\u015ftir.<a href=\"#_ftn23\" name=\"_ftnref23\">[23]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565106\"><\/a>1.7.2. Taahh\u00fct<\/strong><\/h3>\n<p>Sermayenin korunmas\u0131 ilkesi do\u011frultusunda, TTK\u2019nun ilk halinde taahh\u00fcd\u00fcn tasdik edilmesi gereklili\u011fi getirilmi\u015fti. M\u00fclga edilen 341. maddede; esas sermayeyi te\u015fkil eden t\u00fcm hisseler i\u00e7in esas s\u00f6zle\u015fmede kurucular taraf\u0131ndan taahh\u00fctte bulunuldu\u011fu, s\u00f6zle\u015fmenin alt\u0131na noter taraf\u0131ndan \u015ferh d\u00fc\u015f\u00fclerek tasdik edilece\u011fi ve\u00a0 noterin g\u00f6revinin, imzalar\u0131 ve t\u00fcm hisseler i\u00e7in ko\u015fulsuzca taahh\u00fctte bulunuldu\u011funu incelemek oldu\u011fu, \u00f6te yandan noterlik \u015fekil unsuruna y\u00f6nelik bir onay makam\u0131 oldu\u011fundan, noterin g\u00f6revinin yaln\u0131zca \u015fekli a\u00e7\u0131dan incelemeyi i\u00e7ermekte oldu\u011fu ve esasa ili\u015fkin muvazaa ve benzeri durumlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 incelemekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fczenlenmi\u015f idi.<a href=\"#_ftn24\" name=\"_ftnref24\">[24]<\/a><\/p>\n<p>Ancak 341. madde 26.06.2012 tarih ve 6335 Say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 43. maddesinin 9. f\u0131kras\u0131 ile ilga edilmi\u015ftir. Madde gerek\u00e7esinde bu durum \u015fu \u015fekilde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r<em>: &#8220;Bu madde, sermayenin korunmas\u0131 ilkesinin bir gere\u011fi olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. H\u00fck\u00fcm, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir kurulu\u015fun gere\u011fi olan sermayenin korunmas\u0131na (Genel Gerek\u00e7e 57 numaral\u0131 paragraf) ili\u015fkin denetimi, noter a\u015famas\u0131nda ba\u015flatmakta, kurulu\u015fta sorumluluk ta\u015f\u0131yan ki\u015filer aras\u0131na noteri de katmaktad\u0131r. Madde notere imzalar\u0131n onay\u0131 yan\u0131nda, paylar\u0131n tamam\u0131n\u0131n kay\u0131ts\u0131z ve \u015farts\u0131z taahh\u00fct olunup olunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 incelemek g\u00f6revini vermektedir. Taahh\u00fcd\u00fcn \u015farts\u0131z ve taahh\u00fct konusunun da y\u00fcks\u00fcz olmas\u0131 gere\u011fi\u00a0<\/em><a href=\"http:\/\/www.ticaretkanunu.net\/ttk-madde-335\"><em>335<\/em><\/a><em>\u00a0inci ve\u00a0<\/em><a href=\"http:\/\/www.ticaretkanunu.net\/ttk-madde-342\"><em>342 inci madde<\/em><\/a><em>lerde \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130nceleme, taahh\u00fcd\u00fcn bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 ve bir \u015farta ba\u011flan\u0131p ba\u011flanmad\u0131\u011f\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Noter, taahh\u00fcd\u00fcn muvazaadan ar\u00ee olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 incelemek zorunda de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc noter, a\u00e7\u0131k\u00e7a belli olan haller d\u0131\u015f\u0131nda bunu belirleyemez. Noter,\u00a0<\/em><a href=\"http:\/\/www.ticaretkanunu.net\/ttk-madde-339\"><em>339 uncu madde<\/em><\/a><em>\u00a0gere\u011fi kurucular\u0131n imzas\u0131n\u0131n onanmas\u0131 i\u00e7in esas s\u00f6zle\u015fme kendisine ibraz edildi\u011finde incelemesini yapacak ve esas s\u00f6zle\u015fmenin alt\u0131na onay \u015ferhini koyacakt\u0131r.&#8221;<\/em><\/p>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565107\"><\/a>1.7.3. Ayni Sermaye Pay Bedelleri ve Primli Paylar<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Ayni Sermaye: <\/strong>TTK\u2019nun 342. maddesinde, anonim \u015firketin sermayesini olu\u015fturabilecek ayni sermaye ve hukuki niteli\u011fi genel h\u00fck\u00fcmlerden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ayr\u0131ca\u00a0 belirlenmi\u015ftir. Genel h\u00fck\u00fcmlerdeki ko\u015fullara ek olarak, s\u0131n\u0131rl\u0131 ayni bir hak, \u00fczerinde tedbir, ipotek ve haciz bulunan malvarl\u0131\u011f\u0131 de\u011ferleri sermaye olarak kabul edilemez. Fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131 ise sermaye olarak konulabilir. Sanal ortamlar ve fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n sermaye olarak konulabilmeleri i\u00e7in parasal olarak de\u011fer ifade etmeleri ve devirlerinin m\u00fcmk\u00fcn olmalar\u0131 gerekir. Ayn\u0131 maddenin ikinci f\u0131kras\u0131nda 128. maddeye de at\u0131fta bulunulmu\u015ftur. 128. madde ise t\u00fcm ticaret \u015firketleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan genel h\u00fck\u00fcm niteli\u011findedir. Maddeye g\u00f6re;<\/p>\n<ol>\n<li>B\u00fct\u00fcn ortaklar, usul\u00fcnce imzalanm\u0131\u015f ve d\u00fczenlenmi\u015f \u015firket s\u00f6zle\u015fmesi ile taahh\u00fctte bulunduklar\u0131 sermayeden \u00f6t\u00fcr\u00fc \u015firket lehine bor\u00e7ludur.<\/li>\n<li>Esas s\u00f6zle\u015fmede ya da \u015firket s\u00f6zle\u015fmesinde bilirki\u015finin de\u011ferini belirledi\u011fi gayr\u0131 menkuller tapuya \u015ferh d\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131 ve ba\u015fka mal varl\u0131\u011f\u0131 de\u011ferleri ise \u00f6zel sicilleri varsa kanunun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015fekilde kaydedilmeleri ve menkuller ise emin bir ki\u015fiye b\u0131rak\u0131lmalar\u0131 ko\u015fuluyla ayni sermaye olarak konulabilir. \u00d6zel sicile kay\u0131tta bulunulmas\u0131 halinde iyi niyet karinesinden yararlan\u0131lamaz. Bu h\u00fck\u00fcm ile sermayeye kat\u0131lan para d\u0131\u015f\u0131 de\u011ferlerin korunmas\u0131 ve \u015firketin kurulu\u015f s\u00fcrecinde problemler ya\u015famas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li>Gayr\u0131 menkul m\u00fclkiyeti ya da mevcut yahut kurulacak olan bir ayni hakk\u0131n sermaye olarak konulmas\u0131na ili\u015fkin \u015firket s\u00f6zle\u015fmesinde yer alan h\u00fck\u00fcmlerin ge\u00e7erlili\u011fi i\u00e7in resmi \u015fekil \u015fart\u0131 aranmaz.<\/li>\n<li>Para harici ekonomik de\u011fer ya da menkul\u00fcn sermaye olarak belirlenmesi halinde, bu borca kar\u015f\u0131 \u015firket, t\u00fczel ki\u015fili\u011fe haiz olduktan sonra malik s\u0131fat\u0131 kazanarak ba\u015fka bir i\u015fleme gerek kalmaks\u0131z\u0131n tasarrufta bulunabilir. \u015eirketin merkezi nerede bulunacaksa o yer asliye ticaret mahkemesi taraf\u0131ndan bir bilirki\u015fi atanarak bu mallara de\u011fer bi\u00e7ilir. Bilirki\u015finin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 rapora, kurucular ve \u00e7\u0131kar\u0131 bulunan ki\u015filer itirazda bulunabilir. Fakat mahkemenin bilirki\u015fi raporunu onaylamas\u0131 kesin h\u00fck\u00fcm niteli\u011fi ta\u015f\u0131r.<a href=\"#_ftn25\" name=\"_ftnref25\">[25]<\/a><\/li>\n<li>Gayr\u0131 menkul m\u00fclkiyetinin ya da gayr\u0131 menkul \u00fczerindeki bir ayni hakk\u0131n sermaye olarak belirlenmesi durumunda, \u015firketin bu mallar \u00fczerinde tasarrufta bulunabilmesi i\u00e7in tapu siciline tescil \u015fart\u0131 aran\u0131r.<\/li>\n<li>Tapu ve di\u011fer sicillere tescil talebi ve tescile ili\u015fkin bildirimler, derhal ve re&#8217;sen yap\u0131l\u0131r. Ayn\u0131 zamanda \u015firket de bu i\u015flemler i\u00e7in talepte bulunabilir. Bu sayede tescil i\u015flemlerinin uzamas\u0131ndan kaynaklanan sorunlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi ama\u00e7lanmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca \u015firketin de talepte bulunmas\u0131 olana\u011f\u0131 sa\u011flanarak maddenin amac\u0131 peki\u015ftirilmektedir.<\/li>\n<li>\u015eirket, ortaklar\u0131n sermaye konulmas\u0131na ili\u015fkin bor\u00e7lar\u0131n\u0131 ifa etmelerini talep ve dava edebilece\u011fi gibi, ifan\u0131n gecikmesinden kaynaklanan zarar\u0131n tazminini de talep edebilir. Tazminat talebi i\u00e7in ihtar ko\u015fulu aranmaktad\u0131r. Bu dava \u015fah\u0131s \u015firketlerinde ortaklar taraf\u0131ndan da a\u00e7\u0131labilir.<\/li>\n<li>Ortaklar\u0131n taahh\u00fctte bulundu\u011fu haklar\u0131n korunmas\u0131 amac\u0131yla, kurucular bu de\u011ferlere ili\u015fkin ihtiyati tedbir konulmas\u0131n\u0131 talep edebilir. \u0130htiyati tedbir davas\u0131 i\u00e7in HMK&#8217;da belirtilen s\u00fcre \u015firketin tescilinin ilan edilmesinden sonra i\u015flemeye ba\u015flar.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>Hisse Bedellerinin \u00d6denmesi: <\/strong>Taahh\u00fctte bulunulan sermaye nakden ise d\u00f6rtte birinin an\u0131nda bakiye miktar\u0131n ise iki sene i\u00e7erisinde \u00f6denmesi \u015fartt\u0131r. \u00d6denecek pe\u015finat bankaya yat\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u015eirketin tescil ve ilan edilmesinin ard\u0131ndan bu mebla\u011f \u015firket t\u00fczel ki\u015fili\u011fine \u00f6denir. Ancak \u015firketin \u00fc\u00e7 ay i\u00e7erisinde tescil edilmedi\u011fi ticaret sicilinden edinilen bir yaz\u0131 ile kan\u0131tlan\u0131rsa, bu mebla\u011flar sahiplerine iade edilir. Halka a\u00e7\u0131k anonim \u015firketlerinde ise; tescil tarihinden sonra en \u00e7ok iki ay i\u00e7erisinde, halka sunulaca\u011f\u0131 esas s\u00f6zle\u015fmede kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f nakdi hisselerin bedelleri sat\u0131\u015ftan kazan\u0131lan gelirden kar\u015f\u0131lan\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Primli Hisseler: <\/strong>Hisseler itibari de\u011ferlerinden daha d\u00fc\u015f\u00fck bir bedelle \u00e7\u0131kar\u0131lmaz. Bunun istisnas\u0131, esas s\u00f6zle\u015fmede kararla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ya da genel kurul karar\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu \u015fekilde hissenin itibari de\u011feri ve \u00e7\u0131karma primi birbirlerinden ayr\u0131lmaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn26\" name=\"_ftnref26\">[26]<\/a><\/p>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565108\"><\/a>1.7.4. Kurucu Menfaatleri ve Halka Arz<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Kurucu Menfaatleri: <\/strong><\/p>\n<p>TTK\u2019nun 348. maddesinin bir tak\u0131m de\u011fi\u015fikliklerle korunmas\u0131n\u0131n nedeni b\u00fcy\u00fck sermayeye gereksinim duyan \u015firketlerin kurulmalar\u0131nda sermayenin temini a\u00e7\u0131s\u0131ndan kurucular\u0131 te\u015fvik etmek ve mevcut intifa senetlerine ili\u015fkin ihtilaflar\u0131 en az d\u00fczeye indirmek olarak gerek\u00e7elendirilmektedir.<\/p>\n<p>M\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanun\u2019un 298 inci maddesinin isabetli s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 aynen al\u0131n\u0131rken, 348 inci maddenin ikinci f\u0131kras\u0131na menfaatler dengesine uygun bir h\u00fck\u00fcm eklenmi\u015ftir. Mevcut h\u00fck\u00fcm ile Tasar\u0131n\u0131n h\u00fckm\u00fc aras\u0131ndaki birinci fark, kurucu intifa senetlerinin \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131klar\u0131 tarihteki sermaye dikkate al\u0131nmaks\u0131z\u0131n k\u00e2rdan yararlanabilmeleridir. \u0130kincisi ise, k\u00e2r\u0131n da\u011f\u0131t\u0131lmamas\u0131 halinde de kurucu intifa senedi sahiplerinin esas s\u00f6zle\u015fmede \u00f6ng\u00f6r\u00fclen k\u00e2r pay\u0131n\u0131 alabilmeleridir<strong><em>.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Kurucular Beyan\u0131: <\/strong><\/p>\n<p><em>&#8220;MADDE 349 <\/em><\/p>\n<p><em>(1) Kurucular taraf\u0131ndan, kurulu\u015fa ili\u015fkin bir beyan imzalan\u0131r. Beyan, d\u00fcr\u00fcst bir \u015fekilde bilgi verme ilkesine g\u00f6re, do\u011fru ve eksiksiz olarak haz\u0131rlan\u0131r. Beyanda, ayni sermaye konuluyor, bir ay\u0131n ya da i\u015fletme devral\u0131n\u0131yorsa, bunlara verilecek kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n uygunlu\u011funa; bu t\u00fcr sermayenin ve devralman\u0131n gereklili\u011fine, bunlar\u0131n \u015firkete olan yararlar\u0131na ili\u015fkin belgeli, gerek\u00e7eli ve kesin ifadeli a\u00e7\u0131klamalar yer al\u0131r. Ayr\u0131ca, \u015firket taraf\u0131ndan iktisap edilen menkul k\u0131ymetlerle, bunlar\u0131n iktisap fiyatlar\u0131, s\u00f6z konusu menkul k\u0131ymetleri \u00e7\u0131karanlar\u0131n son \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k, gere\u011finde konsolide finansal tablolar\u0131n\u0131n de\u011ferlemelerine ve \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmelerine ili\u015fkin bilgiler, \u015firketin y\u00fcklendi\u011fi \u00f6nemli taahh\u00fctler, makine ve benzerleri mallar\u0131n ve herhangi bir aktif de\u011ferin al\u0131m\u0131na ili\u015fkin ba\u011flant\u0131lar, fiyatlar, komisyonlar ile her t\u00fcrl\u00fc bor\u00e7lar, emsalleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131larak, a\u00e7\u0131klan\u0131r. <\/em><\/p>\n<p><em>(2) Ayr\u0131ca, kuruculara tan\u0131nan menfaatler gerek\u00e7eleriyle beyanda yer al\u0131r. Kimlerin halka arz amac\u0131yla ne miktarda pay taahh\u00fct etti\u011fi, pay taahh\u00fcd\u00fcnde bulunanlar\u0131n birbirleri ile ili\u015fkileri; bunlar bir \u015firketler toplulu\u011funa d\u00e2hil bulunuyorlarsa, topluluk ile ili\u015fkileri, kurulu\u015fu inceleyen i\u015flem denet\u00e7isine ve di\u011fer hizmet verenlere \u00f6denen \u00fccretler, emsalleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yap\u0131larak, beyanda a\u00e7\u0131klan\u0131r.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>15\/7\/2016 tarihli ve 6728 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 73 \u00fcnc\u00fc maddesiyle birlikte 336. maddede say\u0131lan kurulu\u015f belgeleri aras\u0131ndan kurucular beyan\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Madde gerek\u00e7esinde bu durumun nedeni \u015fu \u015fekilde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r: <em>&#8220;6102 say\u0131l\u0131 Kanunun 336 nc\u0131 maddesinde, anonim \u015firketlerde kurulu\u015f belgeleri ve saklama s\u00fcreleri d\u00fczenlenmi\u015ftir. Kurucular beyan\u0131 da bu belgeler aras\u0131nda say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eirket kurucular\u0131 esas s\u00f6zle\u015fme ile sermayenin tamam\u0131n\u0131 kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z \u00f6demeyi taahh\u00fct etmektedir. Mevcut uygulamada kurucular beyan\u0131ndan beklenen fayda kurucular taraf\u0131ndan esas s\u00f6zle\u015fmenin imzalanmas\u0131 ile de kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r. Bu itibarla, anonim \u015firket kurulu\u015f i\u015flemlerini yava\u015flatan ve \u015firketler bak\u0131m\u0131ndan ilave maliyet do\u011furan kurucular beyan\u0131 ibaresi 336 nc\u0131 maddesinin madde metninden \u00e7\u0131kar\u0131lmaktad\u0131r.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Yine ayn\u0131 Kanun\u2019un ayn\u0131 maddesiyle birlikte TTK\u2019nun 349. maddesi de ilga edilmi\u015ftir. Bunun sebebi de madde gerek\u00e7esinde, 336. maddeden kurucular beyan\u0131 ifadesinin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ile art\u0131k kurucular beyan\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenlemeye yer olmad\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Halka Arz Taahh\u00fcd\u00fc: <\/strong><\/p>\n<p>TTK\u2019nun 350. maddesinin, Tasar\u0131n\u0131n 346 nc\u0131 maddesi uyar\u0131nca yap\u0131lm\u0131\u015f bulunan halka \u00f6nerme taahh\u00fcd\u00fcn\u00fcn, kurucular veya y\u00f6netim kurulu taraf\u0131ndan bir esas s\u00f6zle\u015fme de\u011fi\u015fikli\u011fi ile ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131na veya onaydan ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 suretiyle i\u015flemez duruma getirilmesine engel olmak amac\u0131yla \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Kurucular\u0131n esas s\u00f6zle\u015fmeyi tescil ettirmeleri, s\u00f6z konusu taahh\u00fcd\u00fc onamalar\u0131 anlam\u0131na gelir. H\u00fck\u00fcmdeki \u201conaylanm\u0131\u015f kabul edilir\u201d ibaresi aksi ispat edilemez bir karineyi (kanun\u00ee varsay\u0131m\u0131) ifade eder. Bu sonu\u00e7 y\u00f6netim kurulunu veya (varsa) ba\u015fka bir yetkili organ\u0131 da ayn\u0131 \u015fekilde ba\u011flar. H\u00fckm\u00fcn ratio legis\u2019inin esas s\u00f6zle\u015fmenin de\u011fi\u015ftirilmesine de olanak vermedi\u011fi kabul edilmelidir. Ana s\u00f6zle\u015fmede belirtilen halka arz\u0131n, kurucular, y\u00f6netim kurulu veya yetkili herhangi bir organ taraf\u0131ndan onaylanm\u0131\u015f kabul edilece\u011fine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcm, ortakl\u0131\u011f\u0131n yetkili organlar\u0131n\u0131n ayr\u0131ca bir karar almas\u0131na gerek kalmaks\u0131z\u0131n halka arz\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini ve halka arz i\u00e7in gerekli i\u015flemlerin yap\u0131lmas\u0131nda ortakl\u0131\u011f\u0131n i\u015fbirli\u011fi g\u00f6stermesini sa\u011flar.<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565109\"><\/a><strong>1.8. Anonim \u015eirketlerinin Organlar\u0131<\/strong><\/h2>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565110\"><\/a>1.8.1. Y\u00f6netim Kurulu<\/strong><\/h3>\n<p>Y\u00f6netim kurulu; daimi nitelik ta\u015f\u0131yan, anonim \u015firketin t\u00fczel ki\u015filik kazand\u0131\u011f\u0131 andan tasfiyesinin sonlanmas\u0131na dek temsil ve idare organ\u0131d\u0131r. TTK\u2019nun 359. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere; genel kurul karar\u0131 ile ya da esas s\u00f6zle\u015fme ile atanan, en az bir ki\u015fiden olu\u015fan kuruldur. Y\u00f6netim kuruluna t\u00fczel ki\u015fi \u00fcye olarak atan\u0131rsa, t\u00fczel ki\u015filik ile beraber temsilcisi olan ger\u00e7ek ki\u015fi de tescil ve ilan edilir. \u00dcyelerin yahut t\u00fczel ki\u015filik temsilcilerinin fiil ehliyetine sahip olmalar\u0131 gerekir. \u00dcyeler \u00fc\u00e7 seneli\u011fine g\u00f6revde kal\u0131rlar ve esas s\u00f6zle\u015fmede aksi belirtilmedi\u011fi s\u00fcrece tekrar g\u00f6reve se\u00e7ilebilirler. Yarg\u0131tay&#8217;\u0131n \u00fc\u00e7 senelik s\u00fcrenin ard\u0131ndan \u00fcyeli\u011fin kendili\u011finden d\u00fc\u015fece\u011fine ili\u015fkin bir i\u00e7tihad\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan, mevcut \u00fcyeler yenileri se\u00e7ilinceye dek g\u00f6revde kal\u0131rlar. \u00dcye se\u00e7ilmek i\u00e7in hisse sahibi olma zorunlulu\u011fu yoktur. Esas s\u00f6zle\u015fmede belirtilmek kayd\u0131yla az\u0131nl\u0131\u011fa, belirli hisse gruplar\u0131na ve grup mahiyetindeki hisse sahiplerine kurulda temsil edilme hakk\u0131 sa\u011flanabilir. Bu do\u011frultuda y\u00f6netim kurulu bu gruplar aras\u0131ndan se\u00e7ilebilece\u011fi gibi, bu gruplara aday \u00f6nerme hakk\u0131 da verilebilir. Bu \u015fekilde belirlenen ya da \u00f6nerilen aday me\u015fru bir sebep olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde \u00fcye olarak se\u00e7ilmek zorundad\u0131r. Ancak halka a\u00e7\u0131k anonim \u015firketlerinde y\u00f6netim kurulunun \u00fcye tamsay\u0131s\u0131n\u0131n en fazla yar\u0131s\u0131 bu \u015fekilde se\u00e7ilecek \u00fcyelerden olu\u015fabilir. TTK\u2019nun 360. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere; <em>&#8220;temsil edilme hakk\u0131 tan\u0131nan paylar imtiyazl\u0131 say\u0131l\u0131r.&#8221;<\/em><\/p>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565111\"><\/a>1.8.2. Genel Kurul<\/strong><\/h3>\n<p>Genel kurul hisse sahiplerinin kat\u0131l\u0131m\u0131yla \u015firket i\u015fleri ile alakal\u0131 kararlar\u0131n verildi\u011fi organd\u0131r. Hisse sahipli\u011finden do\u011fan haklar, yasal istisnalar haricinde genel kurulda kullan\u0131l\u0131r. Genel kurul toplant\u0131s\u0131na en az bir y\u00f6netim kurulu \u00fcyesi ile beraber murahhas \u00fcyeler kat\u0131lmak zorundad\u0131r. Y\u00f6netim kurulunun di\u011fer \u00fcyeleri de toplant\u0131ya kat\u0131labilirler. Denet\u00e7iler ve \u00fcyeler genel kurulda fikirlerini beyan edebilirler.<\/p>\n<p>TTK\u2019nun 408. maddesinde genel kurula ait devredilemez nitelikli g\u00f6rev ve yetkiler say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n<p><em>&#8220;(1) Genel kurul, kanunda ve esas s\u00f6zle\u015fmede a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f bulunan h\u00e2llerde karar al\u0131r. <\/em><\/p>\n<p><em>(2) \u00c7e\u015fitli h\u00fck\u00fcmlerde \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f bulunan devredilemez g\u00f6revler ve yetkiler sakl\u0131 kalmak \u00fczere, genel kurula ait a\u015fa\u011f\u0131daki g\u00f6revler ve yetkiler devredilemez: <\/em><\/p>\n<ol>\n<li><em>a) Esas s\u00f6zle\u015fmenin de\u011fi\u015ftirilmesi.<\/em><\/li>\n<li><em>b) Y\u00f6netim kurulu \u00fcyelerinin se\u00e7imi, s\u00fcreleri, \u00fccretleri ile huzur hakk\u0131, ikramiye ve prim gibi haklar\u0131n\u0131n belirlenmesi, ibralar\u0131 hakk\u0131nda karar verilmesi ve g\u00f6revden al\u0131nmalar\u0131. <\/em><\/li>\n<li><em>c) Kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen istisnalar d\u0131\u015f\u0131nda denet\u00e7inin ve i\u015flem denet\u00e7ilerinin se\u00e7imi ile g\u00f6revden al\u0131nmalar\u0131. <\/em><\/li>\n<li><em>d) Finansal tablolara, y\u00f6netim kurulunun y\u0131ll\u0131k raporuna, y\u0131ll\u0131k k\u00e2r \u00fczerinde tasarrufa, k\u00e2r paylar\u0131 ile kazan\u00e7 paylar\u0131n\u0131n belirlenmesine, yedek ak\u00e7enin sermayeye veya da\u011f\u0131t\u0131lacak k\u00e2ra kat\u0131lmas\u0131 d\u00e2hil, kullan\u0131lmas\u0131na dair kararlar\u0131n al\u0131nmas\u0131. <\/em><\/li>\n<li><em>e) Kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen istisnalar d\u0131\u015f\u0131nda \u015firketin feshi. <\/em><\/li>\n<li><em>f) \u00d6nemli miktarda \u015firket varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n toptan sat\u0131\u015f\u0131&#8221;<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Tek bir hisse sahibinin bulundu\u011fu anonim \u015firketlerde genel kurulun b\u00fct\u00fcn yetkileri, yaz\u0131l\u0131 olmak \u015fart\u0131yla hisse sahibine aittir. Y\u00f6netim kurulunun haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 kat\u0131l\u0131m listesinde bulunan t\u00fcm hisse sahipleri genel kurul toplant\u0131s\u0131na kat\u0131labilir. Genel kurulun toplant\u0131 tarihinin en az bir g\u00fcn \u00f6ncesinden hamiline yaz\u0131l\u0131 hisse sahibi olduklar\u0131n\u0131 kan\u0131tlayarak giri\u015f kart\u0131 edinen ve sunan ki\u015filer de toplant\u0131ya kat\u0131labilirler. Genel kurul her faaliyet d\u00f6neminin ard\u0131ndan \u00fc\u00e7 ay i\u00e7erisinde ola\u011fan toplan\u0131r. TTK\u2019nun 409. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere bu toplant\u0131larda; <em>&#8220;<\/em><em>organlar\u0131n se\u00e7imine, finansal tablolara, y\u00f6netim kurulunun y\u0131ll\u0131k raporuna, k\u00e2r\u0131n kullan\u0131m \u015fekline, da\u011f\u0131t\u0131lacak k\u00e2r ve kazan\u00e7 paylar\u0131n\u0131n oranlar\u0131n\u0131n belirlenmesine, y\u00f6netim kurulu \u00fcyelerinin ibralar\u0131 ile faaliyet d\u00f6nemini ilgilendiren ve gerekli g\u00f6r\u00fclen di\u011fer konulara ili\u015fkin m\u00fczakere yap\u0131l\u0131r, karar al\u0131n\u0131r.&#8221; <\/em>Ola\u011fan\u00fcst\u00fc genel kurul toplant\u0131s\u0131, genel kurulun toplanmas\u0131n\u0131 gerektiren hallerde yap\u0131l\u0131r. \u0130mtiyazl\u0131 hisse sahipleri \u00f6zel kurulu; esas s\u00f6zle\u015fmenin, hisse sahiplerinin haklar\u0131n\u0131 ihlal eden nitelikte de\u011fi\u015ftirilmesi durumunda, genel kurulun alm\u0131\u015f oldu\u011fu bu karardan sonra en \u00e7ok bir ay i\u00e7erisinde toplan\u0131r.<\/p>\n<p>Y\u00f6netim kurulu, s\u00fcresi dolsa dahi genel kurulu toplant\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131rabilir. Tasfiye memurlar\u0131 da genel kurulu, vazifelerine ili\u015fkin hususlarda toplant\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131rabilir. TTK\u2019nun 410. maddesinde belirtilen durumlar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda tek bir hisse sahibi, mahkemenin kesin nitelikli karar\u0131 ile genel kurulu toplant\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131rabilir. Sermayenin asgari y\u00fczde onunu, borsaya kote olmu\u015f \u015firketlerde ise y\u00fczde be\u015fini elinde bulunduran hisse sahipleri; toplant\u0131y\u0131 gerektiren nedenlerin ve g\u00fcndemin bulundu\u011fu bir yaz\u0131l\u0131 metin ile y\u00f6netim kurulunun genel kurulu toplant\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131 ya da toplant\u0131da g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclecek g\u00fcndem maddelerini belirlemesini talep edebilirler. Bu \u00e7a\u011fr\u0131 hakk\u0131na sahip olabilmek i\u00e7in gereken asgari hisse oran\u0131, esas s\u00f6zle\u015fme ile daha d\u00fc\u015f\u00fck olarak belirlenebilir.<\/p>\n<p>Toplant\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131rma ve toplant\u0131 g\u00fcndemine madde eklenmesi talebi noter vas\u0131tas\u0131yla yap\u0131l\u0131r. \u00a0TTK\u2019nun 416. maddesi kapsam\u0131nda ise \u00e7a\u011fr\u0131 merasimine uyulmadan yap\u0131lan, ancak b\u00fct\u00fcn pay sahiplerinin haz\u0131r bulundu\u011fu genel kurulda, g\u00fcndeme ba\u011fl\u0131l\u0131k ilkesine tabi olmaks\u0131z\u0131n g\u00fcndeme oybirli\u011fi ile madde ilave edilebilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Genel kurulu toplant\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131ran taraf, g\u00fcndemi de belirler. Yasal istisnalar sakl\u0131 olmak kayd\u0131yla, g\u00fcndemde bulunmayan konulara ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yap\u0131lamaz ve karar al\u0131namaz.<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565112\"><\/a><strong>1.9. Anonim \u015eirketlerde Sona Erme ve Tasfiye<\/strong><\/h2>\n<p><strong>Sona Erme: <\/strong>Anonim \u015firketin genel sona erme nedenleri, TTK\u2019nun 529. maddesinde say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re \u015firket; genel kurulunun usul\u00fcne uygun olarak alm\u0131\u015f oldu\u011fu kararla, esas s\u00f6zle\u015fmede belirlenen bir sona erme nedeninin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla, fiili olarak \u00e7al\u0131\u015fmaya devam edilmesi durumu olmaks\u0131z\u0131n esas s\u00f6zle\u015fmede belirlenen s\u00fcrenin sona ermesi ile, iflas\u0131na karar verilmesi ile, faaliyet konusunun ger\u00e7ekle\u015fmesinin art\u0131k m\u00fcmk\u00fcn olmamas\u0131yla ya da belirlendi\u011fi \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fmesi ile sona erer. 530 ve 531. maddelerde ise \u00f6zel sona erme nedenleri \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. 530. maddeye g\u00f6re, uzun zaman boyunca \u015firketin yasal zorunluluk ta\u015f\u0131yan organlar\u0131ndan herhangi birinin bulunmamas\u0131 ya da genel kurulun toplanamamas\u0131 halinde; Sanayi ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, \u015firket alacakl\u0131lar\u0131n\u0131n ya da hisse sahiplerinin talebi \u00fczerine \u015firket merkezinin bulundu\u011fu yerdeki asliye ticaret mahkemesi, durumun d\u00fczeltilmesi i\u00e7in makul bir s\u00fcre belirler ve bu s\u00fcrenin ard\u0131ndan d\u00fczeltilme ger\u00e7ekle\u015fmezse \u015firketin feshine karar verir. 531. madde ise hakl\u0131 sebebe dayanarak feshi d\u00fczenlemektedir. Ancak TTK\u2019nda hakl\u0131 sebeplerin neler oldu\u011funa ili\u015fkin bir d\u00fczenleme bulunmamaktad\u0131r. Bu madde ile belirlenmi\u015f oranlarda hisselere sahip az\u0131nl\u0131klara fesih hakk\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eirketin sona ermesi mahkeme karar\u0131 ya da iflas harici bir nedenle meydana gelmi\u015fse, y\u00f6netim kurulu bu durumu ticaret siciline tescil ve ilan ettirir. Yasal istisnalar haricinde \u015firket, sona erdikten sonra tasfiye a\u015famas\u0131na girer. 533. maddenin ikinci f\u0131kras\u0131na g\u00f6re \u015firket, tasfiye sonuna dek t\u00fczel ki\u015fili\u011fe sahiptir ve tasfiye amac\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak \u015firketin organlar\u0131 i\u015flemeye devam eder.<a href=\"#_ftn27\" name=\"_ftnref27\">[27]<\/a><\/p>\n<p><strong>Tasfiye: <\/strong>Tasfiye, bir \u015firketin iflas etmesi ve sona ermesi halinde, mal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 suretiyle alacakl\u0131lara bor\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6denmesi \u015feklinde tan\u0131mlanabilir. TTK\u2019nun 536. maddesi ve devam\u0131nda, tasfiye konusunda d\u00fczenlemeler getirilmi\u015ftir. Genel kurul karar\u0131 ya da esas s\u00f6zle\u015fme ile tasfiye memuru tayin edilmediyse, y\u00f6netim kurulu taraf\u0131ndan tasfiye yap\u0131l\u0131r. Tasfiye memurlar\u0131 y\u00f6netim kurulu taraf\u0131ndan ticaret siciline tescil ve ilan ettirilir. \u015eirketin sona ermesine mahkeme karar vermi\u015fse, tasfiye memurlar\u0131 da mahkeme taraf\u0131ndan tayin edilir. Tasfiye memurlar\u0131n\u0131n en az bir tanesinin T.C. vatanda\u015f\u0131 olmas\u0131 ve T\u00fcrkiye&#8217;de yerle\u015fim yerinin bulunmas\u0131 gerekir. Aksi takdirde mahkeme, bu ko\u015fullar\u0131 ta\u015f\u0131yan birisini tayin eder. Genel kurul, tasfiye memurlar\u0131n\u0131 yahut bu vazifeyi \u00fcstlenen y\u00f6netim kurulu \u00fcyelerini istedi\u011fi zaman g\u00f6revden uzakla\u015ft\u0131rabilir.<\/p>\n<p>Tasfiye i\u015fleri kapsam\u0131ndaki ilk bilan\u00e7o ve envanter, tasfiye memurlar\u0131n\u0131n vazifelerine ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 anda d\u00fczenlenir. \u015eirketin malvarl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin de\u011fer tespitinde profesyonel yard\u0131m al\u0131nabilir. Yerle\u015fim yerleri bilinen alacakl\u0131lar mektup\u00a0 ile, bilinmeyenler ise \u015firketin internet sitesinde ve Ticaret Sicili Gazetesi&#8217;nde usul\u00fcnce yap\u0131lacak ilanlar ile alacaklar\u0131n\u0131 bildirmeye davet edilir. Alacakl\u0131lar bildirimde bulunmaz ise, alacaklar\u0131na ili\u015fkin tutar G\u00fcmr\u00fck ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n se\u00e7ece\u011fi bir bankaya depo edilir. Esas s\u00f6zle\u015fmede aksine h\u00fck\u00fcm bulunmad\u0131k\u00e7a, hisse bedellerinin iade edilmesinin ve \u015firket bor\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6denmesinin ard\u0131ndan kalan malvarl\u0131\u011f\u0131, hisse sahiplerine imtiyaz haklar\u0131 ve sermayeye katk\u0131lar\u0131 nispetinde payla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Tasfiyenin ard\u0131ndan b\u00fct\u00fcn belgeler ve defterler usul\u00fcnce saklan\u0131r. Tasfiye memurlar\u0131n\u0131n istemi do\u011frultusunda \u015firketin unvan\u0131 ticaret sicilinden silinir. Talep \u00fczerine bu i\u015flem tescil ve ilan edilebilir. Tasfiye memurlar\u0131 ve hisse sahipleri aras\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131k s\u00f6z konusu oldu\u011funda, basit yarg\u0131lama usul\u00fc uygulan\u0131r. Mahkeme uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 30 g\u00fcn i\u00e7erisinde karara ba\u011flamak zorundad\u0131r.<a href=\"#_ftn28\" name=\"_ftnref28\">[28]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h1><a name=\"_Toc480565113\"><\/a><a name=\"_Toc476102565\"><\/a><strong>\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/strong><\/h1>\n<h1><a name=\"_Toc480565114\"><\/a><a name=\"_Toc476102566\"><\/a><strong>YEN\u0130 T\u00dcRK T\u0130CARET KANUNU\u2019NA G\u00d6RE H\u0130SSE VE H\u0130SSE SENETLER\u0130N\u0130N DEVR\u0130<\/strong><\/h1>\n<h2><a name=\"_Toc480565115\"><\/a><strong>2.1. Hisse Kavram\u0131<\/strong><\/h2>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565116\"><\/a>2.1.1. Hissenin \u00c7e\u015fitli Anlamlar\u0131<\/strong><\/h3>\n<p>Mevzuata bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hisse kavram\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli anlamlara gelmekte oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Kavram, anonim \u015firketler \u00f6zelinde incelendi\u011finde d\u00f6rt farkl\u0131 anlamla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Esas Sermaye Birimi Olarak Hisse: <\/strong>Esas sermayenin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturan hisse bedeline ili\u015fkin, hisse sahibi ayni yahut nakdi olarak taahh\u00fctte bulunabilir. Sermaye art\u0131r\u0131m\u0131nda ya da kurulu\u015f esnas\u0131nda hisseye kar\u015f\u0131l\u0131k para verilece\u011fi taahh\u00fcd\u00fcnde bulunulmu\u015fsa bu hisse nakit kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131, TTK\u2019nun 342. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda s\u00f6z edilen para d\u0131\u015f\u0131 de\u011ferlerden birinin verilece\u011fi taahh\u00fcd\u00fcnde bulunulmu\u015fsa bu hisse ayni kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u015feklinde de\u011ferlendirilmektedir. 476. maddenin 1. f\u0131kras\u0131nda da\u00a0 belirtildi\u011fi \u00fczere hisselerin itibari de\u011feri asgari 1 kuru\u015ftur ve ancak 1 kuru\u015fun katlar\u0131 \u015feklinde y\u00fckseltilebilir. Bakanlar Kurulu&#8217;nun bu miktar\u0131 y\u00fcz misline kadar art\u0131rmaya yetkisi vard\u0131r. 3. f\u0131krada ise finansal a\u00e7\u0131dan zor durumdaki \u015firketin hisselerinin itibari de\u011feri 1 kuru\u015ftan y\u00fcksek ise, en az 1 kuru\u015f olacak \u015fekilde indirilebilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Kanun hen\u00fcz tasar\u0131 a\u015famas\u0131ndayken Moro\u011flu, m\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019ndan aynen iktibas edilen maddenin yetersiz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bunun nedeni olarak ise; hisselerin en az de\u011ferinin 1 kuru\u015f olarak belirlenmesinin, maksad\u0131n\u0131 a\u015facak boyutta k\u00fc\u00e7\u00fck bir mebla\u011f oldu\u011funu ifade etmektedir. Bu do\u011frultuda en az 50.000-TL de\u011ferindeki sermaye kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 hisselerin itibari de\u011ferinin en az 1 TL de\u011ferinde olmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<a href=\"#_ftn29\" name=\"_ftnref29\">[29]<\/a><\/p>\n<p>Tasar\u0131 a\u015famas\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerden bir di\u011feri de &#8220;paylar\u0131n&#8221; ifadesinin &#8220;pay&#8221; \u015feklinde de\u011fi\u015ftirilmesidir. Yine Moro\u011flu&#8217;nun ele\u015ftirisinin ard\u0131ndan &#8220;birer kuru\u015f olarak y\u00fckseltilebilir&#8221; ifadesi &#8220;birer kuru\u015f ve katlar\u0131 olarak y\u00fckseltilebilir.&#8221; olarak tekrar d\u00fczenlenmi\u015ftir. Moro\u011flu ayr\u0131ca, Bakanlar Kurulu&#8217;na tan\u0131nan y\u00fcz misline kadar itibari de\u011feri art\u0131rabilme yetkisi i\u00e7in, itibari de\u011ferin gere\u011finden d\u00fc\u015f\u00fck olarak belirlenmesi sonucunda ortaya \u00e7\u0131kan bir a\u015f\u0131r\u0131 yetki durumu oldu\u011funu ifade etmi\u015ftir. Moro\u011flu&#8217;na g\u00f6re bu yetkinin on misline kadar art\u0131rabilmek ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 daha do\u011fru olacakt\u0131r.<a href=\"#_ftn30\" name=\"_ftnref30\">[30]<\/a><\/p>\n<p>Hisse, hisseli komandit \u015firketler ve anonim \u015firketlerde sermayenin belirli oranlara ayr\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6l\u00fcmlerini ifade eder. Anonim \u015firketlerde her hissenin itibari de\u011ferinin bulunmas\u0131 kurald\u0131r. Hisse sahibinin ortak olarak esas sermaye aktarma taahh\u00fcd\u00fcnde bulundu\u011fu sermaye hissesinin yaz\u0131yla belirlenmi\u015f ederi, hissenin itibari de\u011ferini g\u00f6sterir.<a href=\"#_ftn31\" name=\"_ftnref31\">[31]<\/a> Esas sermayedeki gibi hissenin itibari de\u011feri de TL cinsinden belirtilmelidir. \u0130tibari de\u011ferin ya da hisselerin toplam\u0131n\u0131n \u00e7arp\u0131lmas\u0131 neticesinde ortaya \u00e7\u0131kan sonu\u00e7 esas sermayeyi verir. Di\u011fer bir ifadeyle, \u015firketin esas sermayesi t\u00fcm itibari de\u011ferlerin toplam\u0131na denk olmal\u0131d\u0131r.<a href=\"#_ftn32\" name=\"_ftnref32\">[32]<\/a> \u00d6rnek vermek gerekirse, esas sermayesi 70.000 TL ederinde olan anonim \u015firketin sermayesi, 35 TL ederinde ve ayn\u0131 de\u011ferde 2000 birime ayr\u0131lm\u0131\u015fsa, 35 TL ederindeki birimlerin her biri bir hisseyi te\u015fkil edecektir. T\u00fcm hisselere kar\u015f\u0131l\u0131k bir hisse senedi \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ise zaruret arz etmez.<a href=\"#_ftn33\" name=\"_ftnref33\">[33]<\/a><\/p>\n<p>Esas sermaye ile hisse senetlerinin itibari de\u011ferleri denk oldu\u011fu m\u00fcddet\u00e7e, birden fazla hisse ayn\u0131 hisse senedinde bulunabilir. Fakat talep edilirse, \u015firket hisse toplam\u0131n\u0131 birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z senetler halinde d\u00fczenlemekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. \u015eirket bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmezse, hisse sahipleri \u015firkete ili\u015fkin haklar\u0131n\u0131 ortak bir temsilci vas\u0131tas\u0131yla kullanabilirler. Bir hissenin birden fazla hisse senedine kar\u015f\u0131l\u0131k gelecek \u015fekilde d\u00fczenlenmesi ya da hisse senedinin \u015firkete kar\u015f\u0131 b\u00f6l\u00fcnmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Hisselerin itibari de\u011ferlerinin denk olmas\u0131 kurald\u0131r. TTK\u2019nda hisselerin itibari de\u011ferlerinin birbirinden farkl\u0131 olmas\u0131 konusunda bir d\u00fczenleme mevcut olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, birbirlerine denk olmalar\u0131 gerekti\u011fini belirten bir h\u00fck\u00fcm de bulunmamaktad\u0131r. \u015eirket esas s\u00f6zle\u015fmesinde belirtilmek \u015fart\u0131yla ya da esas s\u00f6zle\u015fmede de\u011fi\u015fiklik yap\u0131larak hisselerin birle\u015ftirilmesi ya da b\u00f6l\u00fcnmesi yoluyla birbirinden farkl\u0131 itibari de\u011ferde hisse ve hisse senedi \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde bir engel bulunmamaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn34\" name=\"_ftnref34\">[34]<\/a> Anonim \u015firkette A, B, C gibi hisseler farkl\u0131 hisse gruplar\u0131 \u015feklinde \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131ysa, hisse gruplar\u0131ndaki hisselerin itibari de\u011ferleri ayn\u0131 olmak zorunda de\u011fildir. \u00d6te yandan ayn\u0131 hisse grubu alt\u0131ndaki hisseler birbirlerine e\u015fit olmal\u0131d\u0131r.<a href=\"#_ftn35\" name=\"_ftnref35\">[35]<\/a><\/p>\n<p><strong>Ortakl\u0131k Mevkii Olarak Hisse: <\/strong>Hisse kavram\u0131, anonim \u015firketteki ortakl\u0131k s\u0131fat\u0131n\u0131 belirtmek \u00fczere de kullan\u0131l\u0131r. Hisse sahipli\u011fine ili\u015fkin hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin, hisseye ba\u011fl\u0131 niteli\u011fi itibariyle her hisse, \u015firketin hisse sahibinin ki\u015fili\u011finden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir ortakl\u0131k konumu olu\u015fturmaktad\u0131r. Ne kadar hisse say\u0131s\u0131 var ise o kadar ortakl\u0131k konumu bulunur. Hisselerin sabit olmas\u0131 kuralsa da, hisse sahipleri de\u011fi\u015febilir. Hisse sahibi olan ortakl\u0131k konumuna da sahip olur. Hisse sahiplerinin birden fazla hisselerinin olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Hisse say\u0131s\u0131 kadar hisse sahibinin olmas\u0131 gerekmez. E\u011fer bir hisse sahibi birden fazla hisseye sahipse, her bir hisse birbirinden ayr\u0131 olarak hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck getirir. Esas s\u00f6zle\u015fmede de\u011fi\u015fiklik, esas sermayede art\u0131r\u0131m, azaltma ya da birle\u015fme gibi olaylar sonucunda anonim \u015firketteki sabit hisse de\u011fi\u015febilir.<a href=\"#_ftn36\" name=\"_ftnref36\">[36]<\/a><\/p>\n<p><strong>Hak ve Bor\u00e7lar\u0131n Bir B\u00fct\u00fcn\u00fc Olarak Hisse: <\/strong>Bu a\u00e7\u0131dan hisse, hisse sahiplerinin taahh\u00fctte bulundu\u011fu sermaye kadar hak ve borca haiz olmas\u0131d\u0131r. Hisse sahiplerinin finansal haklar\u0131 ve bor\u00e7lar\u0131 de\u011ferlendirilirken taahh\u00fctte bulunduklar\u0131 sermaye dikkate al\u0131n\u0131r, bir di\u011fer deyi\u015fle taahh\u00fctte bulunduklar\u0131 sermaye oran\u0131nda hak ve bor\u00e7 do\u011far. Hisse sahibi, kat\u0131lma hakk\u0131 olan oy kullanma ya da malvarl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131 olan tasfiye kalan\u0131ndan ve k\u00e2rdan pay elde etme haklar\u0131ndan taahh\u00fctte bulundu\u011fu hisse oran\u0131nda faydalan\u0131r.<a href=\"#_ftn37\" name=\"_ftnref37\">[37]<\/a> Anonim \u015firketlerin birbirinden farkl\u0131 itibari de\u011ferlerde hisse senedi \u00e7\u0131karmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde bir engel bulunmamaktayken, 1970&#8217;li senelerde Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131, m\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanun&#8217;un 387. maddesindeki <em>&#8220;Esas mukavelenin de\u011fi\u015ftirilmesi i\u00e7in yap\u0131lan toplant\u0131da, esas mukavelede aksine h\u00fck\u00fcm olsa dahi her hisse senedi ancak bir rey hakk\u0131 verir.&#8221;<\/em> h\u00fckm\u00fc sebebi ile bu m\u00fcesseseye izin vermemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Maddenin oydaki imtiyazlar\u0131 engellemek amac\u0131nda oldu\u011fu ve s\u00f6zle\u015fme de\u011fi\u015fiklikleri ile itibari de\u011fere g\u00f6re oy hakk\u0131 tan\u0131narak e\u015fitlik olu\u015fturulabilece\u011fi, bu ba\u011flamda kanunun nominal de\u011ferleri farkl\u0131 hisse senedi devrini engellemedi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ile bu uygulamaya ele\u015ftiriler getirilmi\u015ftir. Bu ele\u015ftiriler do\u011frultusunda 1983 y\u0131l\u0131nda Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 sirk\u00fclerde m\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019na g\u00f6re 20, 40, 1000 TL gibi birbirinden farkl\u0131 itibari de\u011ferlerde hisseler \u00e7\u0131kar\u0131labilir ve \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rsa esas s\u00f6zle\u015fme de\u011fi\u015fikli\u011fi i\u00e7in toplanan genel kurulda itibari de\u011feri fazla olan hisselerin sahipleri, taahh\u00fctte bulunduklar\u0131 sermaye nispetinde oy hakk\u0131na sahip olabilir. Bununla birlikte esas s\u00f6zle\u015fme de\u011fi\u015fikli\u011fi i\u00e7in toplanan genel kurulda, itibari de\u011feri y\u00fcksek olan hisselerin sahiplerine, itibari de\u011feri d\u00fc\u015f\u00fck olan hisse sahiplerinin sahip oldu\u011fundan daha fazla oy hakk\u0131 tan\u0131nabilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bir di\u011fer ifadeyle 20-TL&#8217;lik hisselerin 1, 40 TL&#8217;lik hisselerin 2 ve 1000 TL&#8217;lik hisselerin 5 oy kullanabilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Sirk\u00fclere g\u00f6re bu durum esas s\u00f6zle\u015fmede d\u00fczenlenmelidir, y\u00f6netim kurulu ise genel kuruldaki oy say\u0131s\u0131n\u0131 hisse sahiplerinin sermayeleri oran\u0131nda tespit etmekle g\u00f6revlendirilmi\u015ftir.<a href=\"#_ftn38\" name=\"_ftnref38\">[38]<\/a><\/p>\n<p>M\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun 373. maddesinde ve TTK\u2019nun 434. maddesinde d\u00fczenlenen her hisse sahibinin asgari bir oy hakk\u0131na sahip oldu\u011fu h\u00fckm\u00fcnden itibari de\u011feri dikkate al\u0131nmaks\u0131z\u0131n her hissenin bir oy hakk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 sonucu \u00e7\u0131kar\u0131lamaz. \u0130fadeden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gereken anlam, oy hakk\u0131 tan\u0131nmayan bir hisse olamayaca\u011f\u0131, \u00f6te yandan baz\u0131 hisselere daha fazla oy hakk\u0131 verilecek imtiyaz olu\u015fturulmas\u0131nda bir sak\u0131nca olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u00d6rnek vermek gerekirse, 20 TL de\u011ferindeki A grubuna ve 500 TL de\u011ferindeki B grubuna birer oy hakk\u0131 tan\u0131n\u0131rsa d\u00fc\u015f\u00fck miktarl\u0131 sermaye grubu imtiyaz elde etmi\u015f olur. Sirk\u00fcler, \u00f6\u011fretideki ele\u015ftiriler do\u011frultusunda esas s\u00f6zle\u015fme de\u011fi\u015fikli\u011fine ili\u015fkin genel kurul toplant\u0131lar\u0131nda 20 TL de\u011ferindeki hisselere 1, 500 TL de\u011ferindekilere ise 2 oy tan\u0131nmas\u0131 ile itibari de\u011fere g\u00f6re oy hakk\u0131 belirlenmesinin kural oldu\u011funu ifade etmi\u015ftir.<a href=\"#_ftn39\" name=\"_ftnref39\">[39]<\/a><\/p>\n<p><strong>Hisse Senedi Anlam\u0131nda Hisse: <\/strong>Hisse, ortakl\u0131k konumuna delil olarak, hisse devrini kolayla\u015ft\u0131rmakta ve TTK\u2019nun 645. maddesi uyar\u0131nca hisse sahipli\u011fine ba\u011fl\u0131 haklar\u0131n senetten ayr\u0131lamamas\u0131 sonucunu do\u011furan k\u0131ymetli evrak mahiyetinde belge anlam\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r. Hisse sahipli\u011fine ba\u011fl\u0131 haklardan faydalanmak i\u00e7in hisse senedi \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 \u015fart de\u011fildir. Hisse, \u015firketin kurulu\u015fu ya da sermaye art\u0131r\u0131m\u0131 neticesinde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Hisse senedi \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hisse, k\u0131ymetli evrak mahiyetindeki senede ba\u011flan\u0131r ve hakk\u0131n kapsam\u0131 de\u011fi\u015fmez.<a href=\"#_ftn40\" name=\"_ftnref40\">[40]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565117\"><\/a>2.1.2. \u00c7\u0131plak Hisse<\/strong><\/h3>\n<p>\u00c7\u0131plak hisse, senede ba\u011fl\u0131 olmayan hisse sahipli\u011fi anlam\u0131na gelmektedir. Genelde aile \u015firketlerinde ya da TTK ile getirilen tek ortakl\u0131 anonim \u015firketlerde bulunan bu hisselere ili\u015fkin kanunda bir h\u00fck\u00fcm bulunmamaktad\u0131r. Fakat doktrinde ve uygulamada \u00e7\u0131plak hisse uygulamas\u0131na ili\u015fkin bir sak\u0131nca olmad\u0131\u011f\u0131 ve hisse sahipli\u011fine ba\u011fl\u0131 haklara bir etkide bulunmayaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc hakimdir.<a href=\"#_ftn41\" name=\"_ftnref41\">[41]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565118\"><\/a><strong>2.2. Hisse Senedi Kavram\u0131<\/strong><\/h2>\n<p>TTK\u2019nda hisse senedinin tan\u0131m\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Hisse senedinin doktrine g\u00f6re tan\u0131m\u0131; hisseli komandit ve anonim \u015firketlerde esas s\u00f6zle\u015fmede yer alan hisselerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak yasalarda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen usul \u015fartlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yarak \u00e7\u0131kar\u0131lan ve hisselerin tedav\u00fcl\u00fcne y\u00f6nelik k\u0131ymetli evrak mahiyetindeki senetlerdir.<a href=\"#_ftn42\" name=\"_ftnref42\">[42]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565119\"><\/a>2.2.1. Hissenin Senede Ba\u011flanmas\u0131<\/strong><\/h3>\n<p>Anonim \u015firketin kuruldu\u011fu ya da sermayesinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 tescil edildi\u011fi anda hisse do\u011frudan olu\u015fur. Hisse tercihe ba\u011fl\u0131 olarak hamiline veya nama yaz\u0131l\u0131 senede ba\u011flanabilir. Mevzuatta, hisseye kar\u015f\u0131l\u0131k hisse senedi \u00e7\u0131kar\u0131lmamas\u0131 konusuna ili\u015fkin d\u00fczenleme yoktur.<a href=\"#_ftn43\" name=\"_ftnref43\">[43]<\/a><\/p>\n<p>Pula\u015fl\u0131&#8217;ya g\u00f6re, senet \u00e7\u0131kar\u0131lmayaca\u011f\u0131na y\u00f6nelik s\u00f6zle\u015fmelerin ge\u00e7erli oldu\u011fu, Alman hukukunda, hisse sahiplerinin hisse senedinden feragat edemeyece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve baz\u0131 \u0130svi\u00e7reli yazarlar\u0131n, hisse senedi \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan hisse sahiplerinin &#8220;nispi etkili kazan\u0131lm\u0131\u015f hakk\u0131&#8221; bulundu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesi kabul g\u00f6rmektedir. Pula\u015fl\u0131, hisse senedi isteminin hisse sahipleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan mutlak hak niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 kabul g\u00f6rm\u00fc\u015fse de, hisse senedinin hukuki niteli\u011fi ve yasal d\u00fczenlemeler uyar\u0131nca, anla\u015fma ile hisse senedi \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin haktan feragat imkan\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 sebebiyle, hisse sahiplerinin hisse senedi \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan mutlak bir hakka sahip olmad\u0131klar\u0131 sonucuna var\u0131lmal\u0131d\u0131r. Zira, hisse senedinin \u00e7\u0131kar\u0131lmamas\u0131, hisse sahiplerinin haklar\u0131n\u0131n sona ermesi anlam\u0131na gelmez.<a href=\"#_ftn44\" name=\"_ftnref44\">[44]<\/a><\/p>\n<p>TTK\u2019nda hisse senetlerinin k\u0131ymetli evrak h\u00fckm\u00fcnde olaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir ifade bulunmamaktad\u0131r. Fakat \u00f6\u011fretide ve uygulamada, k\u0131ymetli evrak niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc hakimdir. Zira hisse senetleri, 645. maddedeki k\u0131ymetli evrak tan\u0131m\u0131na uymaktad\u0131r. Sermaye Piyasas\u0131 Kanunu\u2019nun 3. maddesinde a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtildi\u011fi \u00fczere hisse senetleri menkul k\u0131ymet niteli\u011findedir. TTK\u2019nun 484. maddesinde belirtildi\u011fi \u00fczere hisseler, hamiline ya da nama yaz\u0131l\u0131 hisse senetleri olarak \u00e7\u0131kar\u0131labilir. Aksi esas s\u00f6zle\u015fmede d\u00fczenlenmedik\u00e7e, hisselerin, hisse senedine ba\u011flanmas\u0131 gerekli de\u011fildir, zira hisse senedi olmadan da hisse bulunmaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn45\" name=\"_ftnref45\">[45]<\/a> Zira, yasa koyucu arzu etse idi hissenin senede ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 zorunlulu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtirdi. Hisse ile hisse senedinin ayn\u0131 anlama denk gelecek \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131, yasa koyucunun uygulamada hisselerin hisse senetlerine ba\u011flanaca\u011f\u0131 tahmininden kaynaklanmaktad\u0131r. Hissenin senede ba\u011flanmas\u0131 yoluyla tedav\u00fcl kolayl\u0131\u011f\u0131 elde edilmesiyle birlikte hisse, haciz, devir, \u00f6nal\u0131m, al\u0131m, geriye al\u0131m, rehin benzeri i\u015flemleri sa\u011flayabilmektedir. Anonim \u015firket hisse senetleri ile kambiyo senetleri birbirinden\u00a0 farkl\u0131 k\u0131ymetli evrak t\u00fcrleridir.<a href=\"#_ftn46\" name=\"_ftnref46\">[46]<\/a><\/p>\n<p>Hisse senetlerinin mahiyeti &#8220;a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131&#8221;, kambiyo senetlerinin ise &#8220;kurucu&#8221; dur. Hisse, hisse senedine ba\u011fland\u0131\u011f\u0131nda k\u0131ymetli evrak hukukundaki hakk\u0131n senede ba\u011fl\u0131 olmas\u0131, hisse ile hisse senedi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da uygulanmakta ve hisse sahipli\u011fine ba\u011fl\u0131 haklardan yararlanma hisse senedini bulundurana tan\u0131nmaktad\u0131r. Bu durum TTK\u2019nun 645. maddesinde de a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buna g\u00f6re haktan yararlanabilmek i\u00e7in senedin g\u00f6sterilmesi gerekmektedir ve senedin devredilmesi ancak senedin zilyetli\u011finin devredilmesi ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Hisse sahipli\u011finden do\u011fan haklar\u0131n kullan\u0131labilmesi i\u00e7in ise hisse senedi \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 \u015fart de\u011fildir. Zira hisse sahipli\u011fine ba\u011fl\u0131 hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin olu\u015fturdu\u011fu bir kavram olan hisse, \u015firketin kurulu\u015fuyla veya sermaye art\u0131r\u0131m\u0131yla senetten ba\u011f\u0131ms\u0131z \u015fekilde olu\u015fmaktad\u0131r. Hisse senedinin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 hakk\u0131n kapsam\u0131n\u0131 etkilemez, yaln\u0131zca hakk\u0131n senede ba\u011flanmas\u0131 sonucunu do\u011furur zira hisse senedi k\u0131ymetli evrak mahiyetindedir.<a href=\"#_ftn47\" name=\"_ftnref47\">[47]<\/a><\/p>\n<p>Hisse senetlerinin \u015firketin kurulu\u015funun veya sermaye art\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n tescilinden \u00f6nce \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 h\u00fck\u00fcms\u00fczd\u00fcr. Ancak TTK\u2019nun 486. maddesi uyar\u0131nca hisse senetlerinin h\u00fck\u00fcms\u00fcz olmas\u0131, sermaye taahh\u00fcd\u00fcn\u00fcn de h\u00fck\u00fcms\u00fcz olmas\u0131 sonucunu do\u011furmaz. Senetleri tescilden \u00f6nce \u00e7\u0131karan ki\u015fi, hisse senetlerinin zaman\u0131ndan \u00f6nce \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 neticesinde olu\u015facak zararlardan sorumludur. Senedin iyi niyetle kazan\u0131lmas\u0131 halinde de, senedin h\u00fck\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc ileri s\u00fcr\u00fclebilir.<a href=\"#_ftn48\" name=\"_ftnref48\">[48]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565120\"><\/a>2.2.2. Hisse Senedinin \u00c7\u0131kar\u0131lmas\u0131<\/strong><\/h3>\n<p>Yaln\u0131zca kambiyo senetlerinde sebepten soyutluk ilkesi tam anlam\u0131yla bulunmaktad\u0131r. Hisse senetleri ve emtia senetleri benzeri baz\u0131 k\u0131ymetli evrak ise sebebe ba\u011fl\u0131d\u0131r. Soyut senetler, genellikle s\u00f6zle\u015fme ili\u015fkisine ba\u011fl\u0131 olmaktad\u0131r. Senet ise bu i\u015flemden do\u011fan alaca\u011f\u0131 ifade eder.<a href=\"#_ftn49\" name=\"_ftnref49\">[49]<\/a> Soyut k\u0131ymetli evraklarda, senedin arkas\u0131ndaki hukuki sebep ile senedin tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 hak aras\u0131nda nedensellik ba\u011f\u0131 kurulmas\u0131 imkan\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Bu sebeple senet bor\u00e7lusu, senedin i\u00e7eri\u011finden sorumludur, bor\u00e7lu ve alacakl\u0131n\u0131n hakk\u0131n\u0131, ifas\u0131 gereken edimin niteli\u011fi ve kapsam\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirleyici olan senettir. Soyut k\u0131ymetli evrak\u0131n dayana\u011f\u0131, 6098 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun 18. maddesidir.<a href=\"#_ftn50\" name=\"_ftnref50\">[50]<\/a> Maddeye g\u00f6re; <em>&#8220;Borcun sebebini i\u00e7ermemi\u015f olsa bile bor\u00e7 tan\u0131mas\u0131 ge\u00e7erlidir.&#8221; <\/em>Bu konuda sebebe ba\u011fl\u0131l\u0131k, \u015firkete kar\u015f\u0131 haklar\u0131n belirlenmesinin esas s\u00f6zle\u015fmeyle ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmesidir. Hisse senetleri, kendisinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak zaten mevcut olan hisseye ba\u011fl\u0131 haklar\u0131n temsilini sa\u011flar. Bu sebeple \u015firketin sona ermesi durumunda hisse mefhumundan da art\u0131k s\u00f6z edilemeyece\u011finden, hisse senetleri de i\u015flevsiz hale gelecektir.<a href=\"#_ftn51\" name=\"_ftnref51\">[51]<\/a><\/p>\n<p>Hisse sahibi ile \u015firket aras\u0131nda olu\u015fum s\u00f6zle\u015fmesi d\u00fczenlenmedik\u00e7e senet de h\u00fck\u00fcms\u00fcz olacakt\u0131r. \u015eirket hisse senedini hisse sahibine verdi\u011finde olu\u015fum s\u00f6zle\u015fmesi yap\u0131lm\u0131\u015f say\u0131l\u0131r. Sahte hisse senetleri d\u00fczenlenmesi ve devredilmesi durumunda da iyi niyetli kazananlar anonim \u015firkete ya da ger\u00e7ek hisse sahibine kar\u015f\u0131 hak iddia edemez. \u015eirket kurulu\u015funun tescilinden \u00f6nce kat\u0131l\u0131m taahh\u00fcd\u00fc verenler i\u00e7in, \u00f6demi\u015f olduklar\u0131 bor\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda k\u0131ymetli evrak mahiyeti ta\u015f\u0131mayan makbuzlar d\u00fczenlenebilir. \u0130svi\u00e7re Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nda da, hisse senetlerinin kurulu\u015f ya da sermaye art\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n tescili \u00f6ncesinde \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcms\u00fczl\u00fck sonucu do\u011furaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde h\u00fck\u00fcm bulunmaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn52\" name=\"_ftnref52\">[52]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565121\"><\/a>2.2.3. Hisse Senedinin \u0130\u015flevi<\/strong><\/h3>\n<p>Hisse senetlerinin \u015fu \u015fekilde fonksiyonlar\u0131 bulunmad\u0131r:<a href=\"#_ftn53\" name=\"_ftnref53\">[53]<\/a><\/p>\n<p>&#8211; Halk\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck birikimleri ile b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n bulu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak h\u0131zl\u0131 kalk\u0131nma ve bunun i\u00e7in gereken sermayeyi olu\u015fturur.<\/p>\n<p>&#8211; Halk taban\u0131n\u0131n finansal kurumlar\u0131n ve \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n m\u00fclkiyetine sahip olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131nda adaleti ve refah\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<p>&#8211; Ekonomik kararlara halk\u0131n da dahil olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak ekonomik a\u00e7\u0131dan da demokratik bir yap\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\n<p>&#8211; Halk\u0131n birikimlerinden faiz olmaks\u0131z\u0131n ek kazan\u00e7 elde etmesini sa\u011flarken, bu kazanc\u0131n enflasyon kar\u015f\u0131s\u0131nda da de\u011ferini korur.<\/p>\n<p>&#8211; Hisse senedi arac\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 bir yat\u0131r\u0131m arac\u0131 fonksiyonundad\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565122\"><\/a>2.2.4. Hisse Senedinin T\u00fcrleri<\/strong><\/h3>\n<h4><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565123\"><\/a>2.2.4.1. Hamiline ve Nama Yaz\u0131l\u0131 Hisse Senedi<\/strong><\/h4>\n<p>Devir i\u015flemleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu \u015fekilde bir ayr\u0131m b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Hamiline yaz\u0131l\u0131 hisse senetlerinin teslim edilmesiyle devir i\u015flemi de ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p>\n<p>Nama yaz\u0131l\u0131 hisselerde senetlerinin ise, TTK\u2019nun 487. maddesine g\u00f6re; <em>&#8220;<\/em><em>sahiplerinin ad\u0131 ve soyad\u0131n\u0131 veya ticaret unvan\u0131n\u0131, yerle\u015fim yerini, pay senedi bedelinin \u00f6denmi\u015f olan miktar\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131klamas\u0131 gerekir. Bu senetler \u015firketin pay defterine kaydolunur.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>\u015eirket sermayesinin t\u00fcm\u00fc \u00f6denmedik\u00e7e, hamiline yaz\u0131l\u0131 senet d\u00fczenlenebilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Hamiline yaz\u0131l\u0131 senetlerin hisse defterine kayd\u0131 tek kalem olarak ger\u00e7ekle\u015febilecekken, nama yaz\u0131l\u0131 senetlerin hisse defterine hisse sahipleri belirtilerek ve birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z kayd\u0131 gerekir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565124\"><\/a>2.2.4.2. Adi ve \u0130mtiyazl\u0131 Hisse Senedi<\/strong><\/h4>\n<p>Esas s\u00f6zle\u015fmede aksi kararla\u015ft\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, hisse senetlerinin sahiplerine tan\u0131d\u0131klar\u0131 haklar e\u015fittir. Bu \u015fekilde d\u00fczenlenen senetler &#8220;adi hisse senetleri&#8221; olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Esas s\u00f6zle\u015fme ile baz\u0131 hisse senetlerinin sahiplerine, genel kuruldaki oy hakk\u0131, k\u00e2r pay\u0131, r\u00fc\u00e7han gibi konularda TTK\u2019nun 478. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca imtiyaz verilebilir. Esas s\u00f6zle\u015fmeyle bu hisselerde kazan\u00e7tan belirli zamanlarda belirli oranlarda temett\u00fc da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 sa\u011flanabilir.<a href=\"#_ftn54\" name=\"_ftnref54\">[54]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565125\"><\/a>2.2.4.3. Kurucu ve \u0130ntifa Hisse Senedi<\/strong><\/h4>\n<p>Kurucu hisse senetleri, \u015firket y\u00f6netimine kat\u0131lma hakk\u0131 tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 gibi belirli bir sermayeyi de temsil etmez. Kurulu\u015fta sunulan hizmetler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda esas s\u00f6zle\u015fmede d\u00fczenlendi\u011fi \u00fczere \u015firket kazanc\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc kat\u0131l\u0131m hakk\u0131 sa\u011flamak \u00fczere ve her zaman kurucular\u0131n isimlerine yaz\u0131l\u0131 olmak \u015fart\u0131yla ihra\u00e7 edilir. \u0130ntifa senetler, kurucular\u0131n kurulu\u015f esnas\u0131nda sunduklar\u0131 hizmet ve alaca\u011fa kar\u015f\u0131l\u0131k kurulu\u015fun ard\u0131ndan genel kurul karar\u0131yla tan\u0131n\u0131r ve sermaye hissesini temsil etmez.<a href=\"#_ftn55\" name=\"_ftnref55\">[55]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>2.2.4.4. Bedelli ve Bedelsiz Hisse Senedi<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6deme ko\u015fulu ve yeni taahh\u00fct ile \u00e7\u0131kar\u0131lan senetler, kurulu\u015f esnas\u0131nda ya da sermaye art\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda r\u00fc\u00e7han hakk\u0131na dayanarak mevcut ortaklar\u0131n ya da halka arz edilmesi ile di\u011fer ki\u015filerin sat\u0131n almas\u0131 ile, \u015firket d\u0131\u015f\u0131 kaynaklar\u0131n \u015firkete \u00f6demede bulundu\u011fu senetler, bedelli hisse senetleridir. Ta\u015f\u0131nmaz sat\u0131\u015f gelirleri, yeniden de\u011ferleme fonu, da\u011f\u0131t\u0131lmam\u0131\u015f k\u00e2r ya da yedek ak\u00e7elerin sermayeye dahil edilmesi ile \u00e7\u0131kar\u0131lan, herhangi bir taahh\u00fct ya da \u00f6deme gerektirmeyen senetler ise bedelsiz hisse senetleridir.<a href=\"#_ftn56\" name=\"_ftnref56\">[56]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>2.2.4.5. Primli ve Primsiz Hisse Senedi<\/strong><\/p>\n<p>Yaz\u0131l\u0131 de\u011feri \u00fczerinde bulunarak ihra\u00e7 edilen senetler &#8220;primsiz hisse senetleri&#8221;, \u00fczerinde yazan de\u011ferden daha y\u00fcksek bir de\u011fer kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ihra\u00e7 edilenler ise &#8220;primli hisse senetleri&#8221; olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Primli senetlerde, \u00fczerlerinde yazan de\u011fer ile sat\u0131\u015f bedeli aras\u0131nda olu\u015fan fark &#8220;emisyon primi&#8221; olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Emisyon primi, vergiye tabi olan ve \u015firketin \u00f6z kaynaklar\u0131n\u0131 art\u0131ran bir unsurdur. Esas s\u00f6zle\u015fmede d\u00fczenlenmedik\u00e7e ya da genel kurul karar\u0131 olmadan primli hisse senedi ihrac\u0131 yap\u0131lamaz. Kay\u0131tl\u0131 Sermaye Sistemi&#8217;ne tabi \u015firketlerde, esas s\u00f6zle\u015fmenin yetkilendirmi\u015f olmas\u0131 \u015fart\u0131yla y\u00f6netim kurulu, primli hisse senedi ihrac\u0131 karar\u0131 alabilir.<a href=\"#_ftn57\" name=\"_ftnref57\">[57]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565126\"><\/a>2.2.5. Hisse Senedinin \u015eekli<\/strong><\/h3>\n<p>Nama ve hamiline yaz\u0131l\u0131 senetlerde bulunmas\u0131 gereken unsurlar TTK\u2019nun 487. maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Maddeye g\u00f6re;<\/p>\n<p><em>&#8220;(1)<\/em><em>Pay senetlerinin; \u015firketin unvan\u0131n\u0131, sermaye tutar\u0131n\u0131, kurulu\u015f tarihini, bu tarihteki sermaye tutar\u0131n\u0131, \u00e7\u0131kar\u0131lan pay senedinin tertibini, bunun tescili tarihini, senedin t\u00fcr\u00fcn\u00fc ve itibar\u00ee de\u011ferini, ka\u00e7 pay\u0131 i\u00e7erdi\u011fini belirtmesi ve \u015firket ad\u0131na imza etmeye yetkili olanlardan en az ikisi taraf\u0131ndan imza edilmi\u015f olmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Kapal\u0131 \u015firketlerde bask\u0131 \u015feklinde imzan\u0131n delikli olmas\u0131 veya sahtek\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 engelleyici di\u011fer g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerinin uygulanmas\u0131 gerekir.<\/em><\/p>\n<p><em>&#8220;(2) Nama yaz\u0131l\u0131 pay senetlerinin ayr\u0131ca; sahiplerinin ad\u0131 ve soyad\u0131n\u0131 veya ticaret unvan\u0131n\u0131, yerle\u015fim yerini, pay senedi bedelinin \u00f6denmi\u015f olan miktar\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131klamas\u0131 gerekir. Bu senetler \u015firketin pay defterine kaydolunur.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Maddede belirtilen unsurlar\u0131n kesinlikle bulunmas\u0131 gereklili\u011finin yan\u0131nda, mevzuat\u0131n kalan\u0131yla ve senetlerin mahiyetiyle \u00e7eli\u015fmeyecek \u00f6l\u00e7\u00fcde eklemeler yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<a href=\"#_ftn58\" name=\"_ftnref58\">[58]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565127\"><\/a><strong>2.3. Pay Defteri<\/strong><\/h2>\n<p>Mevzuatta hisse defterine ili\u015fkin bir tan\u0131mlama bulunmamaktad\u0131r. Bununla beraber TTK\u2019nun 487.maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda \u015firketin nama yaz\u0131l\u0131 senetleri, sahiplerinin isim, soy isim ve adresleri ile birlikte hisse defterine kaydedece\u011fi belirtilmi\u015ftir. Hisse defteri TTK\u2019nun 64.maddesinde belirtilen ticari defterlerden olup, tutulmas\u0131 zorunludur. Y\u00f6netim kurulu \u00fcyeleri, defterin hi\u00e7 tutulmamas\u0131 ya da d\u00fczensiz tutulmas\u0131ndan sorumludur.<a href=\"#_ftn59\" name=\"_ftnref59\">[59]<\/a><\/p>\n<p>Hisse defterinin tutulmas\u0131n\u0131n amac\u0131, hisse sahiplerinin, hisselere ili\u015fkin bor\u00e7lar\u0131n ve hisse sahiplerinin bu bor\u00e7lar\u0131n ne kadar\u0131n\u0131 \u00f6dedi\u011finin, hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin sahiplerinin gerek \u015firket gerek hisse sahipleri gerekse de di\u011fer ilgili ki\u015filer taraf\u0131ndan bilinebilmesidir. Hissenin olu\u015fumu, \u015firket kurulu\u015funun ya da sermaye art\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n tesciliyle beraber hisse defteri tutma zorunlulu\u011fu has\u0131l olmaktad\u0131r. Hamiline yaz\u0131l\u0131 senetler d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00e7\u0131plak hisselerde, nama yaz\u0131l\u0131 senetlerde, oy hakk\u0131 tan\u0131nmam\u0131\u015f hisselerde \u015firkete kar\u015f\u0131 hisse sahibi, hisse defterine kaydedilmi\u015f ki\u015fidir.<a href=\"#_ftn60\" name=\"_ftnref60\">[60]<\/a> Hamiline yaz\u0131l\u0131 senetler ise topyekun kaydedilebilir. Her hisse farkl\u0131 bir sayfaya yaz\u0131l\u0131r. Hisse sahipli\u011fine ba\u011fl\u0131 haklardan yararlanacak ki\u015filerin belirlenmesi i\u00e7in hisse defterinin incelenmesi yeterlidir. Hisselerin hisse defterine kaydedilmesi bu nedenle \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Hisse sahipli\u011finin kan\u0131tlanmas\u0131 ve kazan\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan hisse defterine kay\u0131t yaln\u0131zca bildirici niteliktedir. Hisse defterindeki kay\u0131t bir karine olu\u015fturur. Bununla birlikte hisse sahipli\u011fi, hisse defteri d\u0131\u015f\u0131ndaki belgelerle de kan\u0131tlanabilir.<a href=\"#_ftn61\" name=\"_ftnref61\">[61]<\/a><\/p>\n<p>Nama yaz\u0131l\u0131 senetlerin devri teslim ve ciro ile ger\u00e7ekle\u015febilir fakat bu devrin \u015firkete kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclmesi hisse defterine kaydedilmesi ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Hisse defterine kaydedilmemesi yaln\u0131zca devrin \u015firkete kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclmesini \u00f6nler, \u00f6te yandan m\u00fclkiyetin devri ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Bu nedenle ki\u015finin yasalara uygun olarak nama yaz\u0131l\u0131 hisse senetlerinin m\u00fclkiyetini edinmi\u015f olmas\u0131, hisse defterine kaydedilmedi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e \u015firkete kar\u015f\u0131 hisse sahipli\u011fi unvan\u0131n\u0131 almas\u0131n\u0131 sa\u011flamaz. Y\u00f6netim kurulu hisse senedini devralan ki\u015fiyi hisse defterine kaydetmezse, \u015firkete kar\u015f\u0131 ifa davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Yasal d\u00fczenlemelere ve esas s\u00f6zle\u015fmeye ayk\u0131r\u0131 ya da usuls\u00fcz bir kay\u0131t d\u00fczenlenmi\u015fse de kayd\u0131n terkini davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu olabilecektir.<a href=\"#_ftn62\" name=\"_ftnref62\">[62]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565128\"><\/a><strong>2.4. Hisse Sahipli\u011finin Kazan\u0131lmas\u0131<\/strong><\/h2>\n<p><strong>Aslen Kazan\u0131lmas\u0131: <\/strong>Bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n sahibi olmad\u0131\u011f\u0131 bir hakk\u0131n ya da bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n maliki olmad\u0131\u011f\u0131 bir mal\u0131n m\u00fclkiyetinin edinilmesi aslen kazanmad\u0131r. Hakk\u0131n kazan\u0131lmas\u0131n\u0131n ba\u015fkaca bir i\u015fleme ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 kazand\u0131rma aslen kazand\u0131rmad\u0131r. Ortakl\u0131\u011f\u0131n kurulu\u015fu ya da sermaye art\u0131r\u0131m\u0131 esnas\u0131nda hisse taahh\u00fcd\u00fc yahut kay\u0131tl\u0131 sermaye sistemine tabi \u015firketlerde, y\u00f6netim kurulunun ihra\u00e7 etti\u011fi hisselerin al\u0131nmas\u0131 ile aslen iktisap olu\u015fur. Bir di\u011fer ifadeyle, hisse sahipli\u011fi unvan\u0131, sermaye art\u0131r\u0131m\u0131ndaki ya da kurulu\u015ftaki y\u00f6netim kurulu karar\u0131n\u0131n tescil edilmesi ile kazan\u0131l\u0131r. Aslen iktisapta iyi niyet s\u00f6z konusu de\u011fildir, zira hisseye daha \u00f6nce bir ba\u015fkas\u0131 sahip de\u011fildir.<a href=\"#_ftn63\" name=\"_ftnref63\">[63]<\/a><\/p>\n<p><strong>Devren Kazan\u0131lmas\u0131: <\/strong>Hisseyi aslen kazanan ki\u015fiden ya da di\u011fer bir ki\u015fiden edinilmesi, hissenin devren kazan\u0131lmas\u0131d\u0131r.<a href=\"#_ftn64\" name=\"_ftnref64\">[64]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h1><a name=\"_Toc480565129\"><\/a><a name=\"_Toc476102584\"><\/a><strong>\u00dc\u00c7\u00dcNC\u00dc B\u00d6L\u00dcM<\/strong><\/h1>\n<h1><a name=\"_Toc480565130\"><\/a><a name=\"_Toc476102585\"><\/a><strong>ESAS S\u00d6ZLE\u015eME \u0130LE GET\u0130R\u0130LEN SINIRLAMALAR<\/strong><\/h1>\n<h2><a name=\"_Toc480565131\"><\/a><strong>3.1. Genel Olarak<\/strong><\/h2>\n<p>TTK, \u00e7ok say\u0131da alanda k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fiklikler getirdi\u011fi gibi, anonim \u015firketler kapsam\u0131nda da bir\u00e7ok d\u00fczenleme getirmi\u015ftir. Anonim \u015firketler ba\u011flam\u0131nda getirilen en \u00f6nemli yeniliklerden birisi ise hisse devrinin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenlemelerdir. TTK\u2019nda 490 ve 492. maddelerde nama yaz\u0131l\u0131 hisse senetlerinin devrinin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin temel ilkeler, 493 ve 498. maddelerde hisse senetlerinin borsaya kote edilme durumlar\u0131na g\u00f6re tasnifi d\u00fczenlenmi\u015ftir. M\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nda anonim \u015firketlerin esas s\u00f6zle\u015fmede h\u00fck\u00fcm bulunmas\u0131 ko\u015fuluyla neden belirtmeden nama yaz\u0131l\u0131 hisse senetlerinin devrini kay\u0131ttan ka\u00e7\u0131nabilmekteydi.<a href=\"#_ftn65\" name=\"_ftnref65\">[65]<\/a> TTK\u2019nda ise neden belirtmeden kay\u0131ttan ka\u00e7\u0131nma imkan\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc kesilmi\u015ftir. Bunun yan\u0131nda borsaya kote edilmemi\u015f nama yaz\u0131l\u0131 hisselerin devri de neden belirtmeksizin reddedilememektedir. Borsaya kote edilmi\u015f nama yaz\u0131l\u0131 hisselerde de \u015firketin red hakk\u0131, iktisap edenin hisse sahibi olarak tan\u0131nmas\u0131, y\u00fczdesel s\u0131n\u0131r\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 gibi sebepler bulunmaktad\u0131r. Kay\u0131ttan ka\u00e7\u0131nma ancak bu gibi nesnel nedenlere ba\u011flanabilmektedir.<a href=\"#_ftn66\" name=\"_ftnref66\">[66]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565132\"><\/a><strong>3.2. Hisse Devri S\u0131n\u0131rlamalar\u0131n\u0131n Amac\u0131<\/strong><\/h2>\n<p>Nama yaz\u0131l\u0131 hisse senetlerinde devre ili\u015fkin k\u0131s\u0131tlamalar, hisse senetlerinin devrini zorla\u015ft\u0131rmakta ve de\u011ferini de d\u00fc\u015f\u00fcrmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, hisse senedi sahibinin aleyhine bir durum ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca istenilmeyen ki\u015filer hisse sahibi olmakta ve \u015firkette \u00e7o\u011funluk konumuna ge\u00e7ebilmektedir. Buradan da hareketle hisse devri s\u0131n\u0131rlamalar\u0131, \u015firketleri korumay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn67\" name=\"_ftnref67\">[67]<\/a> Anonim \u015firketlerde hisse sahiplerinin \u015firketten \u00e7\u0131kmas\u0131 ve \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir; ki\u015filikleri de \u00f6nem ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r. Bu nedenle de hisselerin serbest\u00e7e devredilebilmesi ilkesi d\u00fczenlenmi\u015ftir.<a href=\"#_ftn68\" name=\"_ftnref68\">[68]<\/a> Hamiline yaz\u0131l\u0131 hisse senedi sahipleri, serbest\u00e7e devredebilme ilkesi nedeniyle \u201c<em>mutlak bir kazan\u0131lm\u0131\u015f hakka sahip olduklar\u0131ndan\u201d<\/em>,<a href=\"#_ftn69\" name=\"_ftnref69\">[69]<\/a> hamiline yaz\u0131l\u0131 hisse senetleri ba\u011flam h\u00fck\u00fcmlerine konu olamamaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Serbest\u00e7e devir ilkesi, anonim \u015firketlerde ge\u00e7erli ve borsaya kay\u0131tl\u0131 anonim \u015firketler i\u00e7in uygun bir h\u00fck\u00fcm olsa da; borsaya kay\u0131tl\u0131 olmayan \u015firketler i\u00e7in uygun bir h\u00fck\u00fcm de\u011fildir.<a href=\"#_ftn70\" name=\"_ftnref70\">[70]<\/a> Aile \u015firketleri de bu h\u00fckm\u00fcn uygun olmad\u0131\u011f\u0131 anonim \u015firketlerden biridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc aile \u015firketlerinde serbest\u00e7e devir ilkesi, aile \u015firketlerinin temel hedeflerinden olan \u201cdengenin korunmas\u0131\u201d ve \u201caile \u015firketi yap\u0131s\u0131n\u0131 muhafaza etme\u201d gibi konularda problemler yaratabilmektedir. Buradan hareketle de hisse devri s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n\u0131n amac\u0131n\u0131n \u015firketlere hisse sahibi olarak kat\u0131l\u0131m sa\u011flamas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir; yine buradaki temel ama\u00e7 da \u015firketin yap\u0131s\u0131n\u0131 korumakt\u0131r. Rakiplerin ve yabanc\u0131lar\u0131n \u015firkete kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in hisse devri s\u0131n\u0131rlamalar\u0131, hayati bir \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<a href=\"#_ftn71\" name=\"_ftnref71\">[71]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565133\"><\/a><strong>3.3. Hisse Devrinin Yasakland\u0131\u011f\u0131 ve S\u0131n\u0131rland\u0131\u011f\u0131 Haller<\/strong><\/h2>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565134\"><\/a>3.3.1. Kanuni Ba\u011flam<\/strong><\/h3>\n<p>Daha \u00f6nce de ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 gibi, serbest\u00e7e devir ilkesi anonim ortakl\u0131klar i\u00e7in uygun bir h\u00fck\u00fcmd\u00fcr. Bu ilkeye getirilen s\u0131n\u0131rlamalar, TTK\u2019nda 491. maddede d\u00fczenlenmi\u015ftir. S\u00f6z konusu madde, m\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun 418. maddesinde d\u00fczenlenmi\u015fti: \u201c<em>Hisse senetlerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n tamamen \u00f6denmemi\u015f olmas\u0131 halinde \u015firket teminat talep ve teminat g\u00f6sterilmedi\u011fi takdirde kay\u0131ttan imtina edebilir<\/em>.\u201d<\/p>\n<p>TTK\u2019nda 491. maddede d\u00fczenlenen serbest\u00e7e devir ilkesi, \u201ckanuni ba\u011flam\u201d olarak nitelendirilmektedir:<\/p>\n<p><em>\u201cMADDE 491- (1) Bedeli tamamen \u00f6denmemi\u015f nama yaz\u0131l\u0131 paylar, ancak \u015firketin onay\u0131 ile devrolunabilir; me\u011ferki, devir, miras, miras\u0131n payla\u015f\u0131m\u0131, e\u015fler aras\u0131ndaki mal rejimi h\u00fck\u00fcmleri veya cebr\u00ee icra yoluyla ger\u00e7ekle\u015fsin. <\/em><\/p>\n<p><em>(2) \u015eirket, sadece, devralan\u0131n \u00f6deme yeterlili\u011fi \u015f\u00fcpheli ise ve \u015firket\u00e7e istenen teminat verilmemi\u015fse onay vermeyi reddedebilir.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Kanuni ba\u011flam d\u00fczenlemesi ile ama\u00e7lanan, ortakl\u0131\u011f\u0131n sermayesini ve dolay\u0131s\u0131yla alacakl\u0131 durumundaki ki\u015filer ile ortaklar\u0131 korumakt\u0131r. Gerek\u00e7enin de <em>\u201c\u00f6denmemi\u015f pay bedelinin g\u00fcvencesi\u201d<\/em> oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.<a href=\"#_ftn72\" name=\"_ftnref72\">[72]<\/a><\/p>\n<p>Onaydan imtina, ortakl\u0131kta her durumda ge\u00e7erli de\u011fildir. Devri istenen hissenin bedeli sermaye borcu tamamen \u00f6denmediyse, esas s\u00f6zle\u015fmede h\u00fckm\u00fcn bulunmamas\u0131 durumunda dahi hisse devri onay ile ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Ortakl\u0131k, hisseyi devralan\u0131n kalan sermaye borcunun \u00f6denebilirli\u011fi konusunda \u015f\u00fcpheye d\u00fc\u015ferse onaydan imtina edebilmekte; \u015firket teminat isteyebilmektedir. Buradan hareketle, devri ger\u00e7ekle\u015ftirilen hissenin salt bedelinin \u00f6denmemi\u015f olmas\u0131n\u0131n, \u015firketin onaydan imtina edebilece\u011fini g\u00f6stermedi\u011fi s\u00f6ylenebilmektedir. E\u011fer ki devralan \u00f6deme yeterlili\u011fine sahipse ve d\u00fcr\u00fcst ise \u015firket, onaydan imtina edememektedir.<a href=\"#_ftn73\" name=\"_ftnref73\">[73]<\/a><\/p>\n<p>\u00d6deme yeterlili\u011finin belirlenmesi, s\u00fcbjektif bir tespit gerektirmektedir. Kendigelen\u2019e g\u00f6re, hissenin bedeli k\u0131smen \u00f6dendiyse hisse devrinde ortakl\u0131k, teminat gerektirmektedir.<a href=\"#_ftn74\" name=\"_ftnref74\">[74]<\/a> Hisseyi devralan\u0131n \u00f6deme yeterlili\u011fine ili\u015fkin \u015f\u00fcphe olmamas\u0131 durumunda yine de teminat talep ediliyorsa; onaydan imtina edildiyse dahi reddin iptali i\u00e7in dava yolu a\u00e7\u0131kt\u0131r.<a href=\"#_ftn75\" name=\"_ftnref75\">[75]<\/a><\/p>\n<p>Ortakl\u0131k onay\u0131, devredilen hissenin sermaye bedelinin \u00f6denmesine ba\u011fl\u0131 olarak aranmaktad\u0131r. Onaydan imtina i\u00e7in ise teminat\u0131n g\u00f6sterilmemesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Teminat\u0131n istenmesi de, hisseyi devralan\u0131n \u00f6deme g\u00fcc\u00fc konusunda \u015f\u00fcphenin bulunmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Teminat, keyfi bi\u00e7imde talep edilememekte ve teminat talebi de mecburi say\u0131lmamaktad\u0131r. \u00d6deme yeterlili\u011fine ve d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011fe ili\u015fkin bir \u015f\u00fcphe bulunmas\u0131 gerekmektedir. S\u00f6z konusu bu \u015f\u00fcphenin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etmek i\u00e7in y\u00f6netim kurulu, ara\u015ft\u0131rma yapmal\u0131d\u0131r. Bu ara\u015ft\u0131rman\u0131n yap\u0131lmamas\u0131 halinde teminat talep edilmeksizin hisse devri ger\u00e7ekle\u015firse, y\u00f6netim kurulu zarardan sorumlu tutulmaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn76\" name=\"_ftnref76\">[76]<\/a><\/p>\n<p>\u00d6deme yeterlili\u011fine ili\u015fkin \u015f\u00fcphe ve bu kapsamda teminat talebi, hisse devrinin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi anda aranmaktad\u0131r. Onay sonras\u0131nda \u00f6deme yeterlili\u011fine ili\u015fkin \u015f\u00fcphe tespit edilse dahi teminat talebi yap\u0131lamamaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn77\" name=\"_ftnref77\">[77]<\/a><\/p>\n<p>Kanuni ba\u011flam teminat t\u00fcr\u00fcne ili\u015fkin herhangi bir d\u00fczenleme bulunmamaktad\u0131r. Hissenin bedelini kar\u015f\u0131lamak ve \u00f6deme g\u00fcc\u00fcne sahip olmak ko\u015fulu ile ayni ya da \u015fahsi teminat verilebilmektedir. TTK\u2019nun 393. maddesinde d\u00fczenlendi\u011fi \u00fczere ortakl\u0131\u011f\u0131n onay\u0131n\u0131n aranmad\u0131\u011f\u0131 durumlar pay\u0131n devri, miras, miras payla\u015f\u0131m\u0131, cebri icra yoluyla ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olan ortakl\u0131k, e\u015fler aras\u0131ndaki mal rejimi h\u00fck\u00fcmleridir. Ortakl\u0131k onay\u0131n\u0131n aranmad\u0131\u011f\u0131 hallerde teminat da talep edilememektedir.<a href=\"#_ftn78\" name=\"_ftnref78\">[78]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565135\"><\/a>3.3.2. Esas S\u00f6zle\u015fmeyle S\u0131n\u0131rlama<\/strong><\/h3>\n<h4><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565136\"><\/a>3.3.2.1. Hisse Devri S\u0131n\u0131rlamalar\u0131<\/strong><\/h4>\n<p>TTK\u2019nda borsaya kote edilme durumu \u00f6nemsenmeksizin b\u00fct\u00fcn nama yaz\u0131l\u0131 hisselerin devredilmesinde genel olarak s\u0131n\u0131rlamalar 492. maddede d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buna g\u00f6re;<\/p>\n<p>&#8211; Kanuni ba\u011flamda d\u00fczenlenen k\u0131s\u0131tlamalar haricinde nama yaz\u0131l\u0131 hisselerin devri sadece esas s\u00f6zle\u015fme ve \u015firket onay\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmektedir.<\/p>\n<p>&#8211; Nama yaz\u0131l\u0131 hisselerin devrinin esas s\u00f6zle\u015fme haricinde bir i\u015flemle k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 ge\u00e7erli de\u011fildir.<\/p>\n<p>&#8211; Devre ili\u015fkin onay \u015firket d\u0131\u015f\u0131nda bir unsur taraf\u0131ndan verilememektedir.<\/p>\n<p>Burada m\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu ile TTK aras\u0131nda \u00f6nemli bir fark oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. M\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nda esas s\u00f6zle\u015fmede bir sebep belirtilmeksizin hisse devrinin k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnken, TTK ile yap\u0131lan d\u00fczenlemede bu olanak ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Onaydan imtina ancak esas s\u00f6zle\u015fmede belirtilmi\u015f olan ge\u00e7erli bir neden dolay\u0131s\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmektedir.<a href=\"#_ftn79\" name=\"_ftnref79\">[79]<\/a><\/p>\n<p>TTK\u2019nun 492. maddesinde nama yaz\u0131l\u0131 hisselerin devrinde getirilecek k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n intifa hakk\u0131 kurulmas\u0131 s\u00fcrecinde de ge\u00e7erli oldu\u011fu belirtilmektedir. B\u00f6ylelikle \u015firketin kararlar\u0131 kapsam\u0131nda etkisi istenmeyen ki\u015filerin intifa hakk\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmektedir. Yine, hisse devri k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 tasfiye durumundaki \u015firketler i\u00e7in ge\u00e7ersiz olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buradaki ama\u00e7 da, yine \u015firketin temel hedeflerine ula\u015fma yolunda serbest\u00e7e devir ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilecek engelleri \u00f6nlemektir.<a href=\"#_ftn80\" name=\"_ftnref80\">[80]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565137\"><\/a>3.3.2.2. Borsaya Kote Edilmemi\u015f Nama Yaz\u0131l\u0131 Hisse Devri<\/strong><\/h4>\n<p>Daha \u00f6nce de belirtildi\u011fi gibi hisse devri k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n\u0131n temel ilkeleri TTK\u2019da 492. maddede d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu temel ilkelerin a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan hisse senetleri borsaya kote edilme durumlar\u0131na g\u00f6re tasnif edilmi\u015f; iki gruba ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Borsaya kote edilmemi\u015f nama yaz\u0131l\u0131 hisse devirleri TTK\u2019nun 493. maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Borsaya kote edilmemi\u015f nama yaz\u0131l\u0131 hisselerin devri esas s\u00f6zle\u015fme ile k\u0131s\u0131tlanabilmektedir. Buna g\u00f6re, anonim \u015firketler onaydan iki durumda imtina edebilmektedir:<\/p>\n<p>&#8211; Esas s\u00f6zle\u015fmede belirlenmi\u015f olan hakl\u0131 bir neden ile,<\/p>\n<p>&#8211; Devri ger\u00e7ekle\u015ftiren hisse sahibine hisselerinin ger\u00e7ek de\u011feriyle devralan, di\u011fer hisse sahipleri ya da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer hesab\u0131na almay\u0131 tavsiye etme iledir.<a href=\"#_ftn81\" name=\"_ftnref81\">[81]<\/a><\/p>\n<p>S\u00f6z konusu nama yaz\u0131l\u0131 hisse devrinin d\u00fczenlendi\u011fi maddede \u201chakl\u0131 sebep\u201d olarak ifade edilen kavram, taraflar aras\u0131ndaki ili\u015fkinin katlan\u0131lmaz hale geldi\u011fi hakl\u0131 sebep kavram\u0131ndan farkl\u0131d\u0131r. Buradaki hakl\u0131 sebep ifadesi <em>\u201c\u015firket a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli say\u0131lan bir sebep\u201d <\/em>olarak nitelendirilmektedir. D\u00fczenlemenin yer ald\u0131\u011f\u0131 493. maddenin 2. f\u0131kras\u0131n\u0131n gerek\u00e7esinde de bu durum a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. Hakl\u0131 sebep, hisse sahiplerinin kompozisyonuna ili\u015fkin s\u00f6zle\u015fme h\u00fck\u00fcmlerini, \u015firketin i\u015fletme konusu ya da i\u015fletmenin ekonomik olarak \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<a href=\"#_ftn82\" name=\"_ftnref82\">[82]<\/a> kapsam\u0131nda onaydan imtina edilmesini hakl\u0131 k\u0131l\u0131yorsa, hakl\u0131 sebep ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Hisse devrinin esas s\u00f6zle\u015fme kapsam\u0131nda k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f olmas\u0131, t\u00fcm kurucular\u0131n bu s\u0131n\u0131rlamay\u0131 kabul etti\u011fi anlam\u0131na gelmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla hisse sahiplerinin korunmas\u0131 noktas\u0131nda herhangi bir problem ya\u015fanmamaktad\u0131r. Objektif ve e\u015fit i\u015flem ile \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkelerine uygun bir ba\u011flam \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi gerekmektedir.<a href=\"#_ftn83\" name=\"_ftnref83\">[83]<\/a><\/p>\n<p>Hisseyi devralan taraf, \u015firketin verdi\u011fi fiyat\u0131 kabul etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olmamakla beraber; devralma \u00f6nerisi prensip olarak reddedilememektedir.<a href=\"#_ftn84\" name=\"_ftnref84\">[84]<\/a> TTK ile hisse devrinde \u015firketlere kanuni al\u0131m hakk\u0131 verilmi\u015ftir. Buradaki ama\u00e7 devralana ger\u00e7ek de\u011feri \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc vermektir. B\u00f6ylelikle hisse sahipleri korunmu\u015f olmaktad\u0131r. Devralan\u0131n \u015firket \u00f6nerisini reddetmesi i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u00fcre ger\u00e7ek de\u011ferin \u00f6\u011frenilmesinden itibaren bir ay olarak belirlenmi\u015ftir. Bu s\u00fcre i\u00e7inde ger\u00e7ek de\u011ferini \u00f6\u011frendi\u011fi hissenin devralma \u00f6nerisini reddetmeyen devralan, \u015firket \u00f6nerisini kabul etmi\u015f olarak de\u011ferlendirilmektedir.<a href=\"#_ftn85\" name=\"_ftnref85\">[85]<\/a><\/p>\n<p>Esas s\u00f6zle\u015fme ile devredilebilirlik ko\u015fullar\u0131n\u0131 a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 yahut devrin m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde h\u00fck\u00fcmler getirilmesi, TTK 493\/7\u2019ye, anonim \u015firketlerin niteli\u011fine ve hisse devrinde serbestlik ilkesine ayk\u0131r\u0131 olaca\u011f\u0131ndan ge\u00e7ersiz olacakt\u0131r. Bilhassa onay talebinin reddine imkan sa\u011flayan durumlar tahdidi olarak say\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, esas s\u00f6zle\u015fme ile bunlardan ba\u015fka bir neden \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Esas s\u00f6zle\u015fmeyle belirlenen \u00f6nal\u0131m ve \u00f6ncelik haklar\u0131, d\u00fczenleme \u015fekline g\u00f6re hisse sahibinin hissesini devredebilme hakk\u0131 \u00fcst\u00fcnde TTK\u2019daki ba\u011flam sistemine nazaran a\u011f\u0131r s\u0131n\u0131rlamalar getirmekteydi. Bu haklar, hissenin baz\u0131 ki\u015filerin eline ge\u00e7mesini engellemekten ziyade, istenilen ki\u015filere devrini sa\u011flamaya y\u00f6nelikti. Bu haklara kar\u015f\u0131n hissesini bir ki\u015fiye devreden hisse sahibinin bu haklar\u0131n tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ki\u015fiye tazmin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc mevcuttu.<a href=\"#_ftn86\" name=\"_ftnref86\">[86]<\/a><\/p>\n<p>TTK 493\/3\u2019e g\u00f6re, 493\/2\u2019de \u00f6ng\u00f6r\u00fclen hakl\u0131 nedenlere kar\u015f\u0131 hilenin engellenmesi maksad\u0131yla \u015firkete, hissesini devredenden, devralan\u0131n bir beyan\u0131n\u0131 \u015firkete bildirmesini talep etme hakk\u0131 verilmi\u015ftir. Hisseleri devralan ki\u015fi, hisseleri kendi nam ve hesab\u0131na ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 net bir \u015fekilde bildirmezse \u015firket, devri hisse defterine kaydetmekten ka\u00e7\u0131nabilir. Ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmayan bir beyan s\u00f6z konusu olursa, hisse defterine d\u00fc\u015f\u00fclen kay\u0131t, ilgililere dan\u0131\u015f\u0131larak herhangi bir mahkeme karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n do\u011frudan \u015firket taraf\u0131ndan iptal edilebilir. Bu sayede ba\u011flamdan \u00f6t\u00fcr\u00fc hisse sahibi olamayan \u015fah\u0131slar\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer vas\u0131tas\u0131yla hisse sahibi olmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilecektir.<a href=\"#_ftn87\" name=\"_ftnref87\">[87]<\/a> TTK 494\/1\u2019e g\u00f6re halka arz edilmemi\u015f hisse senetlerinin devrinde haklar\u0131n ge\u00e7i\u015fi belirlenmi\u015ftir. \u015e\u00f6yle ki, devire onay verilene dek ya da onay verilmezse, hisse senetlerinin maliki ve hisse senetlerine ba\u011fl\u0131 t\u00fcm malvarl\u0131\u011f\u0131 ve kat\u0131l\u0131m haklar\u0131 devreden ki\u015fide kalacakt\u0131r. B\u00f6yle bir sonu\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda devir anla\u015fmas\u0131 yaln\u0131zca taraflar a\u00e7\u0131s\u0131ndan h\u00fck\u00fcm ve sonu\u00e7 ta\u015f\u0131yacakt\u0131r. Bu nedenle TTK\u2019nun m\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun aksine b\u00f6l\u00fcnme teorisini de\u011fil de birlik teorisini benimsedi\u011fi s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n<p>TTK 494\/3\u2019e g\u00f6re, \u015firketin hakl\u0131 nedenlerini hisse senetlerini devralan ki\u015fiye bildirmesi i\u00e7in 3 ayl\u0131k bir zaman \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u015eirkete onaylama isteminin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren en \u00e7ok 3 ay i\u00e7erisinde, esas s\u00f6zle\u015fmeyle belirlenmi\u015f bir nedene dayanarak ret karar\u0131 verilmedi\u011fi taktirde yahut ret karar\u0131 haks\u0131z yere verilirse, \u015firketin onay verdi\u011fi kabul edilir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565138\"><\/a>3.3.2.3. Borsaya Kote Edilmi\u015f Nama Yaz\u0131l\u0131 Hisse Devri<\/strong><\/h4>\n<p>Hisseleri halka arz edilmi\u015f \u015firketlerde hisse devri s\u0131n\u0131rlamalar\u0131na gerek duyulmamas\u0131 kurald\u0131r. Bu \u00e7e\u015fit k\u0131s\u0131tlamalar genellikle aile anonim \u015firketlerinin esas s\u00f6zle\u015fmelerinde, \u015firketin mahiyetini yitirmemesini ve yabanc\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 engellemek maksad\u0131yla belirlenir. Fakat bu durumun istisnalar\u0131na da rastlan\u0131lmaktad\u0131r. \u015e\u00f6yle ki borsaya kote olmu\u015f kimi \u015firketlerde de nama yaz\u0131l\u0131 hisselerin devrinde k\u0131s\u0131tlamalar gerekebilir. Bilhassa T\u00fcrk uyruklu olmayan \u015fah\u0131slar\u0131n ve s\u0131cak para bazl\u0131 fonlar\u0131n \u015firket y\u00f6netimine egemen olmas\u0131n\u0131 engelleyebilmek ad\u0131na hisse devrinde k\u0131s\u0131tlamalar tercih edilebilir. M\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun aksine TTK, borsaya kote olan nama yaz\u0131l\u0131 hisse devrinin onaylanmamas\u0131na yol a\u00e7abilen sebepleri dar bir kapsamda belirlemi\u015ftir. TTK 495\/1 h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re, nama yaz\u0131l\u0131 hisseleri halka arz edilmi\u015f olan anonim \u015firketlerin esas s\u00f6zle\u015fmelerinde kural olarak, hisseleri kazanan ki\u015finin hisse sahipli\u011fi s\u0131fat\u0131n\u0131n tan\u0131nmamas\u0131na imkan veren maddeler bulunamaz. Sadece esas s\u00f6zle\u015fmede bir oran belirlenmi\u015f ve bu oran\u0131 ge\u00e7kin bir devir ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fse \u015firket kay\u0131ttan ka\u00e7\u0131nma hakk\u0131na sahip olacakt\u0131r. \u00d6rnek vermek gerekirse sermayenin %5\u2019ini ge\u00e7kin kazan\u0131mlar\u0131n hisse defterine kaydedilmeyece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir. TTK h\u00fckm\u00fcn\u00fcn, \u015firketlerin hisse devrini onaylamas\u0131 i\u00e7in arad\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullar herkes taraf\u0131ndan bilinebilmesine imkan verdi\u011finden, hem hukuki g\u00fcvenli\u011fi hem de hisse sahiplerinin niteli\u011finin muhafazas\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir.<a href=\"#_ftn88\" name=\"_ftnref88\">[88]<\/a><\/p>\n<p>TTK\u2019nun 495. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131, nama yaz\u0131l\u0131 hisse senetleri halka arz edilen \u015firketlerde ve yaln\u0131zca bu senetlerin borsadan elde edilmesi ko\u015fuluyla uygulanacakt\u0131r. Hisselerin borsa harici kazan\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011funda, ki\u015fi hissenin derhal maliki olurken, malvarl\u0131\u011f\u0131 haklar\u0131n\u0131 kazanmas\u0131 ise yaln\u0131zca \u015firkete m\u00fcracaat etmesi ve devrin yasayla belirlenen ko\u015fullar\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamas\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. TTK 495\/2 h\u00fckm\u00fc uyar\u0131nca, \u015firketin istemine kar\u015f\u0131n, devralan hisseleri kendi nam ve hesab\u0131na ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 net bir \u015fekilde bildirmezse, esas s\u00f6zle\u015fmede ba\u011flam kural\u0131 mevcutsa \u015firket hisselerin hisse defterine kayd\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc de\u011fildir. H\u00fckm\u00fcn amac\u0131 maddenin ilk f\u0131kras\u0131na kar\u015f\u0131 hilenin engellenmesidir. \u015e\u00f6yle ki, bu f\u0131kra olmasayd\u0131 borsada kendi ad ve hesab\u0131na yap\u0131lmayan i\u015flemler ile ilk f\u0131kran\u0131n etraf\u0131ndan dolan\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131. TTK\u2019nun 496. maddesi halka arz edilmi\u015f nama yaz\u0131l\u0131 hisselerin borsada i\u015fleme sunulmas\u0131 durumunda, SPK\u2019n\u0131n d\u00fczenlemeleri do\u011frultusunda Merkezi Kay\u0131t Kurulu\u015funa devreden ki\u015finin kimli\u011fini ve sat\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lacak hisselerin miktar\u0131n\u0131 \u015firkete beyan etme zorunlulu\u011fu \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu h\u00fck\u00fcm hem hisse senedinin g\u00fcncelli\u011fini korumas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan hem de hisseye ba\u011fl\u0131 haklar\u0131n kim taraf\u0131ndan kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n bilinmesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc TTK 497\/3\u2019e g\u00f6re, halka arz edilmi\u015f hisse senetlerinin borsada sat\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde, rey hakk\u0131 ve buna ba\u011fl\u0131 olan haklar d\u0131\u015f\u0131ndaki, hisseye ba\u011fl\u0131 haklar\u0131n devralana derhal ge\u00e7ece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Borsaya kote olmam\u0131\u015f nama yaz\u0131l\u0131 hisse senetlerinin devrinde b\u00f6l\u00fcnme teorisi, borsaya kote olmu\u015f nama yaz\u0131l\u0131 hisse senetlerinin devrinde ise birlik teorisi uygulanmaktad\u0131r. Her iki devirde de birlik teorisi uygulansa idi yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n borsaya olan g\u00fcveni olumsuz etkilenece\u011finden bu \u015fekilde bir ayr\u0131ma gidilmesinin yerinde oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. TTK 498\u2019de ise \u015firkete y\u00f6nelik bir ret s\u00fcresi belirlenmi\u015ftir. \u015eirket, devralan\u0131n tan\u0131nma istemini ald\u0131\u011f\u0131 tarihten sonra 20 g\u00fcn i\u00e7erisinde bir karar almazsa, olumlu y\u00f6nde karar verdi\u011fi kabul edilir. \u015eirketin ret karar\u0131 almas\u0131 halinde, devralan \u015firket aleyhine asliye ticaret mahkemesinde dava a\u00e7abilir. Mahkeme, ret karar\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde karar verirse, \u015firket karar\u0131n kesinle\u015fti\u011fi andan itibaren rey ve reye ba\u011fl\u0131 haklar\u0131 tan\u0131makla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Ayr\u0131ca \u015firketin ret karar\u0131 almas\u0131nda kusurlu oldu\u011fu belirlenirse, tazminat sorumlulu\u011fu da do\u011facakt\u0131r.<a href=\"#_ftn89\" name=\"_ftnref89\">[89]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565139\"><\/a><strong>3.4. Hisse Devri S\u0131n\u0131rlamalar\u0131na \u0130li\u015fkin Emredici H\u00fck\u00fcmler<\/strong><\/h2>\n<p>TTK\u2019nun 340. maddesinde d\u00fczenlenen emredici h\u00fck\u00fcmler ilkesi, TTK ile getirilen en \u00f6nemli yeniliklerden birisidir. Bu h\u00fckme g\u00f6re;<\/p>\n<p><em>\u201cMADDE 340- (1) Esas s\u00f6zle\u015fme, bu Kanunun anonim \u015firketlere ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerinden ancak Kanunda buna a\u00e7\u0131k\u00e7a izin verilmi\u015fse sapabilir. Di\u011fer kanunlar\u0131n, \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesine izin verdi\u011fi tamamlay\u0131c\u0131 esas s\u00f6zle\u015fme h\u00fck\u00fcmleri o kanuna \u00f6zg\u00fclenmi\u015f olarak h\u00fck\u00fcm do\u011fururlar.\u201d<\/em><\/p>\n<p>M\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019na g\u00f6re kanunda net bir bi\u00e7imde yasaklanmam\u0131\u015f olan konular, esas s\u00f6zle\u015fme ile d\u00fczenlenebilmekte idi. Ancak TTK\u2019na g\u00f6re anonim \u015firketlerle ilgili d\u00fczenlemelerden yaln\u0131zca net bi\u00e7imde \u201cizin verilmi\u015f\u201d olanlar esas s\u00f6zle\u015fmede d\u00fczenlenebilmektedir.<a href=\"#_ftn90\" name=\"_ftnref90\">[90]<\/a><\/p>\n<p>Daha \u00f6nce de belirtildi\u011fi \u00fczere aile \u015firketlerindeki en b\u00fcy\u00fck ama\u00e7, aile d\u0131\u015f\u0131ndan ki\u015filerin \u015firket \u00fczerindeki etkisinin azalt\u0131lmas\u0131 ve \u015firketin \u201caile\u201d yap\u0131s\u0131n\u0131n muhafaza edilmesidir. Bu kapsamda hisse devri s\u0131n\u0131rlamalar\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerin dolan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan i\u015flemlerden biri, oy s\u00f6zle\u015fmeleridir. Hisse sahiplerinin her biri genel kurulda \u00f6zg\u00fcrce oy kullanabilmektedir. Fakat aile \u015firketlerinde, genel kurulda kullan\u0131lan bu oylar\u0131n ayn\u0131 tercihte olmas\u0131 istenmektedir. Bu nedenle aile \u00fcyesi olmayan hisse sahiplerine y\u00f6nelik olarak, esas s\u00f6zle\u015fmede \u00f6ng\u00f6r\u00fclmedi\u011fi derecede ki\u015fiselle\u015ftirme ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in oy s\u00f6zle\u015fmeleri yap\u0131lmaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn91\" name=\"_ftnref91\">[91]<\/a><\/p>\n<p>Kanuni ba\u011flam\u0131n dolan\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin bir di\u011fer husus oy hakk\u0131 i\u00e7in verilen temsil yetkisidir. S\u00fcresiz ve geri al\u0131nmas\u0131 yasak olan temsil yetkisi, hisse devir s\u0131n\u0131rlamalar\u0131nda dolan\u0131lma olarak nitelendirilmektedir.<a href=\"#_ftn92\" name=\"_ftnref92\">[92]<\/a><\/p>\n<p>Karasu\u2019ya g\u00f6re bu d\u00fczenleme sonucunda anonim \u015firketlerde h\u00fck\u00fcmler emredici olarak kabul edilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla TTK \u00e7er\u00e7evesinde anonim \u015firketler kapsam\u0131nda s\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ilkesi ge\u00e7erli de\u011fildir. Bunun yerine, emredici h\u00fck\u00fcmler ilkesi ge\u00e7erlidir.<a href=\"#_ftn93\" name=\"_ftnref93\">[93]<\/a> Hisse devri s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 ile ilgili h\u00fck\u00fcmler de emredici h\u00fck\u00fcmler ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buradan hareketle, hisse devrinin \u015firket onay\u0131na ba\u011flanmas\u0131ndan sonu\u00e7 al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in anonim \u015firketlerde hisse devri s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n\u0131 dolanmak niyetiyle yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmelerin ge\u00e7ersiz kabul edilece\u011fi s\u00f6ylenebilmektedir.<\/p>\n<h1><a name=\"_Toc480565140\"><\/a><strong>SONU<\/strong><strong>\u00c7<\/strong><\/h1>\n<p>TTK\u2019nun yeni bir d\u00fczenleme getirdi\u011fi en \u00f6nemli konulardan birisi de hisse devri s\u0131n\u0131rlamalar\u0131d\u0131r. M\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun 482\/2 uyar\u0131nca anonim \u015firketler, esas s\u00f6zle\u015fmeyle belirlemek ko\u015fuluyla herhangi bir nedene dayanmaks\u0131z\u0131n nama yaz\u0131l\u0131 hisse senetlerinin devrini hisse defterine kaydetmeyi reddedebilirken, TTK ile esas s\u00f6zle\u015fmeyle herhangi bir nedene dayanmaks\u0131z\u0131n devrin reddedilebilece\u011fine y\u00f6nelik h\u00fck\u00fcmler bulunmas\u0131n\u0131n ge\u00e7erli olmayaca\u011f\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Esas s\u00f6zle\u015fmede ret nedenleri son derece a\u00e7\u0131k ve anla\u015f\u0131l\u0131r \u015fekilde d\u00fczenlemelidir. Bununla birlikte bu nedenler \u015firketin ama\u00e7lar\u0131na ve iktisadi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik olmal\u0131d\u0131r. Bu sebeple ret nedeni olarak yaln\u0131zca TTK\u2019nun 493\/2 h\u00fckm\u00fcne at\u0131fta bulunulmas\u0131 veya yaln\u0131zca \u201c\u00f6nemli sebepler\u201d ibaresinin belirtilmesi yeterli olmayacakt\u0131r. Halka arz edilmi\u015f nama yaz\u0131l\u0131 hisseleri olan \u015firket, kural olarak esas s\u00f6zle\u015fmeyle hisseleri kazanan\u0131n hisse sahibi s\u0131fat\u0131n\u0131 kazanamayaca\u011f\u0131na y\u00f6nelik bir h\u00fck\u00fcm getiremez. Halka arz edilmi\u015f nama yaz\u0131l\u0131 hisselerde \u015firkete, esas s\u00f6zle\u015fmeyle belirlenen oransal s\u0131n\u0131r\u0131 ge\u00e7kin devirlere ili\u015fkin ret hakk\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>TTK, halka arz edilmi\u015f hisse senetlerinin devrinde haklar\u0131n ge\u00e7i\u015fi hususunda, m\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun aksine b\u00f6l\u00fcnme teorisini de\u011fil birlik teorisini benimsemi\u015ftir. Bu tercih ve genel olarak yeni kanunun yap\u0131s\u0131 ve sistemati\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, TTK\u2019nun hisse devri s\u0131n\u0131rlamalar\u0131na ili\u015fkin olarak getirdi\u011fi d\u00fczenlemelerin, \u00f6zellikle yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n borsaya olan g\u00fcveninin sars\u0131lmas\u0131n\u0131n ve daha bir\u00e7ok olumsuz sonucun do\u011fmas\u0131n\u0131n engellenebilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan m\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019na k\u0131yasla olduk\u00e7a yerinde oldu\u011fu ve olumlu neticeler do\u011furdu\u011fu s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\"><\/a>[\/vc_column_text][vc_column_text]<strong>T.C.<\/strong><\/p>\n<p><strong>GALATASARAY \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130<\/strong><\/p>\n<p><strong>SOSYAL B\u0130L\u0130MLER ENST\u0130T\u00dcS\u00dc<\/strong><\/p>\n<p><strong>EKONOM\u0130 HUKUKU \u0130K\u0130NC\u0130 \u00d6\u011eRET\u0130M<\/strong><\/p>\n<p><strong>TEZS\u0130Z Y\u00dcKSEK L\u0130SANS PROGRAMI<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>6102 SAYILI T\u00dcRK T\u0130CARET KANUNU\u2019NDA ANON\u0130M \u015e\u0130RKETLER\u0130N ESAS S\u00d6ZLE\u015eMES\u0130NDEK\u0130 BA\u011eLAM KURALI \u0130LE SINIRLI OLARAK H\u0130SSE DEVR\u0130<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Y\u00dcKSEK L\u0130SANS D\u00d6NEM PROJES\u0130<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Aylin Canset \u00c7EL\u0130K<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>MAYIS 2017<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>T.C.<\/strong><\/p>\n<p><strong>GALATASARAY \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130<\/strong><\/p>\n<p><strong>SOSYAL B\u0130L\u0130MLER ENST\u0130T\u00dcS\u00dc<\/strong><\/p>\n<p><strong>EKONOM\u0130 HUKUKU \u0130K\u0130NC\u0130 \u00d6\u011eRET\u0130M<\/strong><\/p>\n<p><strong>TEZS\u0130Z Y\u00dcKSEK L\u0130SANS PROGRAMI<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>6102 SAYILI<\/strong> <strong>T\u00dcRK T\u0130CARET KANUNU\u2019NDA ANON\u0130M \u015e\u0130RKETLER\u0130N ESAS S\u00d6ZLE\u015eMES\u0130NDEK\u0130 BA\u011eLAM KURALI \u0130LE SINIRLI OLARAK H\u0130SSE DEVR\u0130<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Y\u00dcKSEK L\u0130SANS D\u00d6NEM PROJES\u0130<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Aylin Canset \u00c7EL\u0130K<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Proje Dan\u0131\u015fman\u0131: Prof. Dr. Necmi Y\u00fczba\u015f\u0131o\u011flu<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>MAYIS 2017<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<h1><a name=\"_Toc480565089\"><\/a><strong>\u00d6NS\u00d6Z<\/strong><\/h1>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ticari hayat\u0131n bir gere\u011fi olarak \u015firketler hukuku uygulamas\u0131nda en s\u0131k yap\u0131lan i\u015flemlerden birisi de, anonim \u015firketlerde hisse devridir. S\u00f6z konusu devirlerde, hisse sahipleri aras\u0131nda t\u00fcm \u015fartlar\u0131n yerine getirildi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi hakim ise de, \u00e7o\u011fu kez gerekli hukuk\u00ee prosed\u00fcre yeterince \u00f6nem verilmemekte oldu\u011fu g\u00f6zlemlenmektedir. Nitekim t\u00fcrlerine g\u00f6re hisse devirleri, 6102 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu&#8217;nda d\u00fczenlenmi\u015f olsa da, \u00e7ok \u00e7e\u015fitli hukuksal sorunlara neden olabilecek i\u015flemlerdir.<\/p>\n<p>Anonim \u015firketlerde, pay\u0131n senede ba\u011flanm\u0131\u015f olup olmamas\u0131na g\u00f6re, senede ba\u011flanm\u0131\u015fsa hisse t\u00fcrlerine g\u00f6re devirlerin nas\u0131l yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi hususlar\u0131, bunlar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 ve konu ile ilgisi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm di\u011fer konular bu \u00e7al\u0131\u015fmada arz ve izaha kavu\u015fturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f olup proje \u00e7al\u0131\u015fmamda\u00a0planlanmas\u0131nda, ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda, y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinde ve olu\u015fumunda ilgi ve deste\u011fini esirgemeyen, engin bilgi ve tecr\u00fcbelerinden yararland\u0131\u011f\u0131m, y\u00f6nlendirme ve bilgilendirmeleriyle \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131 bilimsel temeller \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u015fekillendiren say\u0131n hocam Yard. Do\u00e7. Dr. H. Ali Dural\u2019a bug\u00fcnlere gelmemi sa\u011flayan ve bana daima destek veren aileme te\u015fekk\u00fcr\u00fc bor\u00e7 bilirim.<\/p>\n<p>Aylin Canset \u00c7elik<\/p>\n<p>8 May\u0131s 2017<\/p>\n<p>\u0130stanbul<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h1><a name=\"_Toc480565090\"><\/a><strong>\u0130\u00c7\u0130NDEK\u0130LER<\/strong><\/h1>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00d6NS\u00d6Z&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. i<\/p>\n<p>\u0130\u00c7\u0130NDEK\u0130LER&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; ii<\/p>\n<p>KISALTMALAR&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. iv<\/p>\n<p>ABSTRACT&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; v<\/p>\n<p>\u00d6ZET&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; vi<\/p>\n<p>G\u0130R\u0130\u015e&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;. 1<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n<p>YEN\u0130 T\u00dcRK T\u0130CARET KANUNU\u2019NA G\u00d6RE ANON\u0130M \u015e\u0130RKETLER<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>1.1. \u015eirket Kavram\u0131<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 2<\/p>\n<p><strong>1.2. Anonim \u015eirket Kavram\u0131<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 3<\/p>\n<p><strong>1.3. Anonim \u015eirketin Temel \u0130lkeleri<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 4<\/p>\n<p><strong>1.4. Anonim \u015eirketlerin Tarihi Geli\u015fimi<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 7<\/p>\n<p><strong>1.5. Anonim \u015eirketlerin S\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 9<\/p>\n<p><strong>1.6. Anonim \u015eirketlerin Elemanlar\u0131 ve \u00d6zellikleri<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;. 10<\/p>\n<p><strong>1.7. Anonim \u015eirketlerde Kurulu\u015f<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 12<\/p>\n<p><strong>1.7.1. Kurulu\u015fa \u0130li\u015fkin Belgeler ve Kurucular<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 12<\/p>\n<p><strong>1.7.2. Taahh\u00fct<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 17<\/p>\n<p><strong>1.7.3. Ayni Sermaye Pay Bedelleri ve Primli Paylar<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;. 18<\/p>\n<p><strong>1.7.4. Kurucu Menfaatleri ve Halka Arz<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;. 20<\/p>\n<p><strong>1.8. Anonim \u015eirketlerinin Organlar\u0131<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 22<\/p>\n<p><strong>1.8.1. Y\u00f6netim Kurulu<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;. 22<\/p>\n<p><strong>1.8.2. Genel Kurul<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 23<\/p>\n<p><strong>1.9. Anonim \u015eirketlerde Sona Erme ve Tasfiye<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;. 25<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n<p>YEN\u0130 T\u00dcRK T\u0130CARET KANUNU\u2019NA G\u00d6RE H\u0130SSE VE H\u0130SSE SENETLER\u0130N\u0130N DEVR\u0130<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>2.1. Hisse Kavram\u0131<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 27<\/p>\n<p><strong>2.1.1. Hissenin \u00c7e\u015fitli Anlamlar\u0131<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 27<\/p>\n<p><strong>2.1.2. \u00c7\u0131plak Hisse<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 31<\/p>\n<p><strong>2.2. Hisse Senedi Kavram\u0131<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 31<\/p>\n<p><strong>2.2.1. Hissenin Senede Ba\u011flanmas\u0131<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 32<\/p>\n<p><strong>2.2.2. Hisse Senedinin \u00c7\u0131kar\u0131lmas\u0131<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 33<\/p>\n<p><strong>2.2.3. Hisse Senedinin \u0130\u015flevi<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 34<\/p>\n<p><strong>2.2.4. Hisse Senedinin T\u00fcrleri<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;. 35<\/p>\n<p><strong>2.2.4.1. Hamiline ve Nam\u2019a Yaz\u0131l\u0131 Hisse Senedi<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;. 35<\/p>\n<p><strong>2.2.4.2. Adi ve \u0130mtiyazl\u0131 Hisse Senedi<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 35<\/p>\n<p><strong>2.2.4.3. Kurucu ve \u0130ntifa Hisse Senedi<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 36<\/p>\n<p><strong>2.2.5. Hisse Senedinin \u015eekli<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 37<\/p>\n<p><strong>2.3. Pay Defteri<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 38<\/p>\n<p><strong>2.4. Hisse Sahipli\u011finin Kazan\u0131lmas\u0131<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 39<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00dc\u00c7\u00dcNC\u00dc B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n<p>ESAS S\u00d6ZLE\u015eME \u0130LE GET\u0130R\u0130LEN SINIRLAMALAR<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>3.1. Genel Olarak<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 40<\/p>\n<p><strong>3.2. Hisse Devri S\u0131n\u0131rlamalar\u0131n\u0131n Amac\u0131<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 40<\/p>\n<p><strong>3.3. Hisse Devrinin Yasakland\u0131\u011f\u0131 ve S\u0131n\u0131rland\u0131\u011f\u0131 Haller<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;. 41<\/p>\n<p><strong>3.3.1. Kanuni Ba\u011flam<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 41<\/p>\n<p><strong>3.3.2. Esas S\u00f6zle\u015fmeyle S\u0131n\u0131rlama<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;. 44<\/p>\n<p><strong>3.3.2.1. Hisse Devri S\u0131n\u0131rlamalar\u0131<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 44<\/p>\n<p><strong>3.3.2.2. Borsaya Kote Edilmemi\u015f Nama Yaz\u0131l\u0131 Hisse Devri<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 45<\/p>\n<p><strong>3.3.2.3. Borsaya Kote Edilmi\u015f Nama Yaz\u0131l\u0131 Hisse Devri<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 47<\/p>\n<p><strong>3.4. Hisse Devri S\u0131n\u0131rlamalar\u0131na \u0130li\u015fkin Emredici H\u00fck\u00fcmler<\/strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;. 49<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>SONU\u00c7&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; 50<\/p>\n<p>KAYNAK\u00c7A&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.. 51<\/p>\n<p>\u00d6ZGE\u00c7M\u0130\u015e&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;. 54<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h1><a name=\"_Toc480565091\"><\/a><strong>KISALTMALAR<\/strong><\/h1>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>A.g.e.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Ad\u0131 Ge\u00e7en Eser<\/p>\n<p>e.t.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Eri\u015fim Tarihi<\/p>\n<ol>\n<li>: F\u0131kra<\/li>\n<\/ol>\n<p>HMK\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Hukuk Muhakemeleri Kanunu<\/p>\n<p>mad.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Madde<\/p>\n<ol>\n<li>: Sayfa<\/li>\n<\/ol>\n<p>TL\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : T\u00fcrk Liras\u0131<\/p>\n<p>TTK\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : 6102 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"255\"><strong>University\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/td>\n<td width=\"443\"><strong>: Galatasaray University<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"255\"><strong>Institute<\/strong><\/td>\n<td width=\"443\"><strong>: Institute of Social Sciences<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"255\"><strong>Department\u00a0\u00a0 <\/strong><\/td>\n<td width=\"443\"><strong>: Economic Law<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"255\"><strong>Program\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/td>\n<td width=\"443\"><strong>: Master&#8217;s Degree Without Thesis<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"255\"><strong>Thesis Supervisor:\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/td>\n<td width=\"443\"><strong>: Prof. Dr. Necmi Y\u00fczba\u015f\u0131o\u011flu<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"255\"><strong>Thesis Type and Date<\/strong><\/td>\n<td width=\"443\"><strong>: Term Project &#8211; May 2017<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<h1><a name=\"_Toc480565092\"><\/a><strong>ABSTRACT<\/strong><\/h1>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>TRANSFER OF SHARES LIMITED WITH THE CONTEXT RULE IN THE ARTICLES OF ASSOCIATION OF JOINT STOCK COMPANIES IN THE NEW TURKISH COMMERCIAL LAW<\/strong><\/p>\n<p><strong>Aylin Canset \u00c7EL\u0130K<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>One of the issues that are regulated by means of most radical changes in the new Turkish Commercial Law is joint stock companies. In the case of joint stock companies, significant changes have been made regarding the restrictions on the transfer of shares. In the new Turkish Commercial Law, the basic principles related to this issue have been regulated in Articles 490 and 492; and in Articles 493 and 498, the shares are classified according to the quotation status on the stock exchange and explained in detail. The purpose of this study is to examine the limitations on the transfer of shares in the articles of association of the joint stock companies in the New Turkish Commercial Law and to examine these limitations within the framework of context rule. Within this scope, this study is divided into three parts and Joint Stock Company, stock concept and imposed restrictions according to the New Turkish Commercial Law are included. Intended for the old Turkish Commercial Law, regulations of the new Turkish Commercial Law have been dealt with.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Keywords: <\/strong>Joint Stock Company<strong>, <\/strong>Transfer of Share<strong>, <\/strong>Share Transfer Restrictions, New Turkish Commercial Law<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table width=\"698\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"255\"><strong>\u00dcniversite\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/td>\n<td width=\"443\"><strong>: Galatasaray \u00dcniversitesi<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"255\"><strong>Enstit\u00fc<\/strong><\/td>\n<td width=\"443\"><strong>: Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"255\"><strong>Program\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/td>\n<td width=\"443\"><strong>: Tezsiz Y\u00fcksek Lisans<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"255\"><strong>Tez Dan\u0131\u015fman\u0131\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/td>\n<td width=\"443\"><strong>: Prof. Dr. Necmi Y\u00fczba\u015f\u0131o\u011flu<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"255\"><strong>Tez T\u00fcr\u00fc ve Tarihi<\/strong><\/td>\n<td width=\"443\"><strong>: D\u00f6nem Projesi \u2013 May\u0131s 2017<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h1><strong>\u00a0<\/strong><\/h1>\n<h1><a name=\"_Toc480565093\"><\/a><strong>\u00d6ZET<\/strong><\/h1>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>YEN\u0130 T\u00dcRK T\u0130CARET KANUNU\u2019NDA ANON\u0130M \u015e\u0130RKETLER\u0130N ESAS S\u00d6ZLE\u015eMES\u0130NDEK\u0130 BA\u011eLAM KURALI \u0130LE SINIRLI OLARAK H\u0130SSE DEVR\u0130<\/strong><\/p>\n<h1><a name=\"_Toc480565094\"><\/a><strong>Aylin Canset \u00c7EL\u0130K<\/strong><\/h1>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>TTK\u2019nda en k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fikliklerle d\u00fczenlenen konulardan biri de anonim \u015firketlerdir. Anonim \u015firketler kapsam\u0131nda ise hisse devir s\u0131n\u0131rlamalar\u0131na ili\u015fkin \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler getirilmi\u015ftir. TTK\u2019nda 490 ve 492. maddelerde konuya ili\u015fkin temel ilkeler d\u00fczenlenmi\u015f; 493 ile 498. maddelerde ise hisse senetleri borsaya kote edilme durumlar\u0131na g\u00f6re tasnif edilmi\u015f ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n amac\u0131 da, TTK\u2019nda anonim \u015firketlerin hisse devrinde esas s\u00f6zle\u015fmesindeki s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 ve bu s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 ba\u011flam kural\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde incelemektir. Bu kapsamda \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcme ayr\u0131larak tamamlanan \u00e7al\u0131\u015fmada, TTK\u2019na g\u00f6re anonim \u015firket ile hisse kavram\u0131 ve esas s\u00f6zle\u015fme ile getirilen s\u0131n\u0131rlamalara yer verilmi\u015ftir. M\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019na y\u00f6nelik olarak da TTK d\u00fczenlemeleri ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Anahtar Kelimeler: <\/strong>Anonim \u015eirketler<strong>, <\/strong>Hisse Devri<strong>, <\/strong>Pay Devir K\u0131s\u0131tlamalar, Yeni T\u00fcrk Ticaret Kanunu<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<h1><a name=\"_Toc480565095\"><\/a><strong>G\u0130R\u0130\u015e<\/strong><\/h1>\n<p>Bir\u00e7ok yeni d\u00fczenleme getiren TTK\u2019nda en \u00f6nemli yeniliklerden birisi de hisse devrine getirilen s\u0131n\u0131rlamalard\u0131r. TTK\u2019nda 491. maddede d\u00fczenlenen kanuni ba\u011flam, \u0130svi\u00e7re Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun 685. maddesinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yeniliklerle hisse devrinin k\u0131s\u0131tlanmas\u0131na ili\u015fkin yeni bir i\u015fleyi\u015f getirilmi\u015ftir. TTK\u2019nda hisse devri k\u0131s\u0131tlamalar\u0131na ili\u015fkin temel ilkeler 490 ve 492. maddelerde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Ard\u0131ndan 493. ve 498. maddelerde hisse senetleri, borsaya kote edilme durumlar\u0131na g\u00f6re tasnif edilerek detayl\u0131 bi\u00e7imde ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n amac\u0131 da, anonim \u015firketlerde hisse devrinde esas s\u00f6zle\u015fmedeki ba\u011flam kural\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n ele al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Bu kapsamda \u00e7al\u0131\u015fma \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcme ayr\u0131larak incelenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Birinci b\u00f6l\u00fcmde, TTK\u2019na g\u00f6re anonim \u015firketler ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Burada \u015firketin tan\u0131m\u0131, anonim \u015firketin tan\u0131m\u0131, temel ilkeleri, tarihi geli\u015fimi, s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131na yer verilmi\u015ftir. Ard\u0131ndan anonim \u015firketlerin elemanlar\u0131 ile \u00f6zellikleri a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Anonim \u015firketlerin kurulu\u015fu, organlar\u0131, sona ermesi ve tasfiyesi de bu b\u00f6l\u00fcmde yer verilen konulard\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130kinci b\u00f6l\u00fcm, TTK\u2019na g\u00f6re hisse kavram\u0131 ve hisse senetlerinin devri konusuna ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6ncelikle hisse kavram\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f; ard\u0131ndan hissenin senede ba\u011flanmas\u0131, hisse senedinin tan\u0131m\u0131, \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, i\u015fleyi\u015fi, t\u00fcrleri a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Burada pay defteri ile hisse sahipli\u011finin kazan\u0131lmas\u0131 konular\u0131na da yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n temel amac\u0131 kapsam\u0131nda haz\u0131rlanan; esas s\u00f6zle\u015fme ile getirilen k\u0131s\u0131tlar\u0131n ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 b\u00f6l\u00fcmd\u00fcr. Burada esas s\u00f6zle\u015fme ile getirilen s\u0131n\u0131rlamalar hakk\u0131nda genel bilgi verilmi\u015f; ard\u0131ndan bu s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n amac\u0131, yasakland\u0131\u011f\u0131 ve s\u0131n\u0131rland\u0131\u011f\u0131 haller a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Hisse devri s\u0131n\u0131rlamalar\u0131na ili\u015fkin emredici h\u00fck\u00fcmlerin dolan\u0131lmas\u0131 da bu b\u00f6l\u00fcmde yer verilen konulardan biridir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h1><a name=\"_Toc480565096\"><\/a><a name=\"_Toc476102548\"><\/a><strong>B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/strong><\/h1>\n<h1><a name=\"_Toc480565097\"><\/a><a name=\"_Toc476102549\"><\/a><strong>6102 SAYILI<\/strong> <strong>T\u00dcRK T\u0130CARET KANUNU\u2019NA G\u00d6RE ANON\u0130M \u015e\u0130RKETLER<\/strong><\/h1>\n<h2><a name=\"_Toc480565098\"><\/a><strong>1.1. \u015eirket Kavram\u0131<\/strong><\/h2>\n<p>S\u00f6zc\u00fck itibariyle birle\u015fme anlam\u0131na gelen \u015firket, ekonomik a\u00e7\u0131dan da, mal varl\u0131klar\u0131n\u0131n, emeklerin ve becerilerin birle\u015fmesidir. Ticaretin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan beri insanlar, yaln\u0131zca kendi malvarl\u0131klar\u0131n\u0131n, emek ve becerilerinin bundan sonra yeterli olmayaca\u011f\u0131n\u0131 fark etmi\u015flerdir. Bu sebeple ticaret hayatlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in ba\u015fka ki\u015filere gereksinim duymu\u015flard\u0131r.\u00a0 Bu ba\u011flamda \u015firketin tan\u0131m\u0131, ki\u015filerin bir \u00e7\u0131kar yahut k\u00e2r elde edebilmek amac\u0131yla mal varl\u0131klar\u0131n\u0131, emeklerini\u00a0 ve becerilerini birle\u015ftirmeleri \u015feklinde yap\u0131labilir.<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> Bir di\u011fer tan\u0131ma g\u00f6re \u015firket, insanlar\u0131n belirli iktisadi ama\u00e7lar\u0131n\u0131 yerine getirmek \u00fczere bir araya gelerek, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ve servetlerini, bir s\u00f6zle\u015fmeyle birle\u015ftirmeleri ile ortaya \u00e7\u0131kan bir ki\u015filiktir.<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a> \u00a0Sahip olunan sermayenin yaln\u0131zca bir ki\u015fi taraf\u0131ndan sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 i\u015fletmeler, tek ki\u015fi i\u015fletmesi olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Fakat sermaye birden \u00e7ok ki\u015fi taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lan\u0131yor ise, ortakl\u0131k s\u00f6z konusudur. Bu nedenle \u015firket, birden \u00e7ok ki\u015finin bir araya gelerek ortakl\u0131k olu\u015fturmalar\u0131 olarak da tan\u0131mlanabilir. Bir i\u015fletmenin \u015firket olarak tan\u0131mlanabilmesi i\u00e7in baz\u0131 \u00f6zelliklerinin bulunmas\u0131 gerekmektedir.<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a><\/p>\n<p>&#8211; Bir veya birden fazla ki\u015finin ortakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131<\/p>\n<p>&#8211; Ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi istenen m\u00fc\u015fterek bir ama\u00e7<\/p>\n<p>&#8211; Ortaklar aras\u0131nda amaca ili\u015fkin bir s\u00f6zle\u015fme imzalanmas\u0131<\/p>\n<p>-Amaca ula\u015fmaya y\u00f6nelik ortaklar\u0131n servet, \u00e7al\u0131\u015fma ve zekalar\u0131n\u0131 birle\u015ftirmeleri<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565099\"><\/a><strong>1.2. Anonim \u015eirket Kavram\u0131<\/strong><\/h2>\n<p>Anonim \u015firketler i\u015flevleri ve yap\u0131lar\u0131 nedeniyle k\u00fc\u00e7\u00fck birikimleri bir arada toplar ve bu birikimleri g\u00fc\u00e7l\u00fc yat\u0131r\u0131mc\u0131lara sunarlar. Bu nedenle anonim \u015firketler b\u00fcy\u00fck giri\u015fimler olu\u015fturan iktisadi birimler olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Anonim \u015firketler, belirli bir sermaye ile s\u00fcreklilik arz etmek ko\u015fuluyla ve esnaf faaliyetinden daha b\u00fcy\u00fck kar elde amac\u0131na uygun bi\u00e7imde, belirli bir zaman aral\u0131\u011f\u0131nda hayata ge\u00e7irdikleri faaliyetler sonucunda kazan\u00e7 elde etmek ve bu kazanc\u0131 hisse sahipleri aras\u0131nda da\u011f\u0131tmay\u0131 esas hedefi olarak belirleyen sermaye ortakl\u0131klar\u0131d\u0131r.<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a><\/p>\n<p>Anonim \u015firketler; s\u0131n\u0131rl\u0131 sorumluluklar\u0131, hissedarlar\u0131n taahh\u00fctte bulunduklar\u0131 sermaye nispetinde \u015firket ki\u015fili\u011fine kar\u015f\u0131 sorumluluk ta\u015f\u0131malar\u0131, t\u00fczel ki\u015fili\u011fin sahip oldu\u011fu ba\u011f\u0131ms\u0131z mal varl\u0131\u011f\u0131 ve te\u015fkilat ile profesyonel bir kadrolar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 gibi nedenlerle modern iktisadi d\u00fczenin ve ticari ya\u015fam\u0131n en etkili ve \u00f6nemli ara\u00e7lar\u0131ndan bir tanesidir. Anonim \u015firket, TTK\u2019nun 329. maddesinde <em>\u201csermayesi belirli ve hisselere b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f olan, bor\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 yaln\u0131z malvarl\u0131\u011f\u0131yla sorumlu bulunan \u015firket&#8221; <\/em>\u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Madde metninde de a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edildi\u011fi \u00fczere, anonim \u015firketler hukuk d\u00fczeninin yasaklamad\u0131\u011f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc ekonomik faaliyeti ger\u00e7ekle\u015ftirmek amac\u0131yla kurulan, hisse sahiplerinin taahh\u00fctte bulunduklar\u0131 sermaye oran\u0131nda yaln\u0131zca \u015firket t\u00fczel ki\u015fili\u011fine kar\u015f\u0131 sorumluluk ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 ve \u015firketi meydana getiren hisseler ve sahiplerinden ayr\u0131 bir t\u00fczel ki\u015fili\u011fe sahip olan sermaye \u015firketleridir. Anonim \u015firketler borsaya kote olsa da olmasa da, hisse sahiplerinin sermayeye katk\u0131s\u0131, \u00fcstlendi\u011fi risk ve bulundu\u011fu yat\u0131r\u0131ma kar\u015f\u0131l\u0131k, hisse sahiplerinin mal varl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin en do\u011fal ve \u00f6nemli hakk\u0131, \u015firketin tasfiyesi durumu hari\u00e7 k\u00e2rdan pay almakt\u0131r. Bu sebeple de hisse sahiplerinin bu hakk\u0131 vazge\u00e7ilmez niteliktedir.<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565100\"><\/a><strong>1.3. Anonim \u015eirketin Temel \u0130lkeleri<\/strong><\/h2>\n<p>Anonim \u015firketler, sermaye \u015firketleri aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Sermaye \u015firketlerinde ka\u00e7 tane ortak bulundu\u011fu yahut bu ortaklar\u0131n kim oldu\u011fundan ziyade sermayeleri \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Alacakl\u0131lara kar\u015f\u0131 \u015firket t\u00fczel ki\u015fili\u011fi sorumluluk alt\u0131ndad\u0131r. Bu sorumlulu\u011fun kapsam\u0131 \u015firketin t\u00fcm mal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir.<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a> \u015eu kadar ki, somut durumun gerekli k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hallerde t\u00fczel ki\u015filik perdesinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ilkesi gere\u011fince bor\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 kendi mal varl\u0131\u011f\u0131 ile sorumlu olan t\u00fczel ki\u015fili\u011fe ili\u015fkin sorumluluk alan\u0131n\u0131n, t\u00fczel ki\u015fiyi olu\u015fturan \u00fcyeler ve \u015firketi y\u00f6neten ki\u015fileri de kapsayacak \u015fekilde geni\u015fletilmesi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Anonim \u015firket, kurumsall\u0131k ilkesini benimsemi\u015f ve iktisadi ya\u015fam\u0131n en \u00f6nemli i\u015flevlerini yerine getiren olu\u015fumlar olduklar\u0131ndan devletin ilgili kurumlar\u0131n\u0131n s\u0131k\u0131 denetimi alt\u0131ndad\u0131r. Anonim \u015firketlerde hakim olan temel ilkeler \u015fu \u015fekilde s\u0131ralanabilir:<\/p>\n<p><strong>\u00c7o\u011funluk \u0130lkesi: <\/strong>Anonim \u015firketlerde as\u0131l olan sermayedir. Hisse sahiplerinin say\u0131s\u0131 bir \u00f6nem arz etmemektedir. Sermaye yap\u0131s\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemden \u00f6t\u00fcr\u00fc; sermayenin \u00e7o\u011funlu\u011funu elinde bulunduran ki\u015filer \u015firkete ili\u015fkin her konuda s\u00f6z sahibidirler. Genel kurulda hakimiyet \u00e7o\u011funluktad\u0131r. Y\u00f6netim kuruluna se\u00e7ilecek ki\u015fileri belirleyebilirler. Belirli bir yeter say\u0131s\u0131na eri\u015ftiklerinde esas s\u00f6zle\u015fmeyi de de\u011fi\u015ftirebilirler. \u015eirkete ili\u015fkin her konuda sevk ve idareyi ellerinde bulundururlar. Bu nedenlerle anonim \u015firketlerde \u00e7o\u011funluk ilkesi en temel ilkelerden biridir.<\/p>\n<p>\u00c7o\u011funluk ilkesi her ne kadar b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131sa da mutlak de\u011fildir. Mevzuata g\u00f6re, \u015firket sermayesinin y\u00fczde onuna sahip olan hisse sahipleri az\u0131nl\u0131k stat\u00fcs\u00fcnde bulunmaktad\u0131r. Bu stat\u00fc, \u00e7o\u011funlu\u011fu frenleyici baz\u0131 haklar i\u00e7ermektedir. Kimi durumlarda yeter say\u0131lar\u0131n\u0131n fazlal\u0131\u011f\u0131, az\u0131nl\u0131klar\u0131n da kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 gerektirdi\u011finden \u00e7o\u011funluk tek ba\u015f\u0131na karar alamamaktad\u0131r. Bu durumlar, \u00e7o\u011funluk ilkesinin mutlak nitelikte olmamas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a><\/p>\n<p><strong>Devletin Denetlemesi \u0130lkesi: <\/strong>Anonim \u015firketler ekonomik hayat\u0131n en \u00f6nemli ama\u00e7lar\u0131ndan biridir. Her \u00fclkede en \u00f6nemli sermaye \u015firketleri olarak kabul g\u00f6rmektedirler. Ekonomik hayat\u0131n ise \u00f6nemli bir akt\u00f6r\u00fc olarak g\u00f6r\u00fclmektedirler. Baz\u0131 i\u015f ve faaliyetlerde bulunmak i\u00e7in kanunun amir h\u00fckm\u00fc \u015firket yap\u0131s\u0131n\u0131n anonim \u015firket yap\u0131s\u0131nda olmas\u0131n\u0131 gerektirmi\u015ftir. Bu sebepler \u00e7er\u00e7evesinde konuya bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hi\u00e7bir \u00fclke anonim \u015firket i\u015fleyi\u015finde kay\u0131ts\u0131z durmamaktad\u0131r. \u00dclkemizde de anonim \u015firketlerin kurulu\u015fu, faaliyeti ve i\u015fleyi\u015fi ile ilgili olarak devletin kurumlar\u0131 kay\u0131ts\u0131z kalmay\u0131p, onlar\u0131n kurulu\u015fundan i\u015fleyi\u015fine kadar bir\u00e7ok safhas\u0131nda g\u00f6zetleyici, denetleyici ve izin verici bir rol \u00fcstlenmi\u015ftir. Bug\u00fcn \u015firket kurulu\u015fundaki izin mekanizmas\u0131 G\u00fcmr\u00fck ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131na verilmi\u015f iken, baz\u0131 anonim t\u00fcrlerinde ise, Sermaye Piyasas\u0131 Kurulu, Bankalar Denetleme Kurulu ve baz\u0131lar\u0131 ise Hazine ve D\u0131\u015f M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131 iznine ve denetimine tabi tutulmu\u015ftur.<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a><\/p>\n<p><strong>Mal Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Korunmas\u0131 ve S\u0131n\u0131rl\u0131 Sorumluluk (Tek Bor\u00e7) \u0130lkesi: <\/strong>Anonim \u015firketlerde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere ve alacakl\u0131lara kar\u015f\u0131 \u015firket t\u00fczel ki\u015fili\u011fi t\u00fcm mal varl\u0131\u011f\u0131 ile sorumludur. Ortaklar ise yat\u0131rd\u0131klar\u0131 sermaye miktar\u0131 itibariyle \u015firket t\u00fczel ki\u015fili\u011fine kar\u015f\u0131 sorumludurlar. Bir ortak taahh\u00fctte bulundu\u011fu sermaye miktar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 \u00f6demi\u015f ise, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere ve alacakl\u0131lara kar\u015f\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde sorumlulu\u011fu bulunmaz. \u015eirketin mal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bor\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lamaya yetmedi\u011fi durumlarda, ortaklar\u0131n sorumlulu\u011funa gidilemez, benzer \u015fekilde ortaklar \u015firkete bor\u00e7 vermek zorunda de\u011fildir. Bu durumun do\u011fal sonucu olarak alacakl\u0131lar alacaklar\u0131n\u0131 tahsil edemez ve ma\u011fdur olurlar. Mal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve s\u0131n\u0131rl\u0131 sorumluluk ilkesi, bu ve benzeri sonu\u00e7larla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmamak ad\u0131na anonim \u015firketin mal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n muhafazas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak baz\u0131 \u00f6nlemler al\u0131nmas\u0131 ve uygulanmas\u0131 \u015feklinde tan\u0131mlanabilir. Bu \u00f6nlemlerden baz\u0131lar\u0131 \u015fu \u015fekilde s\u0131ralanabilir;<\/p>\n<ol>\n<li>Kurulu\u015f i\u00e7in gereken en az sermaye ko\u015fulu<\/li>\n<li>Ortaklar\u0131n sermaye taahh\u00fcd\u00fcn\u00fcn tamam\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmedik\u00e7e \u015firketten bor\u00e7 alamamas\u0131<\/li>\n<li>Ayni sermayenin bilirki\u015fi taraf\u0131ndan tespiti<\/li>\n<li>K\u00e2r pay\u0131 da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131n, k\u00e2r elde etme ko\u015fuluna ba\u011fl\u0131 olmas\u0131<\/li>\n<li>Bilan\u00e7o tablosunda yer almayan de\u011ferlerin ve varl\u0131klar\u0131n sermayeye eklenememesi<\/li>\n<li>Hamiline yaz\u0131l\u0131 hisse senetlerinin ederi \u00f6denmedik\u00e7e arz edilememesi<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>Kurumsal Y\u00f6netim \u0130lkesi: <\/strong>Anonim \u015firketin m\u00fcmk\u00fcn olan en do\u011fru \u015fekilde sevk ve idaresini ama\u00e7layan, uzman kadrolar ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren ilkedir.<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a><\/p>\n<p><strong>E\u015fit \u0130\u015flem \u0130lkesi: <\/strong>TTK\u2019da <em>&#8220;pay sahipleri e\u015fit \u015fartlarda e\u015fit i\u015fleme tabi tutulur.&#8221;<\/em> ifadesi ile net bir \u015fekilde bu ilkeye yer verilmi\u015ftir. Yasan\u0131n gerek\u00e7esinde, bu h\u00fckm\u00fcn Yarg\u0131tay\u2019\u0131n yerle\u015fmi\u015f i\u00e7tihatlar\u0131nda kabul g\u00f6ren Avrupa Birli\u011fi Konseyinin ticaret \u015firketlerine dair, sermaye konulu 77\/91 Say\u0131l\u0131 y\u00f6nergesinde yer alan uluslararas\u0131 nitelikte e\u015fit i\u015flem ilkesinin yasal \u00e7er\u00e7eve olarak belirlendi\u011fi ifade edilmi\u015ftir.<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a><\/p>\n<p><strong>Hisse Sahiplerinin \u015eirkete Bor\u00e7lanmas\u0131n\u0131n K\u0131s\u0131tlanmas\u0131 \u0130lkesi: <\/strong>TTK y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmeden evvel de\u011fi\u015ftirilen 358. maddesinde; kat\u0131l\u0131m taahh\u00fcd\u00fcn\u00fcn do\u011furdu\u011fu bor\u00e7 haricinde, ortaklar \u015firkete hi\u00e7bir ko\u015fulda bor\u00e7lanamaz h\u00fckm\u00fc bulunmaktayd\u0131. Y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki maddeye g\u00f6re ise <em>&#8220;hisse sahipleri, sermaye taahh\u00fcd\u00fcnden do\u011fan vadesi gelmi\u015f bor\u00e7lar\u0131 \u00f6demedik\u00e7e ve \u015firketin serbest yedek ak\u00e7elerle birlikte kar\u0131 ge\u00e7mi\u015f y\u0131l zararlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak d\u00fczeyde olmad\u0131k\u00e7a \u015firkete bor\u00e7lanamaz.&#8221;<\/em> Kanun metninin a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ifade etti\u011fi \u00fczere, hisse sahiplerinin \u015firkete bor\u00e7lanmas\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olup ancak belirli ko\u015fullar alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015febilecektir. Bu h\u00fckm\u00fcn amac\u0131, \u015firketin mal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve saydaml\u0131\u011f\u0131n sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. Bununla birlikte alacakl\u0131lar ve\u00a0 di\u011fer sahiplerinin \u00e7\u0131karlar\u0131 da korunmaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a><\/p>\n<p><strong>Serbest Hisse Devri \u0130lkesi: <\/strong>Ticaret \u015firketlerinin hi\u00e7birinde, orta\u011f\u0131n \u015firketten ayr\u0131lmas\u0131 yahut \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Fakat ortaklar, sahip olduklar\u0131 hisse senetlerini ba\u015fkas\u0131na devrederek, \u015firketle ili\u015fiklerini kesebilirler. Ortaklar\u0131n bu konuda diledi\u011fi gibi tasarrufta bulunabilmesi &#8220;serbest hisse devri ilkesi&#8221;nin bir sonucudur.<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565101\"><\/a><strong>1.4. Anonim \u015eirketlerin Tarihi Geli\u015fimi<\/strong><\/h2>\n<p>Anonim \u015firketlerin toplumsal ve iktisadi ya\u015fam i\u00e7erisinde \u00e7e\u015fitli i\u015flevleri mevcuttur. \u00d6rne\u011fin, k\u00fc\u00e7\u00fck birikimlerin bir araya getirilerek yat\u0131r\u0131mlara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi ile ekonomik a\u00e7\u0131dan sosyal adalete katk\u0131da bulunulmaktad\u0131r. Bu katk\u0131n\u0131n sa\u011flanabilmesi i\u00e7in, anonim \u015firket hisselerinin i\u00e7erdi\u011fi yat\u0131r\u0131mc\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131, bir ba\u015fka deyi\u015fle \u00e7ok ortakl\u0131 ve borsaya kote olmu\u015f anonim \u015firketlerinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 gerekmektedir. 1800&#8217;l\u00fc y\u0131llarda hukuk d\u00fczeni, anonim \u015firketleri; karar organ\u0131 olarak genel kurul, y\u00fcr\u00fctme organ\u0131 olarak y\u00f6netim kurulu ve\u00a0 y\u00fcr\u00fctmeye dair karar organ\u0131n\u0131 bilgilendirecek denet\u00e7iler kurulu \u015feklinde \u00fc\u00e7 organdan olu\u015fan, belirli bir mal varl\u0131\u011f\u0131na sahip ki\u015fi toplulu\u011fu \u015feklinde tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131. Bununla birlikte, \u015firketler \u00fczerindeki kamu d\u00fczeni denetlemesi esas\u0131 terk edilerek ki\u015fisel haklar ve az\u0131nl\u0131k haklar\u0131 kapsam\u0131nda, genel kurul kararlar\u0131n\u0131n iptali i\u00e7in dava a\u00e7abilme olana\u011f\u0131 ve baz\u0131 sorumluluklar d\u00fczenlenmi\u015f ve bu haklar \u015firket alacakl\u0131lar\u0131n\u0131n ve ortaklar\u0131n menfaatlerini korumaya yeterli g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Bu d\u00fczenlemede b\u00fct\u00fcn hisse sahiplerinin genel kurula i\u015ftirak edece\u011fi ve karar verirken bilin\u00e7li hareket edecekleri varsay\u0131m\u0131 bulunmaktad\u0131r. Ancak uygulamada hisse sahipleri, \u015firket y\u00f6netimiyle ilgilenmeyerek yaln\u0131zca itimat ettikleri y\u00f6neticilere ve kimi zaman yaln\u0131zca \u015firketin ad\u0131na g\u00f6re yat\u0131r\u0131m yap\u0131yorlard\u0131. <em>&#8220;Ortak ve ortakl\u0131\u011f\u0131n gayesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fma&#8221; <\/em>d\u00fcsturundan sap\u0131l\u0131yordu. Ayr\u0131ca bu d\u00fczenleme bahsi ge\u00e7en yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 koruyabilecek nitelikte de de\u011fildi. Sermaye Piyasas\u0131 Kanunlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bunun gibi istenmeyen neticelerin \u00f6nlenmesi ve borsaya kote olmu\u015f \u015firketlerin istikrar ve g\u00fcven i\u00e7erisinde faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcrmelerini sa\u011flayacak yeni d\u00fczenlemeler getirilmi\u015ftir.<a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de ise, bu konudaki d\u00fczenleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde halen sermaye piyasas\u0131 bulunmamaktayd\u0131 ve sermaye piyasas\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya y\u00f6nelik \u00e7e\u015fitli tedbirler al\u0131nmaktayd\u0131. Bu do\u011frultuda, \u015firket t\u00fcrleri aras\u0131nda yeni olan halka a\u00e7\u0131k anonim \u015firketler konusunda d\u00fczenlemeler yap\u0131lm\u0131\u015f ve anonim \u015firketlerin hisse senetlerine yat\u0131r\u0131mda bulunmay\u0131 te\u015fvik edecek \u00f6nlemler \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Halka a\u00e7\u0131k anonim \u015firketlerin tan\u0131m\u0131, mevzuatta ilk olarak 1964 y\u0131l\u0131nda haz\u0131rlanan <em>&#8220;Sermaye Piyasas\u0131n\u0131n Tanzimi ve Te\u015fviki Hakk\u0131nda Kanun Tasar\u0131s\u0131&#8221; <\/em>i\u00e7erisinde 2. maddede kendisine yer bulmu\u015ftur: &#8220;<em>Bu Kanun h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re kurularak hisse senetlerini halk\u0131n alaca\u011f\u0131 \u015fekilde sat\u0131\u015fa arz eden anonim ortakl\u0131klar ile T\u00fcrk Ticaret Kanunu h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re kurulmu\u015f olup da hisse senetlerini ayn\u0131 \u015fekilde halka arz ederek bu Kanundaki \u015fartlar\u0131 yerine getiren anonim ortakl\u0131klard\u0131r.&#8221;<\/em> Meclis komisyonunda \u00fczerinde de\u011fi\u015fiklik yap\u0131larak Genel Kurul&#8217;a sunulan tasar\u0131n\u0131n 9. maddesinde ise,<em> &#8220;Halk\u0131 ortak yapmak maksat ve niyetiyle \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 veya \u00e7\u0131karm\u0131\u015f oldu\u011fu hisse senetlerinin halka arz\u0131 i\u00e7in Sermaye Piyasas\u0131 Denetleme Komisyonundan izin alm\u0131\u015f ortakl\u0131klar&#8221;<\/em> olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. 9. maddenin ikinci f\u0131kras\u0131nda ise, 50&#8217;den \u00e7ok orta\u011f\u0131 bulundu\u011fu belirlenen anonim \u015firketler de halka a\u00e7\u0131k olarak kabul edilmi\u015ftir. \u0130kinci Tasar\u0131 \u00fczerinde baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131larak son halini alan 2499 say\u0131l\u0131 28.07.1981 tarihli Sermaye Piyasas\u0131 Kanunu ise <em>&#8220;halka a\u00e7\u0131k anonim \u015firket&#8221;<\/em> ifadesini i\u00e7ermemektedir. Bunun yerine, <em>&#8220;menkul k\u0131ymetleri halka arz olunan anonim \u015firket&#8221; v<\/em>e<em> &#8220;hisse senetleri halka arz olunan anonim \u015firket&#8221; <\/em>ifadeleri yer alm\u0131\u015f fakat bu ifadelere ili\u015fkin tan\u0131m da yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Sermaye Piyasas\u0131 Kanunu\u2019nda <em>&#8220;halka a\u00e7\u0131k anonim \u015firket&#8221; <\/em>kavram\u0131, 3794 Say\u0131l\u0131 Kanun ile 29.04.1992 tarihinde yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler sonucu yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu de\u011fi\u015fiklik ile 2499 Say\u0131l\u0131 Kanunun \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 <em>&#8220;\u0130hra\u00e7\u00e7\u0131lara ve Halka A\u00e7\u0131k Anonim Ortakl\u0131klara ili\u015fkin H\u00fck\u00fcmler&#8221;<\/em> olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir.<a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a><\/p>\n<p>Anonim \u015firket olarak kabul edilebilecek ilk \u00f6rneklere 17. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda \u0130ngiltere ve Hollanda&#8217;da deniz a\u015f\u0131r\u0131 ticaret yapan baz\u0131 \u015firketler g\u00f6sterilebilir. S\u0131n\u0131rl\u0131 sorumluluk ilkesinin hakim oldu\u011fu bu \u015firket \u00e7e\u015fidi, \u0130ngiltere&#8217;de hukuki dayana\u011fa 1800&#8217;l\u00fc y\u0131llarda kavu\u015fmu\u015ftur. \u00d6nceleri devletten izin alma esas\u0131 ge\u00e7erli iken ard\u0131ndan ruhsat ya da onay alma sistemine ge\u00e7ilmi\u015ftir. Fransa&#8217;da da 18.y\u00fczy\u0131lda izin sistemi ge\u00e7erliyken; 1867 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan yasa ile serbest kurulu\u015f esas\u0131 benimsenmi\u015ftir. T\u00fcrkiye&#8217;de ise anonim \u015firketler Tanzimat Ferman\u0131ndan sonra\u00a0 hukuk d\u00fczeni i\u00e7erisinde yerini alm\u0131\u015ft\u0131r. Frans\u0131z Kanunundan iktibas edilen, 1850 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren Kanunname-i Ticaret, anonim \u015firkete ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler i\u00e7ermekteydi. Osmanl\u0131 Devleti d\u00f6neminde kurulan anonim \u015firketlerin idarecileri \u00e7o\u011funluklar yabanc\u0131 uyruklu ki\u015filerden olu\u015fmaktayd\u0131. Cumhuriyetin ilan\u0131ndan sonra birtak\u0131m \u00f6nlemler al\u0131nm\u0131\u015f, \u00f6zellikle 1923 y\u0131l\u0131ndaki \u0130zmir \u0130ktisat Kongresinde, anonim \u015firketlerin kurulu\u015f ve i\u015fleyi\u015finin denetlenmesi gereklili\u011fine ili\u015fkin \u00f6neriler ortaya at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1926 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren Ticaret Kanunu&#8217;nun 269-474. maddeleri aras\u0131nda anonim \u015firketler d\u00fczenlenmi\u015ftir. 1957 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan T\u00fcrk Ticaret Kanunu ile konuya dair h\u00fck\u00fcmlerin geli\u015ftirilmesi ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye&#8217;de b\u00fcy\u00fck sanayi i\u015fletmeleri, sigorta \u015firketleri, ihracat ve ithalat \u015firketleri ve bankalar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu anonim \u015firket olarak kurulmu\u015ftur.<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565102\"><\/a><strong>1.5. Anonim \u015eirketlerin S\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131<\/strong><\/h2>\n<p>Anonim \u015firketler bir\u00e7ok farkl\u0131 a\u00e7\u0131dan s\u0131n\u0131flara ayr\u0131labilir. Ayr\u0131m yap\u0131l\u0131rken, ortak say\u0131s\u0131, nitelikleri ve kurulu\u015f \u015fekilleri baz al\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n<ol>\n<li>Kurulu\u015f \u015fekline g\u00f6re;<\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li>Ani kurulu\u015f usul\u00fcyle kurulan<\/li>\n<li>Tedrici kurulu\u015f usul\u00fcyle kurulan (bu usul TTK ile terk edilmi\u015ftir.)<\/li>\n<li>T\u00fcr de\u011fi\u015ftirme y\u00f6ntemi ile kurulan anonim \u015firketler olarak,<\/li>\n<\/ul>\n<ol start=\"2\">\n<li>Nitelikleri ve ortak say\u0131lar\u0131na g\u00f6re;<\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li>Halka kapal\u0131 aile anonim \u015firketleri<\/li>\n<li>Halka a\u00e7\u0131k anonim \u015firket<\/li>\n<li>Holding ya da grup \u015feklindeki \u015firket topluluklar\u0131<\/li>\n<li>\u00d6zel yasalar ile kurulan anonim \u015firket<\/li>\n<li>\u00c7ok uluslu anonim \u015firketler olarak,<\/li>\n<\/ul>\n<ol start=\"3\">\n<li>Kurulu\u015f s\u00fcrecindeki izin ve ba\u015fvurulara g\u00f6re;<\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li>SPK&#8217;n\u0131n izin ve denetimine ba\u011fl\u0131 olan<\/li>\n<li>Hazine ve D\u0131\u015f Ticaret M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n denetim ve iznine ba\u011fl\u0131 olan (\u00d6rne\u011fin sigorta, leasing, fakt\u00f6ring, banka gibi \u015firketler)<\/li>\n<li>G\u00fcmr\u00fck ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n denetim ve iznine tabi olan anonim \u015firketler olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131labilir.<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565103\"><\/a><strong>1.6. Anonim \u015eirketlerin Elemanlar\u0131 ve \u00d6zellikleri<\/strong><\/h2>\n<p>M\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nda anonim \u015firketlere en az 50.000-TL sermaye s\u0131n\u0131r\u0131 getirilmi\u015ftir. TTK\u2019da borsaya kote olmayan \u015firketler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu s\u0131n\u0131rlama ayn\u0131 \u015fekilde devam etmektedir. Ancak bu \u015firketler kay\u0131tl\u0131 sermaye sistemine tabi ise asgari s\u0131n\u0131r 100.000-TL olarak belirlenmi\u015ftir. Asgari sermaye miktar\u0131 Bakanlar Kurulu karar\u0131 ile art\u0131r\u0131labilir. \u015eirket sermayesinin d\u00f6rtte biri, kurulu\u015f esnas\u0131nda pe\u015fin olarak \u00f6denir ve bankaya yat\u0131r\u0131lan bu mebla\u011f banka mektubu ile kan\u0131tlan\u0131r. Geriye kalan d\u00f6rtte \u00fc\u00e7, \u015firketin tescilinden itibaren 24 ay i\u00e7erisinde \u00f6denmelidir. Anonim \u015firketler hukuk d\u00fczeninin tasvip etmedi\u011fi konular hari\u00e7, her t\u00fcrl\u00fc iktisadi konu ve ama\u00e7 do\u011frultusunda kurulabilir.<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a> Bu kapsamda, anonim \u015firketin kurulu\u015funda dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken hususlar ve ihtiva etmesi gereken \u00f6zellikler \u015fu \u015fekilde s\u0131ralanabilir;<\/p>\n<ul>\n<li>Anonim \u015firket t\u00fczel ki\u015fili\u011finin tacir s\u0131fat\u0131 ta\u015f\u0131mas\u0131 nedeniyle, ticaret unvan\u0131n\u0131 sicile tescil ettirmelidir.<\/li>\n<li>TTK&#8217;na g\u00f6re anonim \u015firketlerin kurulmas\u0131nda ki\u015fi say\u0131s\u0131 \u00f6nemsizdir.<\/li>\n<li>Esas s\u00f6zle\u015fmede taahh\u00fctte bulunulan sermaye 50.000-TL&#8217;den, kay\u0131tl\u0131 sermaye sistemini kabul eden \u015firketlerde 100.000-TL&#8217;den az olamaz.<\/li>\n<li>Anonim \u015firketler, sermaye \u015firketi s\u0131n\u0131f\u0131ndad\u0131r. Sermaye hisselere ayr\u0131lm\u0131\u015f bir ortakl\u0131k \u00e7e\u015fididir.<\/li>\n<li>Hisseler kolayl\u0131kla el de\u011fi\u015ftirebilir, hisse menkul k\u0131ymet \u015feklinde devredilir. Hissesi bulunan her ki\u015fi \u015firket orta\u011f\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>Kurulu\u015f a\u015famas\u0131nda sermayeye katk\u0131da bulunularak elde edilen hisse senetleri iki sene i\u00e7erisinde sat\u0131lamaz.<\/li>\n<li>Anonim \u015firketler kurumlar vergisi \u00f6demekle m\u00fckelleftir, bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck \u015firket t\u00fczel ki\u015fili\u011fi \u00fczerindedir.<\/li>\n<li>Sermaye kuru\u015f baz\u0131nda mebla\u011flara ayr\u0131l\u0131r. Bu mebla\u011f sadece bir kuru\u015f ve katlar\u0131 \u015feklinde art\u0131r\u0131labilir. Bakanlar Kurulu bu mebla\u011f\u0131 y\u00fcz kata kadar y\u00fckseltebilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Anonim \u015firketlerde sermaye miktar\u0131 unsuru b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. TTK\u2019nun 332. maddesinde sermaye miktar\u0131 konusu detayl\u0131 \u015fekilde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Madde gerek\u00e7esinde de a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, M\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nda 272. maddede yer alan bu h\u00fck\u00fcmde sermaye kelimesi, kay\u0131tl\u0131 sermaye sisteminde \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f sermayeyi ve esas sermaye rejiminde sermayeyi kar\u015f\u0131layan bir tabir olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u015fekilde halka a\u00e7\u0131k olmayan anonim \u015firketlerinin de kay\u0131tl\u0131 sermaye rejimine tabi olmalar\u0131 olana\u011f\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte, yasa doktrindeki t\u00fcr ayr\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan anonim \u015firketlerde tek bir t\u00fcr kabul etmi\u015f ve anonim \u015firketin iki s\u0131n\u0131f\u0131 aras\u0131nda yasal d\u00fczenlemelerde paralellik yakalanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yasayla birlikte gelen bir di\u011fer yenilik ise, kay\u0131tl\u0131 ve esas sermaye sistemi \u015feklinde iki \u00e7e\u015fit sermaye sisteminin benimsenmesidir. Bu durum halka a\u00e7\u0131k olmayan anonim \u015firketler i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Anonim \u015firketlerin kurulu\u015funda ya da anonim \u015firket haline ilk ge\u00e7tikleri d\u00f6nemde kay\u0131tl\u0131 sermaye sistemini uygulamalar\u0131 zorunludur. \u00c7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f hisselerin toplam mebla\u011f\u0131 ise \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f sermaye ile ifade edilir.<a href=\"#_ftn18\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565104\"><\/a><strong>1.7. Anonim \u015eirketlerde Kurulu\u015f<\/strong><\/h2>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565105\"><\/a>1.7.1. Kurulu\u015fa \u0130li\u015fkin Belgeler ve Kurucular<\/strong><\/h3>\n<p>\u00d6zel kanunlarda aksi belirtilmedik\u00e7e anonim \u015firketlerin kurulu\u015f sermayelerinin asgari 50.000-TL olmas\u0131 ve en az bir pay sahibinin bulunmas\u0131 gerekmektedir. (Kay\u0131tl\u0131 sermaye sistemine ba\u011fl\u0131 olan kapal\u0131 anonim \u015firketlerinin ise en az 100.000-TL sermaye ile kurulmalar\u0131 gerekir.) Unvan\u0131n T\u00fcrk\u00e7e olarak belirlenmesinin gerekti\u011fi durumlarda anonim \u015firket ifadesini de i\u00e7ermesi gerekmektedir. Ayr\u0131ca \u015firketin faaliyet alanlar\u0131 da belirtilmelidir. G\u00fcmr\u00fck ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 28468 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete&#8217;de 15 Kas\u0131m 2012&#8217;de yay\u0131mlanan <em>&#8220;Anonim ve Limitet \u015eirketlerin Sermayelerini Yeni Asgari Tutarlara Y\u00fckseltmelerine ve Kurulu\u015fu ve Esas S\u00f6zle\u015fme De\u011fi\u015fikli\u011fi \u0130zne Tabi Anonim \u015eirketlerin Belirlenmese \u0130li\u015fkin Tebli\u011f&#8221;<\/em> in 5. maddesinde belirtildi\u011fi \u00fczere; &#8220;<em>bankalar, finansal kiralama \u015firketleri, fakt\u00f6ring \u015firketleri, t\u00fcketici finansman\u0131 ve kart hizmetleri \u015firketleri, varl\u0131k y\u00f6netim \u015firketleri, sigorta \u015firketleri, anonim \u015firket \u015feklinde kurulan holdingler, d\u00f6viz b\u00fcfesi i\u015fleten \u015firketler, umumi ma\u011fazac\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015fan \u015firketler, tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri lisansl\u0131 depoculuk \u015firketleri, \u00fcr\u00fcn ihtisas borsas\u0131 \u015firketleri, ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim \u015firketleri, g\u00f6zetim \u015firketleri, teknoloji geli\u015ftirme b\u00f6lgesi y\u00f6netici \u015firketleri, 28\/7\/1981 tarihli ve 2499 say\u0131l\u0131 Sermaye Piyasas\u0131 Kanununa tabi \u015firketler ile serbest b\u00f6lge kurucusu ve i\u015fleticisi \u015firketlerin kurulu\u015flar\u0131 ve esas s\u00f6zle\u015fme de\u011fi\u015fiklikleri Bakanl\u0131\u011f\u0131n iznine tabidir.&#8221;<\/em><a href=\"#_ftn19\" name=\"_ftnref19\">[19]<\/a> Anonim \u015firketler tedrici kurulu\u015f ve ani kurulu\u015f olmak \u00fczere iki farkl\u0131 \u015fekilde kurulabilirdi. Fakat TTK, \u015firket sermayesinin ger\u00e7ek\u00e7i \u015fekilde ve yasalara uygun olarak uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla tedrici kurulu\u015f usul\u00fcn\u00fc kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu de\u011fi\u015fikli\u011fin g\u00fcvenlik ve \u015feffafl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan da yerinde oldu\u011fu g\u00f6zlemlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>Ani Kurulu\u015f: <\/strong>Bu usulde \u015firket sermayesinin t\u00fcm\u00fcne dair kurucu ortaklar taahh\u00fctte bulunur. Sermayenin y\u00fczde yirmi be\u015fi kurulu\u015f an\u0131nda, bakiye miktar ise tescil edildi\u011fi tarihten sonraki 24 ay i\u00e7erisinde \u00f6denir. Fiiliyatta sermayenin y\u00fczde yirmi be\u015finin \u00f6denmesinin ard\u0131ndan banka bu mebla\u011f\u0131 bloke etmektedir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Kurulu\u015f Belgeleri: <\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Kurucular beyan\u0131 (9.8.2016 tarih ve 29796 say\u0131l\u0131 R.G.&#8217;de yay\u0131mlanan, 15.7.2016 tarih ve 6728 say\u0131l\u0131 <a href=\"http:\/\/www.kazanci.com\/kho2\/ibb\/files\/tc6728.htm#73\">Kanunun<\/a> 73\/c. maddesi h\u00fckm\u00fc gere\u011fince y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r)<\/li>\n<li>Esas s\u00f6zle\u015fme<\/li>\n<li>Kurucular ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer ile \u015firket aras\u0131nda yap\u0131lan ve \u015firket kurulu\u015fu ile alakal\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler<\/li>\n<li>De\u011ferlendirme raporlar\u0131<\/li>\n<\/ol>\n<p>Say\u0131lan belgeler, be\u015f y\u0131ll\u0131\u011f\u0131na saklanmak \u00fczerine sicil dosyas\u0131na eklenir. Bunun nedeni, gizli s\u00f6zle\u015fmelerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek, aleniyet olu\u015fturmak ve ortaklar s\u00f6zle\u015fmesinin kurulu\u015f ve \u015firketler hukuku yuma\u011f\u0131ndan s\u0131yr\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. Gizli belge ya da s\u00f6zle\u015fmenin mevcudiyeti kurucular belgesini ihlal edecek mahiyete ula\u015f\u0131rsa yine sorumluluk do\u011far. Bu nedenlerle belgenin a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenmesi ve be\u015f sene muhafaza edilmesi zorunlulu\u011fu bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu belgeler, \u015firketin sicil dosyas\u0131na konulur ve be\u015f y\u0131l s\u00fcreyle saklan\u0131r. H\u00fckm\u00fcn amac\u0131, aleniyeti sa\u011flamak, gizli s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek ve hisse sahipleri s\u00f6zle\u015fmesini, kurulu\u015fun ve \u015firketler hukukunun sa\u00e7a\u011f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda tutmakt\u0131r. S\u00f6zle\u015fmeler ve kurulu\u015fla alakal\u0131 t\u00fcm belgelerin sicil dosyas\u0131nda toplanmas\u0131n\u0131n nedeni budur. Gizli s\u00f6zle\u015fme veya belgenin varl\u0131\u011f\u0131, kurucular belgesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil edecek nitelik kazan\u0131rsa bu da sorumluluk do\u011furur. Onun i\u00e7in belgenin a\u00e7\u0131k\u00e7a tanzimi ve ilgili kurulu\u015flara g\u00f6nderilmesi ve \u015firket\u00e7e be\u015f y\u0131l saklanmas\u0131 mecburiyeti getirilmi\u015ftir.<a href=\"#_ftn20\" name=\"_ftnref20\">[20]<\/a><\/p>\n<p><strong>Esas S\u00f6zle\u015fme: <\/strong>TTK\u2019nun 339. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere; <em>&#8220;esas s\u00f6zle\u015fmenin yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131 ve b\u00fct\u00fcn kurucular\u0131n imzalar\u0131n\u0131n noterce onaylanmas\u0131 \u015fartt\u0131r.&#8221; <\/em>Ayn\u0131 maddenin 2. f\u0131kras\u0131nda ise esas s\u00f6zle\u015fmede bulunmas\u0131 gereken hususlar say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n<p><em>&#8220;a) \u015eirketin ticaret unvan\u0131 ve merkezinin bulunaca\u011f\u0131 yer. <\/em><\/p>\n<ol>\n<li><em>b) Esasl\u0131 noktalar\u0131 belirtilmi\u015f ve tan\u0131mlanm\u0131\u015f bir \u015fekilde \u015firketin i\u015fletme konusu. <\/em><\/li>\n<li><em>c) \u015eirketin sermayesi ile her pay\u0131n itibar\u00ee de\u011feri, bunlar\u0131n \u00f6denmesinin \u015fekil ve \u015fartlar\u0131. <\/em><\/li>\n<li><em>d) Pay senetlerinin nama veya hamiline yaz\u0131l\u0131 olacaklar\u0131; belirli paylara tan\u0131nan imtiyazlar; devir s\u0131n\u0131rlamalar\u0131. <\/em><\/li>\n<li><em>e) Paradan ba\u015fka sermaye olarak konan haklar ve ay\u0131nlar; bunlar\u0131n de\u011ferleri; bunlara kar\u015f\u0131l\u0131k verilecek paylar\u0131n miktar\u0131, bir i\u015fletme ve ay\u0131n devir al\u0131nmas\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011fu takdirde, bunlar\u0131n bedeli ve \u015firketin kurulmas\u0131 i\u00e7in kurucular taraf\u0131ndan \u015firket hesab\u0131na sat\u0131n al\u0131nan mallar\u0131n ve haklar\u0131n bedelleriyle, \u015firketin kurulmas\u0131nda hizmetleri g\u00f6r\u00fclenlere verilmesi gereken \u00fccret, \u00f6denek veya \u00f6d\u00fcl\u00fcn tutar\u0131. <\/em><\/li>\n<li><em>f) Kurucularla y\u00f6netim kurulu \u00fcyelerine ve di\u011fer kimselere \u015firket k\u00e2r\u0131ndan sa\u011flanacak menfaatler. <\/em><\/li>\n<li><em>g) Y\u00f6netim kurulu \u00fcyelerinin say\u0131lar\u0131, bunlardan \u015firket ad\u0131na imza koymaya yetkili olanlar. <\/em><\/li>\n<li><em>h) Genel kurullar\u0131n toplant\u0131ya nas\u0131l \u00e7a\u011fr\u0131lacaklar\u0131; oy haklar\u0131. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p><em>\u0131) \u015eirket bir s\u00fcre ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015fsa, bu s\u00fcre. <\/em><\/p>\n<ol>\n<li><em>i) \u015eirkete ait ilanlar\u0131n nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131. <\/em><\/li>\n<li><em>j) Pay sahiplerinin taahh\u00fct etti\u011fi sermaye paylar\u0131n\u0131n t\u00fcrleri ve miktarlar\u0131. <\/em><\/li>\n<li><em>k) \u015eirketin hesap d\u00f6nemi&#8221;<\/em><a href=\"#_ftn21\" name=\"_ftnref21\">[21]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, y\u00f6netim kurulunun ilk \u00fcyeleri de esas s\u00f6zle\u015fme arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla tayin edilir. TTK ile birlikte, say\u0131lm\u0131\u015f olan zorunlu unsurlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, anonim \u015firketler ile ilgili emredici kurallar\u0131 ihlal etmemek kayd\u0131yla, iste\u011fe ba\u011fl\u0131 baz\u0131 h\u00fck\u00fcmler de eklenebilecektir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, emredici hukuk kurallar\u0131 bir konunun esas s\u00f6zle\u015fme ile belirlenebilmesine imkan tan\u0131yorsa, kanuni s\u0131n\u0131rlamalara ayk\u0131r\u0131 olmamak \u015fart\u0131yla o konu esas s\u00f6zle\u015fme ile d\u00fczenlenebilecektir.<\/p>\n<p><strong>Kurucular Beyan\u0131: <\/strong>Kurulu\u015f ile ilgili olarak d\u00fczenlenmesi ve kurucular\u0131n imzalar\u0131n\u0131 i\u00e7ermesi zarureti bulunan bir beyand\u0131r. \u015eirketin ayni veya nakdi nitelikte kurulmu\u015f olmas\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, kurucular bu beyan\u0131 vermek zorundad\u0131r. TTK\u2019nun 349. maddesinde beyan\u0131n i\u00e7ermesi gereken a\u00e7\u0131klamalar say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n<p><em>&#8220;Beyanda, ayni sermaye konuluyor, bir ay\u0131n ya da i\u015fletme devral\u0131n\u0131yorsa, bunlara verilecek kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n uygunlu\u011funa; bu t\u00fcr sermayenin ve devralman\u0131n gereklili\u011fine, bunlar\u0131n \u015firkete olan yararlar\u0131na ili\u015fkin belgeli, gerek\u00e7eli ve kesin ifadeli a\u00e7\u0131klamalar yer al\u0131r. Ayr\u0131ca, \u015firket taraf\u0131ndan iktisap edilen menkul k\u0131ymetlerle, bunlar\u0131n iktisap fiyatlar\u0131, s\u00f6z konusu menkul k\u0131ymetleri \u00e7\u0131karanlar\u0131n son \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k, gere\u011finde konsolide finansal tablolar\u0131n\u0131n de\u011ferlemelerine ve \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmelerine ili\u015fkin bilgiler, \u015firketin y\u00fcklendi\u011fi \u00f6nemli taahh\u00fctler, makine ve benzerleri mallar\u0131n ve herhangi bir aktif de\u011ferin al\u0131m\u0131na ili\u015fkin ba\u011flant\u0131lar, fiyatlar, komisyonlar ile her t\u00fcrl\u00fc bor\u00e7lar, emsalleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131larak, a\u00e7\u0131klan\u0131r.&#8221;<\/em><\/p>\n<p><em>&#8220;Ayr\u0131ca, kuruculara tan\u0131nan menfaatler gerek\u00e7eleriyle beyanda yer al\u0131r. Kimlerin halka arz amac\u0131yla ne miktarda pay taahh\u00fct etti\u011fi, pay taahh\u00fcd\u00fcnde bulunanlar\u0131n birbirleri ile ili\u015fkileri; bunlar bir \u015firketler toplulu\u011funa d\u00e2hil bulunuyorlarsa, topluluk ile ili\u015fkileri, kurulu\u015fu inceleyen i\u015flem denet\u00e7isine ve di\u011fer hizmet verenlere \u00f6denen \u00fccretler, emsalleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yap\u0131larak, beyanda a\u00e7\u0131klan\u0131r.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>15\/7\/2016 tarihli ve 6728 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 73 \u00fcnc\u00fc maddesiyle birlikte 336. maddede say\u0131lan kurulu\u015f belgeleri aras\u0131ndan kurucular beyan\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Madde gerek\u00e7esinde bu durumun nedeni \u015fu \u015fekilde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r: <em>&#8220;6102 say\u0131l\u0131 Kanunun 336 nc\u0131 maddesinde, anonim \u015firketlerde kurulu\u015f belgeleri ve saklama s\u00fcreleri d\u00fczenlenmi\u015ftir. Kurucular beyan\u0131 da bu belgeler aras\u0131nda say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eirket kurucular\u0131 esas s\u00f6zle\u015fme ile sermayenin tamam\u0131n\u0131 kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z \u00f6demeyi taahh\u00fct etmektedir. Mevcut uygulamada kurucular beyan\u0131ndan beklenen fayda kurucular taraf\u0131ndan esas s\u00f6zle\u015fmenin imzalanmas\u0131 ile de kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r. Bu itibarla, anonim \u015firket kurulu\u015f i\u015flemlerini yava\u015flatan ve \u015firketler bak\u0131m\u0131ndan ilave maliyet do\u011furan kurucular beyan\u0131 ibaresi 336 nc\u0131 maddesinin madde metninden \u00e7\u0131kar\u0131lmaktad\u0131r.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Yine ayn\u0131 kanunun ayn\u0131 maddesiyle birlikte TTK\u2019nun 349. maddesi de ilga edilmi\u015ftir. Bunun sebebi de madde gerek\u00e7esinde, 336. maddeden kurucular beyan\u0131 ifadesinin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ile art\u0131k kurucular beyan\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenlemeye yer olmad\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>De\u011ferleme Raporlar\u0131: <\/strong>TTK\u2019nun 342. maddesinde de belirtildi\u011fi \u00fczere; <em>&#8220;\u00fczerlerinde s\u0131n\u0131rl\u0131 ayn\u00ee bir hak, haciz ve tedbir bulunmayan, nakden de\u011ferlendirilebilen ve devrolunabilen, fikr\u00ee m\u00fclkiyet haklar\u0131 ile sanal ortamlar da d\u00e2hil, malvarl\u0131\u011f\u0131 unsurlar\u0131 ayn\u00ee sermaye olarak \u015firkete konulabilir.&#8221; <\/em>\u00d6te yandan m\u00fceccel alacaklar, \u015fahsi emek, ticari itibar ve hizmet edimleri sermaye olarak konulamaz. Bu nedenle, \u015firketin merkezinin oldu\u011fu yerdeki asliye ticaret mahkemesinin atad\u0131\u011f\u0131 bilirki\u015filer, \u015firkete sermaye olarak kat\u0131lacak malvarl\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlerine ya da kurulu\u015f ile birlikte devral\u0131nacak i\u015fletmelere ya da malvarl\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlerine ili\u015fkin rapor haz\u0131rlarlar. Rapora esas al\u0131nan de\u011ferleme usul\u00fcn\u00fcn mevcut olay\u0131n niteli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan uygun ve adil bir tercih oldu\u011fu, sermaye olarak belirlenen malvarl\u0131klar\u0131n\u0131n ge\u00e7erlili\u011finin ve mevzuata uygunlu\u011fu, tam olarak de\u011ferleri ve tahsil edilebilirlikleri, sermayeye konulan malvarl\u0131\u011f\u0131 de\u011ferleri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda verilecek hisse miktarlar\u0131 ve TL cinsinden tutarlar\u0131, makul nedenlere ve hesap verme ilkesinin gereklerine g\u00f6re a\u00e7\u0131klan\u0131r. Mahkemenin bilirki\u015fi raporunu onaylamas\u0131 kesin h\u00fck\u00fcm niteli\u011findedir. Bilirki\u015finin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 rapora, \u00e7\u0131kar\u0131 bulunan ki\u015filer ve \u015firket kurucular\u0131 itiraz edebilir. De\u011ferleme raporunun tescil ve ilan edilmesi gerekmektedir.<a href=\"#_ftn22\" name=\"_ftnref22\">[22]<\/a><\/p>\n<p>Kurucular, esas s\u00f6zle\u015fmeyi imzalayan ve hisse taahh\u00fcd\u00fc veren ger\u00e7ek ya da t\u00fczel ki\u015filerdir. Bu i\u015flemler bir ba\u015fkas\u0131n\u0131 temsil ad\u0131na yap\u0131l\u0131rsa, temsil edilen ki\u015fi de kurucu say\u0131larak sorumlu olur. Temsil edilen temsilcinin yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fleme kar\u015f\u0131 iyi niyet karinesine ba\u015fvuramaz. Anonim \u015firketin kurulabilmesi; birden fazla, hisse sahibi olan kurucunun bulunmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00d6zel kanunlarla d\u00fczenlenmi\u015f anonim \u015firketler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu kanunlar\u0131n h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r. E\u011fer anonim \u015firketinde yaln\u0131zca bir ki\u015fi hisse sahibi olarak kal\u0131rsa, bu hisse sahibi durumu en \u00e7ok yedi g\u00fcn i\u00e7inde y\u00f6netim kurulunda bildirmelidir. Bildirimin ard\u0131ndan y\u00f6netim kurulunun, \u015firketin niteli\u011finin tek hisse sahipli\u011fi olarak de\u011fi\u015fti\u011fini ticaret sicilinde hisse sahibinin ismi, vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 ve yerle\u015fim yeri ile birlikte tescil ve ilan ettirmesi gerekir. Ancak \u015firket, tek hisse sahibi kalacak \u015fekilde kendi hisselerinin devrini sa\u011flayamaz. Kurulu\u015f a\u015famas\u0131ndan sonra \u015firkete kat\u0131lan ki\u015fi, kurucu olamaz. TTK\u2019nun gerek\u00e7esinde bu d\u00fczenlemenin amac\u0131; kurumsalla\u015fmaya ve vak\u0131f i\u015fletmecili\u011fine katk\u0131da bulunulmas\u0131, tek hisse sahibinin bulundu\u011fu anonim \u015firketlerin, \u00e7at\u0131 \u015firket olarak kullan\u0131labilmesi, ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmayan hisse sahipleri olu\u015fturulmas\u0131 suretiyle kanuna kar\u015f\u0131 hilenin \u00f6nlenmesi ve bu sayede ger\u00e7ek\u00e7i bir yakla\u015f\u0131m\u0131n benimsenmesi olarak belirtilmi\u015ftir.<a href=\"#_ftn23\" name=\"_ftnref23\">[23]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565106\"><\/a>1.7.2. Taahh\u00fct<\/strong><\/h3>\n<p>Sermayenin korunmas\u0131 ilkesi do\u011frultusunda, TTK\u2019nun ilk halinde taahh\u00fcd\u00fcn tasdik edilmesi gereklili\u011fi getirilmi\u015fti. M\u00fclga edilen 341. maddede; esas sermayeyi te\u015fkil eden t\u00fcm hisseler i\u00e7in esas s\u00f6zle\u015fmede kurucular taraf\u0131ndan taahh\u00fctte bulunuldu\u011fu, s\u00f6zle\u015fmenin alt\u0131na noter taraf\u0131ndan \u015ferh d\u00fc\u015f\u00fclerek tasdik edilece\u011fi ve\u00a0 noterin g\u00f6revinin, imzalar\u0131 ve t\u00fcm hisseler i\u00e7in ko\u015fulsuzca taahh\u00fctte bulunuldu\u011funu incelemek oldu\u011fu, \u00f6te yandan noterlik \u015fekil unsuruna y\u00f6nelik bir onay makam\u0131 oldu\u011fundan, noterin g\u00f6revinin yaln\u0131zca \u015fekli a\u00e7\u0131dan incelemeyi i\u00e7ermekte oldu\u011fu ve esasa ili\u015fkin muvazaa ve benzeri durumlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 incelemekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fczenlenmi\u015f idi.<a href=\"#_ftn24\" name=\"_ftnref24\">[24]<\/a><\/p>\n<p>Ancak 341. madde 26.06.2012 tarih ve 6335 Say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 43. maddesinin 9. f\u0131kras\u0131 ile ilga edilmi\u015ftir. Madde gerek\u00e7esinde bu durum \u015fu \u015fekilde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r<em>: &#8220;Bu madde, sermayenin korunmas\u0131 ilkesinin bir gere\u011fi olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. H\u00fck\u00fcm, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir kurulu\u015fun gere\u011fi olan sermayenin korunmas\u0131na (Genel Gerek\u00e7e 57 numaral\u0131 paragraf) ili\u015fkin denetimi, noter a\u015famas\u0131nda ba\u015flatmakta, kurulu\u015fta sorumluluk ta\u015f\u0131yan ki\u015filer aras\u0131na noteri de katmaktad\u0131r. Madde notere imzalar\u0131n onay\u0131 yan\u0131nda, paylar\u0131n tamam\u0131n\u0131n kay\u0131ts\u0131z ve \u015farts\u0131z taahh\u00fct olunup olunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 incelemek g\u00f6revini vermektedir. Taahh\u00fcd\u00fcn \u015farts\u0131z ve taahh\u00fct konusunun da y\u00fcks\u00fcz olmas\u0131 gere\u011fi\u00a0<\/em><a href=\"http:\/\/www.ticaretkanunu.net\/ttk-madde-335\"><em>335<\/em><\/a><em>\u00a0inci ve\u00a0<\/em><a href=\"http:\/\/www.ticaretkanunu.net\/ttk-madde-342\"><em>342 inci madde<\/em><\/a><em>lerde \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130nceleme, taahh\u00fcd\u00fcn bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 ve bir \u015farta ba\u011flan\u0131p ba\u011flanmad\u0131\u011f\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Noter, taahh\u00fcd\u00fcn muvazaadan ar\u00ee olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 incelemek zorunda de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc noter, a\u00e7\u0131k\u00e7a belli olan haller d\u0131\u015f\u0131nda bunu belirleyemez. Noter,\u00a0<\/em><a href=\"http:\/\/www.ticaretkanunu.net\/ttk-madde-339\"><em>339 uncu madde<\/em><\/a><em>\u00a0gere\u011fi kurucular\u0131n imzas\u0131n\u0131n onanmas\u0131 i\u00e7in esas s\u00f6zle\u015fme kendisine ibraz edildi\u011finde incelemesini yapacak ve esas s\u00f6zle\u015fmenin alt\u0131na onay \u015ferhini koyacakt\u0131r.&#8221;<\/em><\/p>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565107\"><\/a>1.7.3. Ayni Sermaye Pay Bedelleri ve Primli Paylar<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Ayni Sermaye: <\/strong>TTK\u2019nun 342. maddesinde, anonim \u015firketin sermayesini olu\u015fturabilecek ayni sermaye ve hukuki niteli\u011fi genel h\u00fck\u00fcmlerden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ayr\u0131ca\u00a0 belirlenmi\u015ftir. Genel h\u00fck\u00fcmlerdeki ko\u015fullara ek olarak, s\u0131n\u0131rl\u0131 ayni bir hak, \u00fczerinde tedbir, ipotek ve haciz bulunan malvarl\u0131\u011f\u0131 de\u011ferleri sermaye olarak kabul edilemez. Fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131 ise sermaye olarak konulabilir. Sanal ortamlar ve fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n sermaye olarak konulabilmeleri i\u00e7in parasal olarak de\u011fer ifade etmeleri ve devirlerinin m\u00fcmk\u00fcn olmalar\u0131 gerekir. Ayn\u0131 maddenin ikinci f\u0131kras\u0131nda 128. maddeye de at\u0131fta bulunulmu\u015ftur. 128. madde ise t\u00fcm ticaret \u015firketleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan genel h\u00fck\u00fcm niteli\u011findedir. Maddeye g\u00f6re;<\/p>\n<ol>\n<li>B\u00fct\u00fcn ortaklar, usul\u00fcnce imzalanm\u0131\u015f ve d\u00fczenlenmi\u015f \u015firket s\u00f6zle\u015fmesi ile taahh\u00fctte bulunduklar\u0131 sermayeden \u00f6t\u00fcr\u00fc \u015firket lehine bor\u00e7ludur.<\/li>\n<li>Esas s\u00f6zle\u015fmede ya da \u015firket s\u00f6zle\u015fmesinde bilirki\u015finin de\u011ferini belirledi\u011fi gayr\u0131 menkuller tapuya \u015ferh d\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131 ve ba\u015fka mal varl\u0131\u011f\u0131 de\u011ferleri ise \u00f6zel sicilleri varsa kanunun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015fekilde kaydedilmeleri ve menkuller ise emin bir ki\u015fiye b\u0131rak\u0131lmalar\u0131 ko\u015fuluyla ayni sermaye olarak konulabilir. \u00d6zel sicile kay\u0131tta bulunulmas\u0131 halinde iyi niyet karinesinden yararlan\u0131lamaz. Bu h\u00fck\u00fcm ile sermayeye kat\u0131lan para d\u0131\u015f\u0131 de\u011ferlerin korunmas\u0131 ve \u015firketin kurulu\u015f s\u00fcrecinde problemler ya\u015famas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li>Gayr\u0131 menkul m\u00fclkiyeti ya da mevcut yahut kurulacak olan bir ayni hakk\u0131n sermaye olarak konulmas\u0131na ili\u015fkin \u015firket s\u00f6zle\u015fmesinde yer alan h\u00fck\u00fcmlerin ge\u00e7erlili\u011fi i\u00e7in resmi \u015fekil \u015fart\u0131 aranmaz.<\/li>\n<li>Para harici ekonomik de\u011fer ya da menkul\u00fcn sermaye olarak belirlenmesi halinde, bu borca kar\u015f\u0131 \u015firket, t\u00fczel ki\u015fili\u011fe haiz olduktan sonra malik s\u0131fat\u0131 kazanarak ba\u015fka bir i\u015fleme gerek kalmaks\u0131z\u0131n tasarrufta bulunabilir. \u015eirketin merkezi nerede bulunacaksa o yer asliye ticaret mahkemesi taraf\u0131ndan bir bilirki\u015fi atanarak bu mallara de\u011fer bi\u00e7ilir. Bilirki\u015finin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 rapora, kurucular ve \u00e7\u0131kar\u0131 bulunan ki\u015filer itirazda bulunabilir. Fakat mahkemenin bilirki\u015fi raporunu onaylamas\u0131 kesin h\u00fck\u00fcm niteli\u011fi ta\u015f\u0131r.<a href=\"#_ftn25\" name=\"_ftnref25\">[25]<\/a><\/li>\n<li>Gayr\u0131 menkul m\u00fclkiyetinin ya da gayr\u0131 menkul \u00fczerindeki bir ayni hakk\u0131n sermaye olarak belirlenmesi durumunda, \u015firketin bu mallar \u00fczerinde tasarrufta bulunabilmesi i\u00e7in tapu siciline tescil \u015fart\u0131 aran\u0131r.<\/li>\n<li>Tapu ve di\u011fer sicillere tescil talebi ve tescile ili\u015fkin bildirimler, derhal ve re&#8217;sen yap\u0131l\u0131r. Ayn\u0131 zamanda \u015firket de bu i\u015flemler i\u00e7in talepte bulunabilir. Bu sayede tescil i\u015flemlerinin uzamas\u0131ndan kaynaklanan sorunlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi ama\u00e7lanmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca \u015firketin de talepte bulunmas\u0131 olana\u011f\u0131 sa\u011flanarak maddenin amac\u0131 peki\u015ftirilmektedir.<\/li>\n<li>\u015eirket, ortaklar\u0131n sermaye konulmas\u0131na ili\u015fkin bor\u00e7lar\u0131n\u0131 ifa etmelerini talep ve dava edebilece\u011fi gibi, ifan\u0131n gecikmesinden kaynaklanan zarar\u0131n tazminini de talep edebilir. Tazminat talebi i\u00e7in ihtar ko\u015fulu aranmaktad\u0131r. Bu dava \u015fah\u0131s \u015firketlerinde ortaklar taraf\u0131ndan da a\u00e7\u0131labilir.<\/li>\n<li>Ortaklar\u0131n taahh\u00fctte bulundu\u011fu haklar\u0131n korunmas\u0131 amac\u0131yla, kurucular bu de\u011ferlere ili\u015fkin ihtiyati tedbir konulmas\u0131n\u0131 talep edebilir. \u0130htiyati tedbir davas\u0131 i\u00e7in HMK&#8217;da belirtilen s\u00fcre \u015firketin tescilinin ilan edilmesinden sonra i\u015flemeye ba\u015flar.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>Hisse Bedellerinin \u00d6denmesi: <\/strong>Taahh\u00fctte bulunulan sermaye nakden ise d\u00f6rtte birinin an\u0131nda bakiye miktar\u0131n ise iki sene i\u00e7erisinde \u00f6denmesi \u015fartt\u0131r. \u00d6denecek pe\u015finat bankaya yat\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u015eirketin tescil ve ilan edilmesinin ard\u0131ndan bu mebla\u011f \u015firket t\u00fczel ki\u015fili\u011fine \u00f6denir. Ancak \u015firketin \u00fc\u00e7 ay i\u00e7erisinde tescil edilmedi\u011fi ticaret sicilinden edinilen bir yaz\u0131 ile kan\u0131tlan\u0131rsa, bu mebla\u011flar sahiplerine iade edilir. Halka a\u00e7\u0131k anonim \u015firketlerinde ise; tescil tarihinden sonra en \u00e7ok iki ay i\u00e7erisinde, halka sunulaca\u011f\u0131 esas s\u00f6zle\u015fmede kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f nakdi hisselerin bedelleri sat\u0131\u015ftan kazan\u0131lan gelirden kar\u015f\u0131lan\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Primli Hisseler: <\/strong>Hisseler itibari de\u011ferlerinden daha d\u00fc\u015f\u00fck bir bedelle \u00e7\u0131kar\u0131lmaz. Bunun istisnas\u0131, esas s\u00f6zle\u015fmede kararla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ya da genel kurul karar\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu \u015fekilde hissenin itibari de\u011feri ve \u00e7\u0131karma primi birbirlerinden ayr\u0131lmaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn26\" name=\"_ftnref26\">[26]<\/a><\/p>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565108\"><\/a>1.7.4. Kurucu Menfaatleri ve Halka Arz<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Kurucu Menfaatleri: <\/strong><\/p>\n<p>TTK\u2019nun 348. maddesinin bir tak\u0131m de\u011fi\u015fikliklerle korunmas\u0131n\u0131n nedeni b\u00fcy\u00fck sermayeye gereksinim duyan \u015firketlerin kurulmalar\u0131nda sermayenin temini a\u00e7\u0131s\u0131ndan kurucular\u0131 te\u015fvik etmek ve mevcut intifa senetlerine ili\u015fkin ihtilaflar\u0131 en az d\u00fczeye indirmek olarak gerek\u00e7elendirilmektedir.<\/p>\n<p>M\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanun\u2019un 298 inci maddesinin isabetli s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 aynen al\u0131n\u0131rken, 348 inci maddenin ikinci f\u0131kras\u0131na menfaatler dengesine uygun bir h\u00fck\u00fcm eklenmi\u015ftir. Mevcut h\u00fck\u00fcm ile Tasar\u0131n\u0131n h\u00fckm\u00fc aras\u0131ndaki birinci fark, kurucu intifa senetlerinin \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131klar\u0131 tarihteki sermaye dikkate al\u0131nmaks\u0131z\u0131n k\u00e2rdan yararlanabilmeleridir. \u0130kincisi ise, k\u00e2r\u0131n da\u011f\u0131t\u0131lmamas\u0131 halinde de kurucu intifa senedi sahiplerinin esas s\u00f6zle\u015fmede \u00f6ng\u00f6r\u00fclen k\u00e2r pay\u0131n\u0131 alabilmeleridir<strong><em>.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Kurucular Beyan\u0131: <\/strong><\/p>\n<p><em>&#8220;MADDE 349 <\/em><\/p>\n<p><em>(1) Kurucular taraf\u0131ndan, kurulu\u015fa ili\u015fkin bir beyan imzalan\u0131r. Beyan, d\u00fcr\u00fcst bir \u015fekilde bilgi verme ilkesine g\u00f6re, do\u011fru ve eksiksiz olarak haz\u0131rlan\u0131r. Beyanda, ayni sermaye konuluyor, bir ay\u0131n ya da i\u015fletme devral\u0131n\u0131yorsa, bunlara verilecek kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n uygunlu\u011funa; bu t\u00fcr sermayenin ve devralman\u0131n gereklili\u011fine, bunlar\u0131n \u015firkete olan yararlar\u0131na ili\u015fkin belgeli, gerek\u00e7eli ve kesin ifadeli a\u00e7\u0131klamalar yer al\u0131r. Ayr\u0131ca, \u015firket taraf\u0131ndan iktisap edilen menkul k\u0131ymetlerle, bunlar\u0131n iktisap fiyatlar\u0131, s\u00f6z konusu menkul k\u0131ymetleri \u00e7\u0131karanlar\u0131n son \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k, gere\u011finde konsolide finansal tablolar\u0131n\u0131n de\u011ferlemelerine ve \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmelerine ili\u015fkin bilgiler, \u015firketin y\u00fcklendi\u011fi \u00f6nemli taahh\u00fctler, makine ve benzerleri mallar\u0131n ve herhangi bir aktif de\u011ferin al\u0131m\u0131na ili\u015fkin ba\u011flant\u0131lar, fiyatlar, komisyonlar ile her t\u00fcrl\u00fc bor\u00e7lar, emsalleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131larak, a\u00e7\u0131klan\u0131r. <\/em><\/p>\n<p><em>(2) Ayr\u0131ca, kuruculara tan\u0131nan menfaatler gerek\u00e7eleriyle beyanda yer al\u0131r. Kimlerin halka arz amac\u0131yla ne miktarda pay taahh\u00fct etti\u011fi, pay taahh\u00fcd\u00fcnde bulunanlar\u0131n birbirleri ile ili\u015fkileri; bunlar bir \u015firketler toplulu\u011funa d\u00e2hil bulunuyorlarsa, topluluk ile ili\u015fkileri, kurulu\u015fu inceleyen i\u015flem denet\u00e7isine ve di\u011fer hizmet verenlere \u00f6denen \u00fccretler, emsalleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yap\u0131larak, beyanda a\u00e7\u0131klan\u0131r.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>15\/7\/2016 tarihli ve 6728 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 73 \u00fcnc\u00fc maddesiyle birlikte 336. maddede say\u0131lan kurulu\u015f belgeleri aras\u0131ndan kurucular beyan\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Madde gerek\u00e7esinde bu durumun nedeni \u015fu \u015fekilde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r: <em>&#8220;6102 say\u0131l\u0131 Kanunun 336 nc\u0131 maddesinde, anonim \u015firketlerde kurulu\u015f belgeleri ve saklama s\u00fcreleri d\u00fczenlenmi\u015ftir. Kurucular beyan\u0131 da bu belgeler aras\u0131nda say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eirket kurucular\u0131 esas s\u00f6zle\u015fme ile sermayenin tamam\u0131n\u0131 kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z \u00f6demeyi taahh\u00fct etmektedir. Mevcut uygulamada kurucular beyan\u0131ndan beklenen fayda kurucular taraf\u0131ndan esas s\u00f6zle\u015fmenin imzalanmas\u0131 ile de kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r. Bu itibarla, anonim \u015firket kurulu\u015f i\u015flemlerini yava\u015flatan ve \u015firketler bak\u0131m\u0131ndan ilave maliyet do\u011furan kurucular beyan\u0131 ibaresi 336 nc\u0131 maddesinin madde metninden \u00e7\u0131kar\u0131lmaktad\u0131r.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Yine ayn\u0131 Kanun\u2019un ayn\u0131 maddesiyle birlikte TTK\u2019nun 349. maddesi de ilga edilmi\u015ftir. Bunun sebebi de madde gerek\u00e7esinde, 336. maddeden kurucular beyan\u0131 ifadesinin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ile art\u0131k kurucular beyan\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenlemeye yer olmad\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Halka Arz Taahh\u00fcd\u00fc: <\/strong><\/p>\n<p>TTK\u2019nun 350. maddesinin, Tasar\u0131n\u0131n 346 nc\u0131 maddesi uyar\u0131nca yap\u0131lm\u0131\u015f bulunan halka \u00f6nerme taahh\u00fcd\u00fcn\u00fcn, kurucular veya y\u00f6netim kurulu taraf\u0131ndan bir esas s\u00f6zle\u015fme de\u011fi\u015fikli\u011fi ile ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131na veya onaydan ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 suretiyle i\u015flemez duruma getirilmesine engel olmak amac\u0131yla \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Kurucular\u0131n esas s\u00f6zle\u015fmeyi tescil ettirmeleri, s\u00f6z konusu taahh\u00fcd\u00fc onamalar\u0131 anlam\u0131na gelir. H\u00fck\u00fcmdeki \u201conaylanm\u0131\u015f kabul edilir\u201d ibaresi aksi ispat edilemez bir karineyi (kanun\u00ee varsay\u0131m\u0131) ifade eder. Bu sonu\u00e7 y\u00f6netim kurulunu veya (varsa) ba\u015fka bir yetkili organ\u0131 da ayn\u0131 \u015fekilde ba\u011flar. H\u00fckm\u00fcn ratio legis\u2019inin esas s\u00f6zle\u015fmenin de\u011fi\u015ftirilmesine de olanak vermedi\u011fi kabul edilmelidir. Ana s\u00f6zle\u015fmede belirtilen halka arz\u0131n, kurucular, y\u00f6netim kurulu veya yetkili herhangi bir organ taraf\u0131ndan onaylanm\u0131\u015f kabul edilece\u011fine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcm, ortakl\u0131\u011f\u0131n yetkili organlar\u0131n\u0131n ayr\u0131ca bir karar almas\u0131na gerek kalmaks\u0131z\u0131n halka arz\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini ve halka arz i\u00e7in gerekli i\u015flemlerin yap\u0131lmas\u0131nda ortakl\u0131\u011f\u0131n i\u015fbirli\u011fi g\u00f6stermesini sa\u011flar.<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565109\"><\/a><strong>1.8. Anonim \u015eirketlerinin Organlar\u0131<\/strong><\/h2>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565110\"><\/a>1.8.1. Y\u00f6netim Kurulu<\/strong><\/h3>\n<p>Y\u00f6netim kurulu; daimi nitelik ta\u015f\u0131yan, anonim \u015firketin t\u00fczel ki\u015filik kazand\u0131\u011f\u0131 andan tasfiyesinin sonlanmas\u0131na dek temsil ve idare organ\u0131d\u0131r. TTK\u2019nun 359. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere; genel kurul karar\u0131 ile ya da esas s\u00f6zle\u015fme ile atanan, en az bir ki\u015fiden olu\u015fan kuruldur. Y\u00f6netim kuruluna t\u00fczel ki\u015fi \u00fcye olarak atan\u0131rsa, t\u00fczel ki\u015filik ile beraber temsilcisi olan ger\u00e7ek ki\u015fi de tescil ve ilan edilir. \u00dcyelerin yahut t\u00fczel ki\u015filik temsilcilerinin fiil ehliyetine sahip olmalar\u0131 gerekir. \u00dcyeler \u00fc\u00e7 seneli\u011fine g\u00f6revde kal\u0131rlar ve esas s\u00f6zle\u015fmede aksi belirtilmedi\u011fi s\u00fcrece tekrar g\u00f6reve se\u00e7ilebilirler. Yarg\u0131tay&#8217;\u0131n \u00fc\u00e7 senelik s\u00fcrenin ard\u0131ndan \u00fcyeli\u011fin kendili\u011finden d\u00fc\u015fece\u011fine ili\u015fkin bir i\u00e7tihad\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan, mevcut \u00fcyeler yenileri se\u00e7ilinceye dek g\u00f6revde kal\u0131rlar. \u00dcye se\u00e7ilmek i\u00e7in hisse sahibi olma zorunlulu\u011fu yoktur. Esas s\u00f6zle\u015fmede belirtilmek kayd\u0131yla az\u0131nl\u0131\u011fa, belirli hisse gruplar\u0131na ve grup mahiyetindeki hisse sahiplerine kurulda temsil edilme hakk\u0131 sa\u011flanabilir. Bu do\u011frultuda y\u00f6netim kurulu bu gruplar aras\u0131ndan se\u00e7ilebilece\u011fi gibi, bu gruplara aday \u00f6nerme hakk\u0131 da verilebilir. Bu \u015fekilde belirlenen ya da \u00f6nerilen aday me\u015fru bir sebep olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde \u00fcye olarak se\u00e7ilmek zorundad\u0131r. Ancak halka a\u00e7\u0131k anonim \u015firketlerinde y\u00f6netim kurulunun \u00fcye tamsay\u0131s\u0131n\u0131n en fazla yar\u0131s\u0131 bu \u015fekilde se\u00e7ilecek \u00fcyelerden olu\u015fabilir. TTK\u2019nun 360. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere; <em>&#8220;temsil edilme hakk\u0131 tan\u0131nan paylar imtiyazl\u0131 say\u0131l\u0131r.&#8221;<\/em><\/p>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565111\"><\/a>1.8.2. Genel Kurul<\/strong><\/h3>\n<p>Genel kurul hisse sahiplerinin kat\u0131l\u0131m\u0131yla \u015firket i\u015fleri ile alakal\u0131 kararlar\u0131n verildi\u011fi organd\u0131r. Hisse sahipli\u011finden do\u011fan haklar, yasal istisnalar haricinde genel kurulda kullan\u0131l\u0131r. Genel kurul toplant\u0131s\u0131na en az bir y\u00f6netim kurulu \u00fcyesi ile beraber murahhas \u00fcyeler kat\u0131lmak zorundad\u0131r. Y\u00f6netim kurulunun di\u011fer \u00fcyeleri de toplant\u0131ya kat\u0131labilirler. Denet\u00e7iler ve \u00fcyeler genel kurulda fikirlerini beyan edebilirler.<\/p>\n<p>TTK\u2019nun 408. maddesinde genel kurula ait devredilemez nitelikli g\u00f6rev ve yetkiler say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n<p><em>&#8220;(1) Genel kurul, kanunda ve esas s\u00f6zle\u015fmede a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f bulunan h\u00e2llerde karar al\u0131r. <\/em><\/p>\n<p><em>(2) \u00c7e\u015fitli h\u00fck\u00fcmlerde \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f bulunan devredilemez g\u00f6revler ve yetkiler sakl\u0131 kalmak \u00fczere, genel kurula ait a\u015fa\u011f\u0131daki g\u00f6revler ve yetkiler devredilemez: <\/em><\/p>\n<ol>\n<li><em>a) Esas s\u00f6zle\u015fmenin de\u011fi\u015ftirilmesi.<\/em><\/li>\n<li><em>b) Y\u00f6netim kurulu \u00fcyelerinin se\u00e7imi, s\u00fcreleri, \u00fccretleri ile huzur hakk\u0131, ikramiye ve prim gibi haklar\u0131n\u0131n belirlenmesi, ibralar\u0131 hakk\u0131nda karar verilmesi ve g\u00f6revden al\u0131nmalar\u0131. <\/em><\/li>\n<li><em>c) Kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen istisnalar d\u0131\u015f\u0131nda denet\u00e7inin ve i\u015flem denet\u00e7ilerinin se\u00e7imi ile g\u00f6revden al\u0131nmalar\u0131. <\/em><\/li>\n<li><em>d) Finansal tablolara, y\u00f6netim kurulunun y\u0131ll\u0131k raporuna, y\u0131ll\u0131k k\u00e2r \u00fczerinde tasarrufa, k\u00e2r paylar\u0131 ile kazan\u00e7 paylar\u0131n\u0131n belirlenmesine, yedek ak\u00e7enin sermayeye veya da\u011f\u0131t\u0131lacak k\u00e2ra kat\u0131lmas\u0131 d\u00e2hil, kullan\u0131lmas\u0131na dair kararlar\u0131n al\u0131nmas\u0131. <\/em><\/li>\n<li><em>e) Kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen istisnalar d\u0131\u015f\u0131nda \u015firketin feshi. <\/em><\/li>\n<li><em>f) \u00d6nemli miktarda \u015firket varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n toptan sat\u0131\u015f\u0131&#8221;<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Tek bir hisse sahibinin bulundu\u011fu anonim \u015firketlerde genel kurulun b\u00fct\u00fcn yetkileri, yaz\u0131l\u0131 olmak \u015fart\u0131yla hisse sahibine aittir. Y\u00f6netim kurulunun haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 kat\u0131l\u0131m listesinde bulunan t\u00fcm hisse sahipleri genel kurul toplant\u0131s\u0131na kat\u0131labilir. Genel kurulun toplant\u0131 tarihinin en az bir g\u00fcn \u00f6ncesinden hamiline yaz\u0131l\u0131 hisse sahibi olduklar\u0131n\u0131 kan\u0131tlayarak giri\u015f kart\u0131 edinen ve sunan ki\u015filer de toplant\u0131ya kat\u0131labilirler. Genel kurul her faaliyet d\u00f6neminin ard\u0131ndan \u00fc\u00e7 ay i\u00e7erisinde ola\u011fan toplan\u0131r. TTK\u2019nun 409. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere bu toplant\u0131larda; <em>&#8220;<\/em><em>organlar\u0131n se\u00e7imine, finansal tablolara, y\u00f6netim kurulunun y\u0131ll\u0131k raporuna, k\u00e2r\u0131n kullan\u0131m \u015fekline, da\u011f\u0131t\u0131lacak k\u00e2r ve kazan\u00e7 paylar\u0131n\u0131n oranlar\u0131n\u0131n belirlenmesine, y\u00f6netim kurulu \u00fcyelerinin ibralar\u0131 ile faaliyet d\u00f6nemini ilgilendiren ve gerekli g\u00f6r\u00fclen di\u011fer konulara ili\u015fkin m\u00fczakere yap\u0131l\u0131r, karar al\u0131n\u0131r.&#8221; <\/em>Ola\u011fan\u00fcst\u00fc genel kurul toplant\u0131s\u0131, genel kurulun toplanmas\u0131n\u0131 gerektiren hallerde yap\u0131l\u0131r. \u0130mtiyazl\u0131 hisse sahipleri \u00f6zel kurulu; esas s\u00f6zle\u015fmenin, hisse sahiplerinin haklar\u0131n\u0131 ihlal eden nitelikte de\u011fi\u015ftirilmesi durumunda, genel kurulun alm\u0131\u015f oldu\u011fu bu karardan sonra en \u00e7ok bir ay i\u00e7erisinde toplan\u0131r.<\/p>\n<p>Y\u00f6netim kurulu, s\u00fcresi dolsa dahi genel kurulu toplant\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131rabilir. Tasfiye memurlar\u0131 da genel kurulu, vazifelerine ili\u015fkin hususlarda toplant\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131rabilir. TTK\u2019nun 410. maddesinde belirtilen durumlar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda tek bir hisse sahibi, mahkemenin kesin nitelikli karar\u0131 ile genel kurulu toplant\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131rabilir. Sermayenin asgari y\u00fczde onunu, borsaya kote olmu\u015f \u015firketlerde ise y\u00fczde be\u015fini elinde bulunduran hisse sahipleri; toplant\u0131y\u0131 gerektiren nedenlerin ve g\u00fcndemin bulundu\u011fu bir yaz\u0131l\u0131 metin ile y\u00f6netim kurulunun genel kurulu toplant\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131 ya da toplant\u0131da g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclecek g\u00fcndem maddelerini belirlemesini talep edebilirler. Bu \u00e7a\u011fr\u0131 hakk\u0131na sahip olabilmek i\u00e7in gereken asgari hisse oran\u0131, esas s\u00f6zle\u015fme ile daha d\u00fc\u015f\u00fck olarak belirlenebilir.<\/p>\n<p>Toplant\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131rma ve toplant\u0131 g\u00fcndemine madde eklenmesi talebi noter vas\u0131tas\u0131yla yap\u0131l\u0131r. \u00a0TTK\u2019nun 416. maddesi kapsam\u0131nda ise \u00e7a\u011fr\u0131 merasimine uyulmadan yap\u0131lan, ancak b\u00fct\u00fcn pay sahiplerinin haz\u0131r bulundu\u011fu genel kurulda, g\u00fcndeme ba\u011fl\u0131l\u0131k ilkesine tabi olmaks\u0131z\u0131n g\u00fcndeme oybirli\u011fi ile madde ilave edilebilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Genel kurulu toplant\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131ran taraf, g\u00fcndemi de belirler. Yasal istisnalar sakl\u0131 olmak kayd\u0131yla, g\u00fcndemde bulunmayan konulara ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yap\u0131lamaz ve karar al\u0131namaz.<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565112\"><\/a><strong>1.9. Anonim \u015eirketlerde Sona Erme ve Tasfiye<\/strong><\/h2>\n<p><strong>Sona Erme: <\/strong>Anonim \u015firketin genel sona erme nedenleri, TTK\u2019nun 529. maddesinde say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re \u015firket; genel kurulunun usul\u00fcne uygun olarak alm\u0131\u015f oldu\u011fu kararla, esas s\u00f6zle\u015fmede belirlenen bir sona erme nedeninin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla, fiili olarak \u00e7al\u0131\u015fmaya devam edilmesi durumu olmaks\u0131z\u0131n esas s\u00f6zle\u015fmede belirlenen s\u00fcrenin sona ermesi ile, iflas\u0131na karar verilmesi ile, faaliyet konusunun ger\u00e7ekle\u015fmesinin art\u0131k m\u00fcmk\u00fcn olmamas\u0131yla ya da belirlendi\u011fi \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fmesi ile sona erer. 530 ve 531. maddelerde ise \u00f6zel sona erme nedenleri \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. 530. maddeye g\u00f6re, uzun zaman boyunca \u015firketin yasal zorunluluk ta\u015f\u0131yan organlar\u0131ndan herhangi birinin bulunmamas\u0131 ya da genel kurulun toplanamamas\u0131 halinde; Sanayi ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, \u015firket alacakl\u0131lar\u0131n\u0131n ya da hisse sahiplerinin talebi \u00fczerine \u015firket merkezinin bulundu\u011fu yerdeki asliye ticaret mahkemesi, durumun d\u00fczeltilmesi i\u00e7in makul bir s\u00fcre belirler ve bu s\u00fcrenin ard\u0131ndan d\u00fczeltilme ger\u00e7ekle\u015fmezse \u015firketin feshine karar verir. 531. madde ise hakl\u0131 sebebe dayanarak feshi d\u00fczenlemektedir. Ancak TTK\u2019nda hakl\u0131 sebeplerin neler oldu\u011funa ili\u015fkin bir d\u00fczenleme bulunmamaktad\u0131r. Bu madde ile belirlenmi\u015f oranlarda hisselere sahip az\u0131nl\u0131klara fesih hakk\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eirketin sona ermesi mahkeme karar\u0131 ya da iflas harici bir nedenle meydana gelmi\u015fse, y\u00f6netim kurulu bu durumu ticaret siciline tescil ve ilan ettirir. Yasal istisnalar haricinde \u015firket, sona erdikten sonra tasfiye a\u015famas\u0131na girer. 533. maddenin ikinci f\u0131kras\u0131na g\u00f6re \u015firket, tasfiye sonuna dek t\u00fczel ki\u015fili\u011fe sahiptir ve tasfiye amac\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak \u015firketin organlar\u0131 i\u015flemeye devam eder.<a href=\"#_ftn27\" name=\"_ftnref27\">[27]<\/a><\/p>\n<p><strong>Tasfiye: <\/strong>Tasfiye, bir \u015firketin iflas etmesi ve sona ermesi halinde, mal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 suretiyle alacakl\u0131lara bor\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6denmesi \u015feklinde tan\u0131mlanabilir. TTK\u2019nun 536. maddesi ve devam\u0131nda, tasfiye konusunda d\u00fczenlemeler getirilmi\u015ftir. Genel kurul karar\u0131 ya da esas s\u00f6zle\u015fme ile tasfiye memuru tayin edilmediyse, y\u00f6netim kurulu taraf\u0131ndan tasfiye yap\u0131l\u0131r. Tasfiye memurlar\u0131 y\u00f6netim kurulu taraf\u0131ndan ticaret siciline tescil ve ilan ettirilir. \u015eirketin sona ermesine mahkeme karar vermi\u015fse, tasfiye memurlar\u0131 da mahkeme taraf\u0131ndan tayin edilir. Tasfiye memurlar\u0131n\u0131n en az bir tanesinin T.C. vatanda\u015f\u0131 olmas\u0131 ve T\u00fcrkiye&#8217;de yerle\u015fim yerinin bulunmas\u0131 gerekir. Aksi takdirde mahkeme, bu ko\u015fullar\u0131 ta\u015f\u0131yan birisini tayin eder. Genel kurul, tasfiye memurlar\u0131n\u0131 yahut bu vazifeyi \u00fcstlenen y\u00f6netim kurulu \u00fcyelerini istedi\u011fi zaman g\u00f6revden uzakla\u015ft\u0131rabilir.<\/p>\n<p>Tasfiye i\u015fleri kapsam\u0131ndaki ilk bilan\u00e7o ve envanter, tasfiye memurlar\u0131n\u0131n vazifelerine ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 anda d\u00fczenlenir. \u015eirketin malvarl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin de\u011fer tespitinde profesyonel yard\u0131m al\u0131nabilir. Yerle\u015fim yerleri bilinen alacakl\u0131lar mektup\u00a0 ile, bilinmeyenler ise \u015firketin internet sitesinde ve Ticaret Sicili Gazetesi&#8217;nde usul\u00fcnce yap\u0131lacak ilanlar ile alacaklar\u0131n\u0131 bildirmeye davet edilir. Alacakl\u0131lar bildirimde bulunmaz ise, alacaklar\u0131na ili\u015fkin tutar G\u00fcmr\u00fck ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n se\u00e7ece\u011fi bir bankaya depo edilir. Esas s\u00f6zle\u015fmede aksine h\u00fck\u00fcm bulunmad\u0131k\u00e7a, hisse bedellerinin iade edilmesinin ve \u015firket bor\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6denmesinin ard\u0131ndan kalan malvarl\u0131\u011f\u0131, hisse sahiplerine imtiyaz haklar\u0131 ve sermayeye katk\u0131lar\u0131 nispetinde payla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Tasfiyenin ard\u0131ndan b\u00fct\u00fcn belgeler ve defterler usul\u00fcnce saklan\u0131r. Tasfiye memurlar\u0131n\u0131n istemi do\u011frultusunda \u015firketin unvan\u0131 ticaret sicilinden silinir. Talep \u00fczerine bu i\u015flem tescil ve ilan edilebilir. Tasfiye memurlar\u0131 ve hisse sahipleri aras\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131k s\u00f6z konusu oldu\u011funda, basit yarg\u0131lama usul\u00fc uygulan\u0131r. Mahkeme uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 30 g\u00fcn i\u00e7erisinde karara ba\u011flamak zorundad\u0131r.<a href=\"#_ftn28\" name=\"_ftnref28\">[28]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h1><a name=\"_Toc480565113\"><\/a><a name=\"_Toc476102565\"><\/a><strong>\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/strong><\/h1>\n<h1><a name=\"_Toc480565114\"><\/a><a name=\"_Toc476102566\"><\/a><strong>YEN\u0130 T\u00dcRK T\u0130CARET KANUNU\u2019NA G\u00d6RE H\u0130SSE VE H\u0130SSE SENETLER\u0130N\u0130N DEVR\u0130<\/strong><\/h1>\n<h2><a name=\"_Toc480565115\"><\/a><strong>2.1. Hisse Kavram\u0131<\/strong><\/h2>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565116\"><\/a>2.1.1. Hissenin \u00c7e\u015fitli Anlamlar\u0131<\/strong><\/h3>\n<p>Mevzuata bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hisse kavram\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli anlamlara gelmekte oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Kavram, anonim \u015firketler \u00f6zelinde incelendi\u011finde d\u00f6rt farkl\u0131 anlamla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Esas Sermaye Birimi Olarak Hisse: <\/strong>Esas sermayenin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturan hisse bedeline ili\u015fkin, hisse sahibi ayni yahut nakdi olarak taahh\u00fctte bulunabilir. Sermaye art\u0131r\u0131m\u0131nda ya da kurulu\u015f esnas\u0131nda hisseye kar\u015f\u0131l\u0131k para verilece\u011fi taahh\u00fcd\u00fcnde bulunulmu\u015fsa bu hisse nakit kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131, TTK\u2019nun 342. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda s\u00f6z edilen para d\u0131\u015f\u0131 de\u011ferlerden birinin verilece\u011fi taahh\u00fcd\u00fcnde bulunulmu\u015fsa bu hisse ayni kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u015feklinde de\u011ferlendirilmektedir. 476. maddenin 1. f\u0131kras\u0131nda da\u00a0 belirtildi\u011fi \u00fczere hisselerin itibari de\u011feri asgari 1 kuru\u015ftur ve ancak 1 kuru\u015fun katlar\u0131 \u015feklinde y\u00fckseltilebilir. Bakanlar Kurulu&#8217;nun bu miktar\u0131 y\u00fcz misline kadar art\u0131rmaya yetkisi vard\u0131r. 3. f\u0131krada ise finansal a\u00e7\u0131dan zor durumdaki \u015firketin hisselerinin itibari de\u011feri 1 kuru\u015ftan y\u00fcksek ise, en az 1 kuru\u015f olacak \u015fekilde indirilebilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Kanun hen\u00fcz tasar\u0131 a\u015famas\u0131ndayken Moro\u011flu, m\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019ndan aynen iktibas edilen maddenin yetersiz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bunun nedeni olarak ise; hisselerin en az de\u011ferinin 1 kuru\u015f olarak belirlenmesinin, maksad\u0131n\u0131 a\u015facak boyutta k\u00fc\u00e7\u00fck bir mebla\u011f oldu\u011funu ifade etmektedir. Bu do\u011frultuda en az 50.000-TL de\u011ferindeki sermaye kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 hisselerin itibari de\u011ferinin en az 1 TL de\u011ferinde olmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<a href=\"#_ftn29\" name=\"_ftnref29\">[29]<\/a><\/p>\n<p>Tasar\u0131 a\u015famas\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerden bir di\u011feri de &#8220;paylar\u0131n&#8221; ifadesinin &#8220;pay&#8221; \u015feklinde de\u011fi\u015ftirilmesidir. Yine Moro\u011flu&#8217;nun ele\u015ftirisinin ard\u0131ndan &#8220;birer kuru\u015f olarak y\u00fckseltilebilir&#8221; ifadesi &#8220;birer kuru\u015f ve katlar\u0131 olarak y\u00fckseltilebilir.&#8221; olarak tekrar d\u00fczenlenmi\u015ftir. Moro\u011flu ayr\u0131ca, Bakanlar Kurulu&#8217;na tan\u0131nan y\u00fcz misline kadar itibari de\u011feri art\u0131rabilme yetkisi i\u00e7in, itibari de\u011ferin gere\u011finden d\u00fc\u015f\u00fck olarak belirlenmesi sonucunda ortaya \u00e7\u0131kan bir a\u015f\u0131r\u0131 yetki durumu oldu\u011funu ifade etmi\u015ftir. Moro\u011flu&#8217;na g\u00f6re bu yetkinin on misline kadar art\u0131rabilmek ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 daha do\u011fru olacakt\u0131r.<a href=\"#_ftn30\" name=\"_ftnref30\">[30]<\/a><\/p>\n<p>Hisse, hisseli komandit \u015firketler ve anonim \u015firketlerde sermayenin belirli oranlara ayr\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6l\u00fcmlerini ifade eder. Anonim \u015firketlerde her hissenin itibari de\u011ferinin bulunmas\u0131 kurald\u0131r. Hisse sahibinin ortak olarak esas sermaye aktarma taahh\u00fcd\u00fcnde bulundu\u011fu sermaye hissesinin yaz\u0131yla belirlenmi\u015f ederi, hissenin itibari de\u011ferini g\u00f6sterir.<a href=\"#_ftn31\" name=\"_ftnref31\">[31]<\/a> Esas sermayedeki gibi hissenin itibari de\u011feri de TL cinsinden belirtilmelidir. \u0130tibari de\u011ferin ya da hisselerin toplam\u0131n\u0131n \u00e7arp\u0131lmas\u0131 neticesinde ortaya \u00e7\u0131kan sonu\u00e7 esas sermayeyi verir. Di\u011fer bir ifadeyle, \u015firketin esas sermayesi t\u00fcm itibari de\u011ferlerin toplam\u0131na denk olmal\u0131d\u0131r.<a href=\"#_ftn32\" name=\"_ftnref32\">[32]<\/a> \u00d6rnek vermek gerekirse, esas sermayesi 70.000 TL ederinde olan anonim \u015firketin sermayesi, 35 TL ederinde ve ayn\u0131 de\u011ferde 2000 birime ayr\u0131lm\u0131\u015fsa, 35 TL ederindeki birimlerin her biri bir hisseyi te\u015fkil edecektir. T\u00fcm hisselere kar\u015f\u0131l\u0131k bir hisse senedi \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ise zaruret arz etmez.<a href=\"#_ftn33\" name=\"_ftnref33\">[33]<\/a><\/p>\n<p>Esas sermaye ile hisse senetlerinin itibari de\u011ferleri denk oldu\u011fu m\u00fcddet\u00e7e, birden fazla hisse ayn\u0131 hisse senedinde bulunabilir. Fakat talep edilirse, \u015firket hisse toplam\u0131n\u0131 birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z senetler halinde d\u00fczenlemekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. \u015eirket bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmezse, hisse sahipleri \u015firkete ili\u015fkin haklar\u0131n\u0131 ortak bir temsilci vas\u0131tas\u0131yla kullanabilirler. Bir hissenin birden fazla hisse senedine kar\u015f\u0131l\u0131k gelecek \u015fekilde d\u00fczenlenmesi ya da hisse senedinin \u015firkete kar\u015f\u0131 b\u00f6l\u00fcnmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Hisselerin itibari de\u011ferlerinin denk olmas\u0131 kurald\u0131r. TTK\u2019nda hisselerin itibari de\u011ferlerinin birbirinden farkl\u0131 olmas\u0131 konusunda bir d\u00fczenleme mevcut olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, birbirlerine denk olmalar\u0131 gerekti\u011fini belirten bir h\u00fck\u00fcm de bulunmamaktad\u0131r. \u015eirket esas s\u00f6zle\u015fmesinde belirtilmek \u015fart\u0131yla ya da esas s\u00f6zle\u015fmede de\u011fi\u015fiklik yap\u0131larak hisselerin birle\u015ftirilmesi ya da b\u00f6l\u00fcnmesi yoluyla birbirinden farkl\u0131 itibari de\u011ferde hisse ve hisse senedi \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde bir engel bulunmamaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn34\" name=\"_ftnref34\">[34]<\/a> Anonim \u015firkette A, B, C gibi hisseler farkl\u0131 hisse gruplar\u0131 \u015feklinde \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131ysa, hisse gruplar\u0131ndaki hisselerin itibari de\u011ferleri ayn\u0131 olmak zorunda de\u011fildir. \u00d6te yandan ayn\u0131 hisse grubu alt\u0131ndaki hisseler birbirlerine e\u015fit olmal\u0131d\u0131r.<a href=\"#_ftn35\" name=\"_ftnref35\">[35]<\/a><\/p>\n<p><strong>Ortakl\u0131k Mevkii Olarak Hisse: <\/strong>Hisse kavram\u0131, anonim \u015firketteki ortakl\u0131k s\u0131fat\u0131n\u0131 belirtmek \u00fczere de kullan\u0131l\u0131r. Hisse sahipli\u011fine ili\u015fkin hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin, hisseye ba\u011fl\u0131 niteli\u011fi itibariyle her hisse, \u015firketin hisse sahibinin ki\u015fili\u011finden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir ortakl\u0131k konumu olu\u015fturmaktad\u0131r. Ne kadar hisse say\u0131s\u0131 var ise o kadar ortakl\u0131k konumu bulunur. Hisselerin sabit olmas\u0131 kuralsa da, hisse sahipleri de\u011fi\u015febilir. Hisse sahibi olan ortakl\u0131k konumuna da sahip olur. Hisse sahiplerinin birden fazla hisselerinin olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Hisse say\u0131s\u0131 kadar hisse sahibinin olmas\u0131 gerekmez. E\u011fer bir hisse sahibi birden fazla hisseye sahipse, her bir hisse birbirinden ayr\u0131 olarak hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck getirir. Esas s\u00f6zle\u015fmede de\u011fi\u015fiklik, esas sermayede art\u0131r\u0131m, azaltma ya da birle\u015fme gibi olaylar sonucunda anonim \u015firketteki sabit hisse de\u011fi\u015febilir.<a href=\"#_ftn36\" name=\"_ftnref36\">[36]<\/a><\/p>\n<p><strong>Hak ve Bor\u00e7lar\u0131n Bir B\u00fct\u00fcn\u00fc Olarak Hisse: <\/strong>Bu a\u00e7\u0131dan hisse, hisse sahiplerinin taahh\u00fctte bulundu\u011fu sermaye kadar hak ve borca haiz olmas\u0131d\u0131r. Hisse sahiplerinin finansal haklar\u0131 ve bor\u00e7lar\u0131 de\u011ferlendirilirken taahh\u00fctte bulunduklar\u0131 sermaye dikkate al\u0131n\u0131r, bir di\u011fer deyi\u015fle taahh\u00fctte bulunduklar\u0131 sermaye oran\u0131nda hak ve bor\u00e7 do\u011far. Hisse sahibi, kat\u0131lma hakk\u0131 olan oy kullanma ya da malvarl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131 olan tasfiye kalan\u0131ndan ve k\u00e2rdan pay elde etme haklar\u0131ndan taahh\u00fctte bulundu\u011fu hisse oran\u0131nda faydalan\u0131r.<a href=\"#_ftn37\" name=\"_ftnref37\">[37]<\/a> Anonim \u015firketlerin birbirinden farkl\u0131 itibari de\u011ferlerde hisse senedi \u00e7\u0131karmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde bir engel bulunmamaktayken, 1970&#8217;li senelerde Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131, m\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanun&#8217;un 387. maddesindeki <em>&#8220;Esas mukavelenin de\u011fi\u015ftirilmesi i\u00e7in yap\u0131lan toplant\u0131da, esas mukavelede aksine h\u00fck\u00fcm olsa dahi her hisse senedi ancak bir rey hakk\u0131 verir.&#8221;<\/em> h\u00fckm\u00fc sebebi ile bu m\u00fcesseseye izin vermemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Maddenin oydaki imtiyazlar\u0131 engellemek amac\u0131nda oldu\u011fu ve s\u00f6zle\u015fme de\u011fi\u015fiklikleri ile itibari de\u011fere g\u00f6re oy hakk\u0131 tan\u0131narak e\u015fitlik olu\u015fturulabilece\u011fi, bu ba\u011flamda kanunun nominal de\u011ferleri farkl\u0131 hisse senedi devrini engellemedi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ile bu uygulamaya ele\u015ftiriler getirilmi\u015ftir. Bu ele\u015ftiriler do\u011frultusunda 1983 y\u0131l\u0131nda Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 sirk\u00fclerde m\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019na g\u00f6re 20, 40, 1000 TL gibi birbirinden farkl\u0131 itibari de\u011ferlerde hisseler \u00e7\u0131kar\u0131labilir ve \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rsa esas s\u00f6zle\u015fme de\u011fi\u015fikli\u011fi i\u00e7in toplanan genel kurulda itibari de\u011feri fazla olan hisselerin sahipleri, taahh\u00fctte bulunduklar\u0131 sermaye nispetinde oy hakk\u0131na sahip olabilir. Bununla birlikte esas s\u00f6zle\u015fme de\u011fi\u015fikli\u011fi i\u00e7in toplanan genel kurulda, itibari de\u011feri y\u00fcksek olan hisselerin sahiplerine, itibari de\u011feri d\u00fc\u015f\u00fck olan hisse sahiplerinin sahip oldu\u011fundan daha fazla oy hakk\u0131 tan\u0131nabilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bir di\u011fer ifadeyle 20-TL&#8217;lik hisselerin 1, 40 TL&#8217;lik hisselerin 2 ve 1000 TL&#8217;lik hisselerin 5 oy kullanabilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Sirk\u00fclere g\u00f6re bu durum esas s\u00f6zle\u015fmede d\u00fczenlenmelidir, y\u00f6netim kurulu ise genel kuruldaki oy say\u0131s\u0131n\u0131 hisse sahiplerinin sermayeleri oran\u0131nda tespit etmekle g\u00f6revlendirilmi\u015ftir.<a href=\"#_ftn38\" name=\"_ftnref38\">[38]<\/a><\/p>\n<p>M\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun 373. maddesinde ve TTK\u2019nun 434. maddesinde d\u00fczenlenen her hisse sahibinin asgari bir oy hakk\u0131na sahip oldu\u011fu h\u00fckm\u00fcnden itibari de\u011feri dikkate al\u0131nmaks\u0131z\u0131n her hissenin bir oy hakk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 sonucu \u00e7\u0131kar\u0131lamaz. \u0130fadeden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gereken anlam, oy hakk\u0131 tan\u0131nmayan bir hisse olamayaca\u011f\u0131, \u00f6te yandan baz\u0131 hisselere daha fazla oy hakk\u0131 verilecek imtiyaz olu\u015fturulmas\u0131nda bir sak\u0131nca olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u00d6rnek vermek gerekirse, 20 TL de\u011ferindeki A grubuna ve 500 TL de\u011ferindeki B grubuna birer oy hakk\u0131 tan\u0131n\u0131rsa d\u00fc\u015f\u00fck miktarl\u0131 sermaye grubu imtiyaz elde etmi\u015f olur. Sirk\u00fcler, \u00f6\u011fretideki ele\u015ftiriler do\u011frultusunda esas s\u00f6zle\u015fme de\u011fi\u015fikli\u011fine ili\u015fkin genel kurul toplant\u0131lar\u0131nda 20 TL de\u011ferindeki hisselere 1, 500 TL de\u011ferindekilere ise 2 oy tan\u0131nmas\u0131 ile itibari de\u011fere g\u00f6re oy hakk\u0131 belirlenmesinin kural oldu\u011funu ifade etmi\u015ftir.<a href=\"#_ftn39\" name=\"_ftnref39\">[39]<\/a><\/p>\n<p><strong>Hisse Senedi Anlam\u0131nda Hisse: <\/strong>Hisse, ortakl\u0131k konumuna delil olarak, hisse devrini kolayla\u015ft\u0131rmakta ve TTK\u2019nun 645. maddesi uyar\u0131nca hisse sahipli\u011fine ba\u011fl\u0131 haklar\u0131n senetten ayr\u0131lamamas\u0131 sonucunu do\u011furan k\u0131ymetli evrak mahiyetinde belge anlam\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r. Hisse sahipli\u011fine ba\u011fl\u0131 haklardan faydalanmak i\u00e7in hisse senedi \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 \u015fart de\u011fildir. Hisse, \u015firketin kurulu\u015fu ya da sermaye art\u0131r\u0131m\u0131 neticesinde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Hisse senedi \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hisse, k\u0131ymetli evrak mahiyetindeki senede ba\u011flan\u0131r ve hakk\u0131n kapsam\u0131 de\u011fi\u015fmez.<a href=\"#_ftn40\" name=\"_ftnref40\">[40]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565117\"><\/a>2.1.2. \u00c7\u0131plak Hisse<\/strong><\/h3>\n<p>\u00c7\u0131plak hisse, senede ba\u011fl\u0131 olmayan hisse sahipli\u011fi anlam\u0131na gelmektedir. Genelde aile \u015firketlerinde ya da TTK ile getirilen tek ortakl\u0131 anonim \u015firketlerde bulunan bu hisselere ili\u015fkin kanunda bir h\u00fck\u00fcm bulunmamaktad\u0131r. Fakat doktrinde ve uygulamada \u00e7\u0131plak hisse uygulamas\u0131na ili\u015fkin bir sak\u0131nca olmad\u0131\u011f\u0131 ve hisse sahipli\u011fine ba\u011fl\u0131 haklara bir etkide bulunmayaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc hakimdir.<a href=\"#_ftn41\" name=\"_ftnref41\">[41]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565118\"><\/a><strong>2.2. Hisse Senedi Kavram\u0131<\/strong><\/h2>\n<p>TTK\u2019nda hisse senedinin tan\u0131m\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Hisse senedinin doktrine g\u00f6re tan\u0131m\u0131; hisseli komandit ve anonim \u015firketlerde esas s\u00f6zle\u015fmede yer alan hisselerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak yasalarda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen usul \u015fartlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yarak \u00e7\u0131kar\u0131lan ve hisselerin tedav\u00fcl\u00fcne y\u00f6nelik k\u0131ymetli evrak mahiyetindeki senetlerdir.<a href=\"#_ftn42\" name=\"_ftnref42\">[42]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565119\"><\/a>2.2.1. Hissenin Senede Ba\u011flanmas\u0131<\/strong><\/h3>\n<p>Anonim \u015firketin kuruldu\u011fu ya da sermayesinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 tescil edildi\u011fi anda hisse do\u011frudan olu\u015fur. Hisse tercihe ba\u011fl\u0131 olarak hamiline veya nama yaz\u0131l\u0131 senede ba\u011flanabilir. Mevzuatta, hisseye kar\u015f\u0131l\u0131k hisse senedi \u00e7\u0131kar\u0131lmamas\u0131 konusuna ili\u015fkin d\u00fczenleme yoktur.<a href=\"#_ftn43\" name=\"_ftnref43\">[43]<\/a><\/p>\n<p>Pula\u015fl\u0131&#8217;ya g\u00f6re, senet \u00e7\u0131kar\u0131lmayaca\u011f\u0131na y\u00f6nelik s\u00f6zle\u015fmelerin ge\u00e7erli oldu\u011fu, Alman hukukunda, hisse sahiplerinin hisse senedinden feragat edemeyece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve baz\u0131 \u0130svi\u00e7reli yazarlar\u0131n, hisse senedi \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan hisse sahiplerinin &#8220;nispi etkili kazan\u0131lm\u0131\u015f hakk\u0131&#8221; bulundu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesi kabul g\u00f6rmektedir. Pula\u015fl\u0131, hisse senedi isteminin hisse sahipleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan mutlak hak niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 kabul g\u00f6rm\u00fc\u015fse de, hisse senedinin hukuki niteli\u011fi ve yasal d\u00fczenlemeler uyar\u0131nca, anla\u015fma ile hisse senedi \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin haktan feragat imkan\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 sebebiyle, hisse sahiplerinin hisse senedi \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan mutlak bir hakka sahip olmad\u0131klar\u0131 sonucuna var\u0131lmal\u0131d\u0131r. Zira, hisse senedinin \u00e7\u0131kar\u0131lmamas\u0131, hisse sahiplerinin haklar\u0131n\u0131n sona ermesi anlam\u0131na gelmez.<a href=\"#_ftn44\" name=\"_ftnref44\">[44]<\/a><\/p>\n<p>TTK\u2019nda hisse senetlerinin k\u0131ymetli evrak h\u00fckm\u00fcnde olaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir ifade bulunmamaktad\u0131r. Fakat \u00f6\u011fretide ve uygulamada, k\u0131ymetli evrak niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc hakimdir. Zira hisse senetleri, 645. maddedeki k\u0131ymetli evrak tan\u0131m\u0131na uymaktad\u0131r. Sermaye Piyasas\u0131 Kanunu\u2019nun 3. maddesinde a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtildi\u011fi \u00fczere hisse senetleri menkul k\u0131ymet niteli\u011findedir. TTK\u2019nun 484. maddesinde belirtildi\u011fi \u00fczere hisseler, hamiline ya da nama yaz\u0131l\u0131 hisse senetleri olarak \u00e7\u0131kar\u0131labilir. Aksi esas s\u00f6zle\u015fmede d\u00fczenlenmedik\u00e7e, hisselerin, hisse senedine ba\u011flanmas\u0131 gerekli de\u011fildir, zira hisse senedi olmadan da hisse bulunmaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn45\" name=\"_ftnref45\">[45]<\/a> Zira, yasa koyucu arzu etse idi hissenin senede ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 zorunlulu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtirdi. Hisse ile hisse senedinin ayn\u0131 anlama denk gelecek \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131, yasa koyucunun uygulamada hisselerin hisse senetlerine ba\u011flanaca\u011f\u0131 tahmininden kaynaklanmaktad\u0131r. Hissenin senede ba\u011flanmas\u0131 yoluyla tedav\u00fcl kolayl\u0131\u011f\u0131 elde edilmesiyle birlikte hisse, haciz, devir, \u00f6nal\u0131m, al\u0131m, geriye al\u0131m, rehin benzeri i\u015flemleri sa\u011flayabilmektedir. Anonim \u015firket hisse senetleri ile kambiyo senetleri birbirinden\u00a0 farkl\u0131 k\u0131ymetli evrak t\u00fcrleridir.<a href=\"#_ftn46\" name=\"_ftnref46\">[46]<\/a><\/p>\n<p>Hisse senetlerinin mahiyeti &#8220;a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131&#8221;, kambiyo senetlerinin ise &#8220;kurucu&#8221; dur. Hisse, hisse senedine ba\u011fland\u0131\u011f\u0131nda k\u0131ymetli evrak hukukundaki hakk\u0131n senede ba\u011fl\u0131 olmas\u0131, hisse ile hisse senedi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da uygulanmakta ve hisse sahipli\u011fine ba\u011fl\u0131 haklardan yararlanma hisse senedini bulundurana tan\u0131nmaktad\u0131r. Bu durum TTK\u2019nun 645. maddesinde de a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buna g\u00f6re haktan yararlanabilmek i\u00e7in senedin g\u00f6sterilmesi gerekmektedir ve senedin devredilmesi ancak senedin zilyetli\u011finin devredilmesi ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Hisse sahipli\u011finden do\u011fan haklar\u0131n kullan\u0131labilmesi i\u00e7in ise hisse senedi \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 \u015fart de\u011fildir. Zira hisse sahipli\u011fine ba\u011fl\u0131 hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin olu\u015fturdu\u011fu bir kavram olan hisse, \u015firketin kurulu\u015fuyla veya sermaye art\u0131r\u0131m\u0131yla senetten ba\u011f\u0131ms\u0131z \u015fekilde olu\u015fmaktad\u0131r. Hisse senedinin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 hakk\u0131n kapsam\u0131n\u0131 etkilemez, yaln\u0131zca hakk\u0131n senede ba\u011flanmas\u0131 sonucunu do\u011furur zira hisse senedi k\u0131ymetli evrak mahiyetindedir.<a href=\"#_ftn47\" name=\"_ftnref47\">[47]<\/a><\/p>\n<p>Hisse senetlerinin \u015firketin kurulu\u015funun veya sermaye art\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n tescilinden \u00f6nce \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 h\u00fck\u00fcms\u00fczd\u00fcr. Ancak TTK\u2019nun 486. maddesi uyar\u0131nca hisse senetlerinin h\u00fck\u00fcms\u00fcz olmas\u0131, sermaye taahh\u00fcd\u00fcn\u00fcn de h\u00fck\u00fcms\u00fcz olmas\u0131 sonucunu do\u011furmaz. Senetleri tescilden \u00f6nce \u00e7\u0131karan ki\u015fi, hisse senetlerinin zaman\u0131ndan \u00f6nce \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 neticesinde olu\u015facak zararlardan sorumludur. Senedin iyi niyetle kazan\u0131lmas\u0131 halinde de, senedin h\u00fck\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc ileri s\u00fcr\u00fclebilir.<a href=\"#_ftn48\" name=\"_ftnref48\">[48]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565120\"><\/a>2.2.2. Hisse Senedinin \u00c7\u0131kar\u0131lmas\u0131<\/strong><\/h3>\n<p>Yaln\u0131zca kambiyo senetlerinde sebepten soyutluk ilkesi tam anlam\u0131yla bulunmaktad\u0131r. Hisse senetleri ve emtia senetleri benzeri baz\u0131 k\u0131ymetli evrak ise sebebe ba\u011fl\u0131d\u0131r. Soyut senetler, genellikle s\u00f6zle\u015fme ili\u015fkisine ba\u011fl\u0131 olmaktad\u0131r. Senet ise bu i\u015flemden do\u011fan alaca\u011f\u0131 ifade eder.<a href=\"#_ftn49\" name=\"_ftnref49\">[49]<\/a> Soyut k\u0131ymetli evraklarda, senedin arkas\u0131ndaki hukuki sebep ile senedin tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 hak aras\u0131nda nedensellik ba\u011f\u0131 kurulmas\u0131 imkan\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Bu sebeple senet bor\u00e7lusu, senedin i\u00e7eri\u011finden sorumludur, bor\u00e7lu ve alacakl\u0131n\u0131n hakk\u0131n\u0131, ifas\u0131 gereken edimin niteli\u011fi ve kapsam\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirleyici olan senettir. Soyut k\u0131ymetli evrak\u0131n dayana\u011f\u0131, 6098 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun 18. maddesidir.<a href=\"#_ftn50\" name=\"_ftnref50\">[50]<\/a> Maddeye g\u00f6re; <em>&#8220;Borcun sebebini i\u00e7ermemi\u015f olsa bile bor\u00e7 tan\u0131mas\u0131 ge\u00e7erlidir.&#8221; <\/em>Bu konuda sebebe ba\u011fl\u0131l\u0131k, \u015firkete kar\u015f\u0131 haklar\u0131n belirlenmesinin esas s\u00f6zle\u015fmeyle ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmesidir. Hisse senetleri, kendisinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak zaten mevcut olan hisseye ba\u011fl\u0131 haklar\u0131n temsilini sa\u011flar. Bu sebeple \u015firketin sona ermesi durumunda hisse mefhumundan da art\u0131k s\u00f6z edilemeyece\u011finden, hisse senetleri de i\u015flevsiz hale gelecektir.<a href=\"#_ftn51\" name=\"_ftnref51\">[51]<\/a><\/p>\n<p>Hisse sahibi ile \u015firket aras\u0131nda olu\u015fum s\u00f6zle\u015fmesi d\u00fczenlenmedik\u00e7e senet de h\u00fck\u00fcms\u00fcz olacakt\u0131r. \u015eirket hisse senedini hisse sahibine verdi\u011finde olu\u015fum s\u00f6zle\u015fmesi yap\u0131lm\u0131\u015f say\u0131l\u0131r. Sahte hisse senetleri d\u00fczenlenmesi ve devredilmesi durumunda da iyi niyetli kazananlar anonim \u015firkete ya da ger\u00e7ek hisse sahibine kar\u015f\u0131 hak iddia edemez. \u015eirket kurulu\u015funun tescilinden \u00f6nce kat\u0131l\u0131m taahh\u00fcd\u00fc verenler i\u00e7in, \u00f6demi\u015f olduklar\u0131 bor\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda k\u0131ymetli evrak mahiyeti ta\u015f\u0131mayan makbuzlar d\u00fczenlenebilir. \u0130svi\u00e7re Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nda da, hisse senetlerinin kurulu\u015f ya da sermaye art\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n tescili \u00f6ncesinde \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcms\u00fczl\u00fck sonucu do\u011furaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde h\u00fck\u00fcm bulunmaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn52\" name=\"_ftnref52\">[52]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565121\"><\/a>2.2.3. Hisse Senedinin \u0130\u015flevi<\/strong><\/h3>\n<p>Hisse senetlerinin \u015fu \u015fekilde fonksiyonlar\u0131 bulunmad\u0131r:<a href=\"#_ftn53\" name=\"_ftnref53\">[53]<\/a><\/p>\n<p>&#8211; Halk\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck birikimleri ile b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n bulu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak h\u0131zl\u0131 kalk\u0131nma ve bunun i\u00e7in gereken sermayeyi olu\u015fturur.<\/p>\n<p>&#8211; Halk taban\u0131n\u0131n finansal kurumlar\u0131n ve \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n m\u00fclkiyetine sahip olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131nda adaleti ve refah\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<p>&#8211; Ekonomik kararlara halk\u0131n da dahil olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak ekonomik a\u00e7\u0131dan da demokratik bir yap\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\n<p>&#8211; Halk\u0131n birikimlerinden faiz olmaks\u0131z\u0131n ek kazan\u00e7 elde etmesini sa\u011flarken, bu kazanc\u0131n enflasyon kar\u015f\u0131s\u0131nda da de\u011ferini korur.<\/p>\n<p>&#8211; Hisse senedi arac\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 bir yat\u0131r\u0131m arac\u0131 fonksiyonundad\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565122\"><\/a>2.2.4. Hisse Senedinin T\u00fcrleri<\/strong><\/h3>\n<h4><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565123\"><\/a>2.2.4.1. Hamiline ve Nama Yaz\u0131l\u0131 Hisse Senedi<\/strong><\/h4>\n<p>Devir i\u015flemleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu \u015fekilde bir ayr\u0131m b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Hamiline yaz\u0131l\u0131 hisse senetlerinin teslim edilmesiyle devir i\u015flemi de ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p>\n<p>Nama yaz\u0131l\u0131 hisselerde senetlerinin ise, TTK\u2019nun 487. maddesine g\u00f6re; <em>&#8220;<\/em><em>sahiplerinin ad\u0131 ve soyad\u0131n\u0131 veya ticaret unvan\u0131n\u0131, yerle\u015fim yerini, pay senedi bedelinin \u00f6denmi\u015f olan miktar\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131klamas\u0131 gerekir. Bu senetler \u015firketin pay defterine kaydolunur.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>\u015eirket sermayesinin t\u00fcm\u00fc \u00f6denmedik\u00e7e, hamiline yaz\u0131l\u0131 senet d\u00fczenlenebilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Hamiline yaz\u0131l\u0131 senetlerin hisse defterine kayd\u0131 tek kalem olarak ger\u00e7ekle\u015febilecekken, nama yaz\u0131l\u0131 senetlerin hisse defterine hisse sahipleri belirtilerek ve birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z kayd\u0131 gerekir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565124\"><\/a>2.2.4.2. Adi ve \u0130mtiyazl\u0131 Hisse Senedi<\/strong><\/h4>\n<p>Esas s\u00f6zle\u015fmede aksi kararla\u015ft\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, hisse senetlerinin sahiplerine tan\u0131d\u0131klar\u0131 haklar e\u015fittir. Bu \u015fekilde d\u00fczenlenen senetler &#8220;adi hisse senetleri&#8221; olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Esas s\u00f6zle\u015fme ile baz\u0131 hisse senetlerinin sahiplerine, genel kuruldaki oy hakk\u0131, k\u00e2r pay\u0131, r\u00fc\u00e7han gibi konularda TTK\u2019nun 478. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca imtiyaz verilebilir. Esas s\u00f6zle\u015fmeyle bu hisselerde kazan\u00e7tan belirli zamanlarda belirli oranlarda temett\u00fc da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 sa\u011flanabilir.<a href=\"#_ftn54\" name=\"_ftnref54\">[54]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565125\"><\/a>2.2.4.3. Kurucu ve \u0130ntifa Hisse Senedi<\/strong><\/h4>\n<p>Kurucu hisse senetleri, \u015firket y\u00f6netimine kat\u0131lma hakk\u0131 tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 gibi belirli bir sermayeyi de temsil etmez. Kurulu\u015fta sunulan hizmetler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda esas s\u00f6zle\u015fmede d\u00fczenlendi\u011fi \u00fczere \u015firket kazanc\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc kat\u0131l\u0131m hakk\u0131 sa\u011flamak \u00fczere ve her zaman kurucular\u0131n isimlerine yaz\u0131l\u0131 olmak \u015fart\u0131yla ihra\u00e7 edilir. \u0130ntifa senetler, kurucular\u0131n kurulu\u015f esnas\u0131nda sunduklar\u0131 hizmet ve alaca\u011fa kar\u015f\u0131l\u0131k kurulu\u015fun ard\u0131ndan genel kurul karar\u0131yla tan\u0131n\u0131r ve sermaye hissesini temsil etmez.<a href=\"#_ftn55\" name=\"_ftnref55\">[55]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>2.2.4.4. Bedelli ve Bedelsiz Hisse Senedi<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6deme ko\u015fulu ve yeni taahh\u00fct ile \u00e7\u0131kar\u0131lan senetler, kurulu\u015f esnas\u0131nda ya da sermaye art\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda r\u00fc\u00e7han hakk\u0131na dayanarak mevcut ortaklar\u0131n ya da halka arz edilmesi ile di\u011fer ki\u015filerin sat\u0131n almas\u0131 ile, \u015firket d\u0131\u015f\u0131 kaynaklar\u0131n \u015firkete \u00f6demede bulundu\u011fu senetler, bedelli hisse senetleridir. Ta\u015f\u0131nmaz sat\u0131\u015f gelirleri, yeniden de\u011ferleme fonu, da\u011f\u0131t\u0131lmam\u0131\u015f k\u00e2r ya da yedek ak\u00e7elerin sermayeye dahil edilmesi ile \u00e7\u0131kar\u0131lan, herhangi bir taahh\u00fct ya da \u00f6deme gerektirmeyen senetler ise bedelsiz hisse senetleridir.<a href=\"#_ftn56\" name=\"_ftnref56\">[56]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>2.2.4.5. Primli ve Primsiz Hisse Senedi<\/strong><\/p>\n<p>Yaz\u0131l\u0131 de\u011feri \u00fczerinde bulunarak ihra\u00e7 edilen senetler &#8220;primsiz hisse senetleri&#8221;, \u00fczerinde yazan de\u011ferden daha y\u00fcksek bir de\u011fer kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ihra\u00e7 edilenler ise &#8220;primli hisse senetleri&#8221; olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Primli senetlerde, \u00fczerlerinde yazan de\u011fer ile sat\u0131\u015f bedeli aras\u0131nda olu\u015fan fark &#8220;emisyon primi&#8221; olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Emisyon primi, vergiye tabi olan ve \u015firketin \u00f6z kaynaklar\u0131n\u0131 art\u0131ran bir unsurdur. Esas s\u00f6zle\u015fmede d\u00fczenlenmedik\u00e7e ya da genel kurul karar\u0131 olmadan primli hisse senedi ihrac\u0131 yap\u0131lamaz. Kay\u0131tl\u0131 Sermaye Sistemi&#8217;ne tabi \u015firketlerde, esas s\u00f6zle\u015fmenin yetkilendirmi\u015f olmas\u0131 \u015fart\u0131yla y\u00f6netim kurulu, primli hisse senedi ihrac\u0131 karar\u0131 alabilir.<a href=\"#_ftn57\" name=\"_ftnref57\">[57]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565126\"><\/a>2.2.5. Hisse Senedinin \u015eekli<\/strong><\/h3>\n<p>Nama ve hamiline yaz\u0131l\u0131 senetlerde bulunmas\u0131 gereken unsurlar TTK\u2019nun 487. maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Maddeye g\u00f6re;<\/p>\n<p><em>&#8220;(1)<\/em><em>Pay senetlerinin; \u015firketin unvan\u0131n\u0131, sermaye tutar\u0131n\u0131, kurulu\u015f tarihini, bu tarihteki sermaye tutar\u0131n\u0131, \u00e7\u0131kar\u0131lan pay senedinin tertibini, bunun tescili tarihini, senedin t\u00fcr\u00fcn\u00fc ve itibar\u00ee de\u011ferini, ka\u00e7 pay\u0131 i\u00e7erdi\u011fini belirtmesi ve \u015firket ad\u0131na imza etmeye yetkili olanlardan en az ikisi taraf\u0131ndan imza edilmi\u015f olmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Kapal\u0131 \u015firketlerde bask\u0131 \u015feklinde imzan\u0131n delikli olmas\u0131 veya sahtek\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 engelleyici di\u011fer g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerinin uygulanmas\u0131 gerekir.<\/em><\/p>\n<p><em>&#8220;(2) Nama yaz\u0131l\u0131 pay senetlerinin ayr\u0131ca; sahiplerinin ad\u0131 ve soyad\u0131n\u0131 veya ticaret unvan\u0131n\u0131, yerle\u015fim yerini, pay senedi bedelinin \u00f6denmi\u015f olan miktar\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131klamas\u0131 gerekir. Bu senetler \u015firketin pay defterine kaydolunur.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Maddede belirtilen unsurlar\u0131n kesinlikle bulunmas\u0131 gereklili\u011finin yan\u0131nda, mevzuat\u0131n kalan\u0131yla ve senetlerin mahiyetiyle \u00e7eli\u015fmeyecek \u00f6l\u00e7\u00fcde eklemeler yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<a href=\"#_ftn58\" name=\"_ftnref58\">[58]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565127\"><\/a><strong>2.3. Pay Defteri<\/strong><\/h2>\n<p>Mevzuatta hisse defterine ili\u015fkin bir tan\u0131mlama bulunmamaktad\u0131r. Bununla beraber TTK\u2019nun 487.maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda \u015firketin nama yaz\u0131l\u0131 senetleri, sahiplerinin isim, soy isim ve adresleri ile birlikte hisse defterine kaydedece\u011fi belirtilmi\u015ftir. Hisse defteri TTK\u2019nun 64.maddesinde belirtilen ticari defterlerden olup, tutulmas\u0131 zorunludur. Y\u00f6netim kurulu \u00fcyeleri, defterin hi\u00e7 tutulmamas\u0131 ya da d\u00fczensiz tutulmas\u0131ndan sorumludur.<a href=\"#_ftn59\" name=\"_ftnref59\">[59]<\/a><\/p>\n<p>Hisse defterinin tutulmas\u0131n\u0131n amac\u0131, hisse sahiplerinin, hisselere ili\u015fkin bor\u00e7lar\u0131n ve hisse sahiplerinin bu bor\u00e7lar\u0131n ne kadar\u0131n\u0131 \u00f6dedi\u011finin, hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin sahiplerinin gerek \u015firket gerek hisse sahipleri gerekse de di\u011fer ilgili ki\u015filer taraf\u0131ndan bilinebilmesidir. Hissenin olu\u015fumu, \u015firket kurulu\u015funun ya da sermaye art\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n tesciliyle beraber hisse defteri tutma zorunlulu\u011fu has\u0131l olmaktad\u0131r. Hamiline yaz\u0131l\u0131 senetler d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00e7\u0131plak hisselerde, nama yaz\u0131l\u0131 senetlerde, oy hakk\u0131 tan\u0131nmam\u0131\u015f hisselerde \u015firkete kar\u015f\u0131 hisse sahibi, hisse defterine kaydedilmi\u015f ki\u015fidir.<a href=\"#_ftn60\" name=\"_ftnref60\">[60]<\/a> Hamiline yaz\u0131l\u0131 senetler ise topyekun kaydedilebilir. Her hisse farkl\u0131 bir sayfaya yaz\u0131l\u0131r. Hisse sahipli\u011fine ba\u011fl\u0131 haklardan yararlanacak ki\u015filerin belirlenmesi i\u00e7in hisse defterinin incelenmesi yeterlidir. Hisselerin hisse defterine kaydedilmesi bu nedenle \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Hisse sahipli\u011finin kan\u0131tlanmas\u0131 ve kazan\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan hisse defterine kay\u0131t yaln\u0131zca bildirici niteliktedir. Hisse defterindeki kay\u0131t bir karine olu\u015fturur. Bununla birlikte hisse sahipli\u011fi, hisse defteri d\u0131\u015f\u0131ndaki belgelerle de kan\u0131tlanabilir.<a href=\"#_ftn61\" name=\"_ftnref61\">[61]<\/a><\/p>\n<p>Nama yaz\u0131l\u0131 senetlerin devri teslim ve ciro ile ger\u00e7ekle\u015febilir fakat bu devrin \u015firkete kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclmesi hisse defterine kaydedilmesi ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Hisse defterine kaydedilmemesi yaln\u0131zca devrin \u015firkete kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclmesini \u00f6nler, \u00f6te yandan m\u00fclkiyetin devri ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Bu nedenle ki\u015finin yasalara uygun olarak nama yaz\u0131l\u0131 hisse senetlerinin m\u00fclkiyetini edinmi\u015f olmas\u0131, hisse defterine kaydedilmedi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e \u015firkete kar\u015f\u0131 hisse sahipli\u011fi unvan\u0131n\u0131 almas\u0131n\u0131 sa\u011flamaz. Y\u00f6netim kurulu hisse senedini devralan ki\u015fiyi hisse defterine kaydetmezse, \u015firkete kar\u015f\u0131 ifa davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Yasal d\u00fczenlemelere ve esas s\u00f6zle\u015fmeye ayk\u0131r\u0131 ya da usuls\u00fcz bir kay\u0131t d\u00fczenlenmi\u015fse de kayd\u0131n terkini davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu olabilecektir.<a href=\"#_ftn62\" name=\"_ftnref62\">[62]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565128\"><\/a><strong>2.4. Hisse Sahipli\u011finin Kazan\u0131lmas\u0131<\/strong><\/h2>\n<p><strong>Aslen Kazan\u0131lmas\u0131: <\/strong>Bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n sahibi olmad\u0131\u011f\u0131 bir hakk\u0131n ya da bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n maliki olmad\u0131\u011f\u0131 bir mal\u0131n m\u00fclkiyetinin edinilmesi aslen kazanmad\u0131r. Hakk\u0131n kazan\u0131lmas\u0131n\u0131n ba\u015fkaca bir i\u015fleme ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 kazand\u0131rma aslen kazand\u0131rmad\u0131r. Ortakl\u0131\u011f\u0131n kurulu\u015fu ya da sermaye art\u0131r\u0131m\u0131 esnas\u0131nda hisse taahh\u00fcd\u00fc yahut kay\u0131tl\u0131 sermaye sistemine tabi \u015firketlerde, y\u00f6netim kurulunun ihra\u00e7 etti\u011fi hisselerin al\u0131nmas\u0131 ile aslen iktisap olu\u015fur. Bir di\u011fer ifadeyle, hisse sahipli\u011fi unvan\u0131, sermaye art\u0131r\u0131m\u0131ndaki ya da kurulu\u015ftaki y\u00f6netim kurulu karar\u0131n\u0131n tescil edilmesi ile kazan\u0131l\u0131r. Aslen iktisapta iyi niyet s\u00f6z konusu de\u011fildir, zira hisseye daha \u00f6nce bir ba\u015fkas\u0131 sahip de\u011fildir.<a href=\"#_ftn63\" name=\"_ftnref63\">[63]<\/a><\/p>\n<p><strong>Devren Kazan\u0131lmas\u0131: <\/strong>Hisseyi aslen kazanan ki\u015fiden ya da di\u011fer bir ki\u015fiden edinilmesi, hissenin devren kazan\u0131lmas\u0131d\u0131r.<a href=\"#_ftn64\" name=\"_ftnref64\">[64]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h1><a name=\"_Toc480565129\"><\/a><a name=\"_Toc476102584\"><\/a><strong>\u00dc\u00c7\u00dcNC\u00dc B\u00d6L\u00dcM<\/strong><\/h1>\n<h1><a name=\"_Toc480565130\"><\/a><a name=\"_Toc476102585\"><\/a><strong>ESAS S\u00d6ZLE\u015eME \u0130LE GET\u0130R\u0130LEN SINIRLAMALAR<\/strong><\/h1>\n<h2><a name=\"_Toc480565131\"><\/a><strong>3.1. Genel Olarak<\/strong><\/h2>\n<p>TTK, \u00e7ok say\u0131da alanda k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fiklikler getirdi\u011fi gibi, anonim \u015firketler kapsam\u0131nda da bir\u00e7ok d\u00fczenleme getirmi\u015ftir. Anonim \u015firketler ba\u011flam\u0131nda getirilen en \u00f6nemli yeniliklerden birisi ise hisse devrinin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenlemelerdir. TTK\u2019nda 490 ve 492. maddelerde nama yaz\u0131l\u0131 hisse senetlerinin devrinin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin temel ilkeler, 493 ve 498. maddelerde hisse senetlerinin borsaya kote edilme durumlar\u0131na g\u00f6re tasnifi d\u00fczenlenmi\u015ftir. M\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nda anonim \u015firketlerin esas s\u00f6zle\u015fmede h\u00fck\u00fcm bulunmas\u0131 ko\u015fuluyla neden belirtmeden nama yaz\u0131l\u0131 hisse senetlerinin devrini kay\u0131ttan ka\u00e7\u0131nabilmekteydi.<a href=\"#_ftn65\" name=\"_ftnref65\">[65]<\/a> TTK\u2019nda ise neden belirtmeden kay\u0131ttan ka\u00e7\u0131nma imkan\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc kesilmi\u015ftir. Bunun yan\u0131nda borsaya kote edilmemi\u015f nama yaz\u0131l\u0131 hisselerin devri de neden belirtmeksizin reddedilememektedir. Borsaya kote edilmi\u015f nama yaz\u0131l\u0131 hisselerde de \u015firketin red hakk\u0131, iktisap edenin hisse sahibi olarak tan\u0131nmas\u0131, y\u00fczdesel s\u0131n\u0131r\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 gibi sebepler bulunmaktad\u0131r. Kay\u0131ttan ka\u00e7\u0131nma ancak bu gibi nesnel nedenlere ba\u011flanabilmektedir.<a href=\"#_ftn66\" name=\"_ftnref66\">[66]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565132\"><\/a><strong>3.2. Hisse Devri S\u0131n\u0131rlamalar\u0131n\u0131n Amac\u0131<\/strong><\/h2>\n<p>Nama yaz\u0131l\u0131 hisse senetlerinde devre ili\u015fkin k\u0131s\u0131tlamalar, hisse senetlerinin devrini zorla\u015ft\u0131rmakta ve de\u011ferini de d\u00fc\u015f\u00fcrmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, hisse senedi sahibinin aleyhine bir durum ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca istenilmeyen ki\u015filer hisse sahibi olmakta ve \u015firkette \u00e7o\u011funluk konumuna ge\u00e7ebilmektedir. Buradan da hareketle hisse devri s\u0131n\u0131rlamalar\u0131, \u015firketleri korumay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn67\" name=\"_ftnref67\">[67]<\/a> Anonim \u015firketlerde hisse sahiplerinin \u015firketten \u00e7\u0131kmas\u0131 ve \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir; ki\u015filikleri de \u00f6nem ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r. Bu nedenle de hisselerin serbest\u00e7e devredilebilmesi ilkesi d\u00fczenlenmi\u015ftir.<a href=\"#_ftn68\" name=\"_ftnref68\">[68]<\/a> Hamiline yaz\u0131l\u0131 hisse senedi sahipleri, serbest\u00e7e devredebilme ilkesi nedeniyle \u201c<em>mutlak bir kazan\u0131lm\u0131\u015f hakka sahip olduklar\u0131ndan\u201d<\/em>,<a href=\"#_ftn69\" name=\"_ftnref69\">[69]<\/a> hamiline yaz\u0131l\u0131 hisse senetleri ba\u011flam h\u00fck\u00fcmlerine konu olamamaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Serbest\u00e7e devir ilkesi, anonim \u015firketlerde ge\u00e7erli ve borsaya kay\u0131tl\u0131 anonim \u015firketler i\u00e7in uygun bir h\u00fck\u00fcm olsa da; borsaya kay\u0131tl\u0131 olmayan \u015firketler i\u00e7in uygun bir h\u00fck\u00fcm de\u011fildir.<a href=\"#_ftn70\" name=\"_ftnref70\">[70]<\/a> Aile \u015firketleri de bu h\u00fckm\u00fcn uygun olmad\u0131\u011f\u0131 anonim \u015firketlerden biridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc aile \u015firketlerinde serbest\u00e7e devir ilkesi, aile \u015firketlerinin temel hedeflerinden olan \u201cdengenin korunmas\u0131\u201d ve \u201caile \u015firketi yap\u0131s\u0131n\u0131 muhafaza etme\u201d gibi konularda problemler yaratabilmektedir. Buradan hareketle de hisse devri s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n\u0131n amac\u0131n\u0131n \u015firketlere hisse sahibi olarak kat\u0131l\u0131m sa\u011flamas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir; yine buradaki temel ama\u00e7 da \u015firketin yap\u0131s\u0131n\u0131 korumakt\u0131r. Rakiplerin ve yabanc\u0131lar\u0131n \u015firkete kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in hisse devri s\u0131n\u0131rlamalar\u0131, hayati bir \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<a href=\"#_ftn71\" name=\"_ftnref71\">[71]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565133\"><\/a><strong>3.3. Hisse Devrinin Yasakland\u0131\u011f\u0131 ve S\u0131n\u0131rland\u0131\u011f\u0131 Haller<\/strong><\/h2>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565134\"><\/a>3.3.1. Kanuni Ba\u011flam<\/strong><\/h3>\n<p>Daha \u00f6nce de ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 gibi, serbest\u00e7e devir ilkesi anonim ortakl\u0131klar i\u00e7in uygun bir h\u00fck\u00fcmd\u00fcr. Bu ilkeye getirilen s\u0131n\u0131rlamalar, TTK\u2019nda 491. maddede d\u00fczenlenmi\u015ftir. S\u00f6z konusu madde, m\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun 418. maddesinde d\u00fczenlenmi\u015fti: \u201c<em>Hisse senetlerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n tamamen \u00f6denmemi\u015f olmas\u0131 halinde \u015firket teminat talep ve teminat g\u00f6sterilmedi\u011fi takdirde kay\u0131ttan imtina edebilir<\/em>.\u201d<\/p>\n<p>TTK\u2019nda 491. maddede d\u00fczenlenen serbest\u00e7e devir ilkesi, \u201ckanuni ba\u011flam\u201d olarak nitelendirilmektedir:<\/p>\n<p><em>\u201cMADDE 491- (1) Bedeli tamamen \u00f6denmemi\u015f nama yaz\u0131l\u0131 paylar, ancak \u015firketin onay\u0131 ile devrolunabilir; me\u011ferki, devir, miras, miras\u0131n payla\u015f\u0131m\u0131, e\u015fler aras\u0131ndaki mal rejimi h\u00fck\u00fcmleri veya cebr\u00ee icra yoluyla ger\u00e7ekle\u015fsin. <\/em><\/p>\n<p><em>(2) \u015eirket, sadece, devralan\u0131n \u00f6deme yeterlili\u011fi \u015f\u00fcpheli ise ve \u015firket\u00e7e istenen teminat verilmemi\u015fse onay vermeyi reddedebilir.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Kanuni ba\u011flam d\u00fczenlemesi ile ama\u00e7lanan, ortakl\u0131\u011f\u0131n sermayesini ve dolay\u0131s\u0131yla alacakl\u0131 durumundaki ki\u015filer ile ortaklar\u0131 korumakt\u0131r. Gerek\u00e7enin de <em>\u201c\u00f6denmemi\u015f pay bedelinin g\u00fcvencesi\u201d<\/em> oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.<a href=\"#_ftn72\" name=\"_ftnref72\">[72]<\/a><\/p>\n<p>Onaydan imtina, ortakl\u0131kta her durumda ge\u00e7erli de\u011fildir. Devri istenen hissenin bedeli sermaye borcu tamamen \u00f6denmediyse, esas s\u00f6zle\u015fmede h\u00fckm\u00fcn bulunmamas\u0131 durumunda dahi hisse devri onay ile ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Ortakl\u0131k, hisseyi devralan\u0131n kalan sermaye borcunun \u00f6denebilirli\u011fi konusunda \u015f\u00fcpheye d\u00fc\u015ferse onaydan imtina edebilmekte; \u015firket teminat isteyebilmektedir. Buradan hareketle, devri ger\u00e7ekle\u015ftirilen hissenin salt bedelinin \u00f6denmemi\u015f olmas\u0131n\u0131n, \u015firketin onaydan imtina edebilece\u011fini g\u00f6stermedi\u011fi s\u00f6ylenebilmektedir. E\u011fer ki devralan \u00f6deme yeterlili\u011fine sahipse ve d\u00fcr\u00fcst ise \u015firket, onaydan imtina edememektedir.<a href=\"#_ftn73\" name=\"_ftnref73\">[73]<\/a><\/p>\n<p>\u00d6deme yeterlili\u011finin belirlenmesi, s\u00fcbjektif bir tespit gerektirmektedir. Kendigelen\u2019e g\u00f6re, hissenin bedeli k\u0131smen \u00f6dendiyse hisse devrinde ortakl\u0131k, teminat gerektirmektedir.<a href=\"#_ftn74\" name=\"_ftnref74\">[74]<\/a> Hisseyi devralan\u0131n \u00f6deme yeterlili\u011fine ili\u015fkin \u015f\u00fcphe olmamas\u0131 durumunda yine de teminat talep ediliyorsa; onaydan imtina edildiyse dahi reddin iptali i\u00e7in dava yolu a\u00e7\u0131kt\u0131r.<a href=\"#_ftn75\" name=\"_ftnref75\">[75]<\/a><\/p>\n<p>Ortakl\u0131k onay\u0131, devredilen hissenin sermaye bedelinin \u00f6denmesine ba\u011fl\u0131 olarak aranmaktad\u0131r. Onaydan imtina i\u00e7in ise teminat\u0131n g\u00f6sterilmemesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Teminat\u0131n istenmesi de, hisseyi devralan\u0131n \u00f6deme g\u00fcc\u00fc konusunda \u015f\u00fcphenin bulunmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Teminat, keyfi bi\u00e7imde talep edilememekte ve teminat talebi de mecburi say\u0131lmamaktad\u0131r. \u00d6deme yeterlili\u011fine ve d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011fe ili\u015fkin bir \u015f\u00fcphe bulunmas\u0131 gerekmektedir. S\u00f6z konusu bu \u015f\u00fcphenin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etmek i\u00e7in y\u00f6netim kurulu, ara\u015ft\u0131rma yapmal\u0131d\u0131r. Bu ara\u015ft\u0131rman\u0131n yap\u0131lmamas\u0131 halinde teminat talep edilmeksizin hisse devri ger\u00e7ekle\u015firse, y\u00f6netim kurulu zarardan sorumlu tutulmaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn76\" name=\"_ftnref76\">[76]<\/a><\/p>\n<p>\u00d6deme yeterlili\u011fine ili\u015fkin \u015f\u00fcphe ve bu kapsamda teminat talebi, hisse devrinin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi anda aranmaktad\u0131r. Onay sonras\u0131nda \u00f6deme yeterlili\u011fine ili\u015fkin \u015f\u00fcphe tespit edilse dahi teminat talebi yap\u0131lamamaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn77\" name=\"_ftnref77\">[77]<\/a><\/p>\n<p>Kanuni ba\u011flam teminat t\u00fcr\u00fcne ili\u015fkin herhangi bir d\u00fczenleme bulunmamaktad\u0131r. Hissenin bedelini kar\u015f\u0131lamak ve \u00f6deme g\u00fcc\u00fcne sahip olmak ko\u015fulu ile ayni ya da \u015fahsi teminat verilebilmektedir. TTK\u2019nun 393. maddesinde d\u00fczenlendi\u011fi \u00fczere ortakl\u0131\u011f\u0131n onay\u0131n\u0131n aranmad\u0131\u011f\u0131 durumlar pay\u0131n devri, miras, miras payla\u015f\u0131m\u0131, cebri icra yoluyla ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olan ortakl\u0131k, e\u015fler aras\u0131ndaki mal rejimi h\u00fck\u00fcmleridir. Ortakl\u0131k onay\u0131n\u0131n aranmad\u0131\u011f\u0131 hallerde teminat da talep edilememektedir.<a href=\"#_ftn78\" name=\"_ftnref78\">[78]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565135\"><\/a>3.3.2. Esas S\u00f6zle\u015fmeyle S\u0131n\u0131rlama<\/strong><\/h3>\n<h4><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565136\"><\/a>3.3.2.1. Hisse Devri S\u0131n\u0131rlamalar\u0131<\/strong><\/h4>\n<p>TTK\u2019nda borsaya kote edilme durumu \u00f6nemsenmeksizin b\u00fct\u00fcn nama yaz\u0131l\u0131 hisselerin devredilmesinde genel olarak s\u0131n\u0131rlamalar 492. maddede d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buna g\u00f6re;<\/p>\n<p>&#8211; Kanuni ba\u011flamda d\u00fczenlenen k\u0131s\u0131tlamalar haricinde nama yaz\u0131l\u0131 hisselerin devri sadece esas s\u00f6zle\u015fme ve \u015firket onay\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmektedir.<\/p>\n<p>&#8211; Nama yaz\u0131l\u0131 hisselerin devrinin esas s\u00f6zle\u015fme haricinde bir i\u015flemle k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 ge\u00e7erli de\u011fildir.<\/p>\n<p>&#8211; Devre ili\u015fkin onay \u015firket d\u0131\u015f\u0131nda bir unsur taraf\u0131ndan verilememektedir.<\/p>\n<p>Burada m\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu ile TTK aras\u0131nda \u00f6nemli bir fark oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. M\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nda esas s\u00f6zle\u015fmede bir sebep belirtilmeksizin hisse devrinin k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnken, TTK ile yap\u0131lan d\u00fczenlemede bu olanak ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Onaydan imtina ancak esas s\u00f6zle\u015fmede belirtilmi\u015f olan ge\u00e7erli bir neden dolay\u0131s\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmektedir.<a href=\"#_ftn79\" name=\"_ftnref79\">[79]<\/a><\/p>\n<p>TTK\u2019nun 492. maddesinde nama yaz\u0131l\u0131 hisselerin devrinde getirilecek k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n intifa hakk\u0131 kurulmas\u0131 s\u00fcrecinde de ge\u00e7erli oldu\u011fu belirtilmektedir. B\u00f6ylelikle \u015firketin kararlar\u0131 kapsam\u0131nda etkisi istenmeyen ki\u015filerin intifa hakk\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmektedir. Yine, hisse devri k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 tasfiye durumundaki \u015firketler i\u00e7in ge\u00e7ersiz olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buradaki ama\u00e7 da, yine \u015firketin temel hedeflerine ula\u015fma yolunda serbest\u00e7e devir ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilecek engelleri \u00f6nlemektir.<a href=\"#_ftn80\" name=\"_ftnref80\">[80]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565137\"><\/a>3.3.2.2. Borsaya Kote Edilmemi\u015f Nama Yaz\u0131l\u0131 Hisse Devri<\/strong><\/h4>\n<p>Daha \u00f6nce de belirtildi\u011fi gibi hisse devri k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n\u0131n temel ilkeleri TTK\u2019da 492. maddede d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu temel ilkelerin a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan hisse senetleri borsaya kote edilme durumlar\u0131na g\u00f6re tasnif edilmi\u015f; iki gruba ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Borsaya kote edilmemi\u015f nama yaz\u0131l\u0131 hisse devirleri TTK\u2019nun 493. maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Borsaya kote edilmemi\u015f nama yaz\u0131l\u0131 hisselerin devri esas s\u00f6zle\u015fme ile k\u0131s\u0131tlanabilmektedir. Buna g\u00f6re, anonim \u015firketler onaydan iki durumda imtina edebilmektedir:<\/p>\n<p>&#8211; Esas s\u00f6zle\u015fmede belirlenmi\u015f olan hakl\u0131 bir neden ile,<\/p>\n<p>&#8211; Devri ger\u00e7ekle\u015ftiren hisse sahibine hisselerinin ger\u00e7ek de\u011feriyle devralan, di\u011fer hisse sahipleri ya da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer hesab\u0131na almay\u0131 tavsiye etme iledir.<a href=\"#_ftn81\" name=\"_ftnref81\">[81]<\/a><\/p>\n<p>S\u00f6z konusu nama yaz\u0131l\u0131 hisse devrinin d\u00fczenlendi\u011fi maddede \u201chakl\u0131 sebep\u201d olarak ifade edilen kavram, taraflar aras\u0131ndaki ili\u015fkinin katlan\u0131lmaz hale geldi\u011fi hakl\u0131 sebep kavram\u0131ndan farkl\u0131d\u0131r. Buradaki hakl\u0131 sebep ifadesi <em>\u201c\u015firket a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli say\u0131lan bir sebep\u201d <\/em>olarak nitelendirilmektedir. D\u00fczenlemenin yer ald\u0131\u011f\u0131 493. maddenin 2. f\u0131kras\u0131n\u0131n gerek\u00e7esinde de bu durum a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. Hakl\u0131 sebep, hisse sahiplerinin kompozisyonuna ili\u015fkin s\u00f6zle\u015fme h\u00fck\u00fcmlerini, \u015firketin i\u015fletme konusu ya da i\u015fletmenin ekonomik olarak \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<a href=\"#_ftn82\" name=\"_ftnref82\">[82]<\/a> kapsam\u0131nda onaydan imtina edilmesini hakl\u0131 k\u0131l\u0131yorsa, hakl\u0131 sebep ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Hisse devrinin esas s\u00f6zle\u015fme kapsam\u0131nda k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f olmas\u0131, t\u00fcm kurucular\u0131n bu s\u0131n\u0131rlamay\u0131 kabul etti\u011fi anlam\u0131na gelmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla hisse sahiplerinin korunmas\u0131 noktas\u0131nda herhangi bir problem ya\u015fanmamaktad\u0131r. Objektif ve e\u015fit i\u015flem ile \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkelerine uygun bir ba\u011flam \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi gerekmektedir.<a href=\"#_ftn83\" name=\"_ftnref83\">[83]<\/a><\/p>\n<p>Hisseyi devralan taraf, \u015firketin verdi\u011fi fiyat\u0131 kabul etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olmamakla beraber; devralma \u00f6nerisi prensip olarak reddedilememektedir.<a href=\"#_ftn84\" name=\"_ftnref84\">[84]<\/a> TTK ile hisse devrinde \u015firketlere kanuni al\u0131m hakk\u0131 verilmi\u015ftir. Buradaki ama\u00e7 devralana ger\u00e7ek de\u011feri \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc vermektir. B\u00f6ylelikle hisse sahipleri korunmu\u015f olmaktad\u0131r. Devralan\u0131n \u015firket \u00f6nerisini reddetmesi i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u00fcre ger\u00e7ek de\u011ferin \u00f6\u011frenilmesinden itibaren bir ay olarak belirlenmi\u015ftir. Bu s\u00fcre i\u00e7inde ger\u00e7ek de\u011ferini \u00f6\u011frendi\u011fi hissenin devralma \u00f6nerisini reddetmeyen devralan, \u015firket \u00f6nerisini kabul etmi\u015f olarak de\u011ferlendirilmektedir.<a href=\"#_ftn85\" name=\"_ftnref85\">[85]<\/a><\/p>\n<p>Esas s\u00f6zle\u015fme ile devredilebilirlik ko\u015fullar\u0131n\u0131 a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 yahut devrin m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde h\u00fck\u00fcmler getirilmesi, TTK 493\/7\u2019ye, anonim \u015firketlerin niteli\u011fine ve hisse devrinde serbestlik ilkesine ayk\u0131r\u0131 olaca\u011f\u0131ndan ge\u00e7ersiz olacakt\u0131r. Bilhassa onay talebinin reddine imkan sa\u011flayan durumlar tahdidi olarak say\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, esas s\u00f6zle\u015fme ile bunlardan ba\u015fka bir neden \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Esas s\u00f6zle\u015fmeyle belirlenen \u00f6nal\u0131m ve \u00f6ncelik haklar\u0131, d\u00fczenleme \u015fekline g\u00f6re hisse sahibinin hissesini devredebilme hakk\u0131 \u00fcst\u00fcnde TTK\u2019daki ba\u011flam sistemine nazaran a\u011f\u0131r s\u0131n\u0131rlamalar getirmekteydi. Bu haklar, hissenin baz\u0131 ki\u015filerin eline ge\u00e7mesini engellemekten ziyade, istenilen ki\u015filere devrini sa\u011flamaya y\u00f6nelikti. Bu haklara kar\u015f\u0131n hissesini bir ki\u015fiye devreden hisse sahibinin bu haklar\u0131n tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ki\u015fiye tazmin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc mevcuttu.<a href=\"#_ftn86\" name=\"_ftnref86\">[86]<\/a><\/p>\n<p>TTK 493\/3\u2019e g\u00f6re, 493\/2\u2019de \u00f6ng\u00f6r\u00fclen hakl\u0131 nedenlere kar\u015f\u0131 hilenin engellenmesi maksad\u0131yla \u015firkete, hissesini devredenden, devralan\u0131n bir beyan\u0131n\u0131 \u015firkete bildirmesini talep etme hakk\u0131 verilmi\u015ftir. Hisseleri devralan ki\u015fi, hisseleri kendi nam ve hesab\u0131na ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 net bir \u015fekilde bildirmezse \u015firket, devri hisse defterine kaydetmekten ka\u00e7\u0131nabilir. Ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmayan bir beyan s\u00f6z konusu olursa, hisse defterine d\u00fc\u015f\u00fclen kay\u0131t, ilgililere dan\u0131\u015f\u0131larak herhangi bir mahkeme karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n do\u011frudan \u015firket taraf\u0131ndan iptal edilebilir. Bu sayede ba\u011flamdan \u00f6t\u00fcr\u00fc hisse sahibi olamayan \u015fah\u0131slar\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer vas\u0131tas\u0131yla hisse sahibi olmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilecektir.<a href=\"#_ftn87\" name=\"_ftnref87\">[87]<\/a> TTK 494\/1\u2019e g\u00f6re halka arz edilmemi\u015f hisse senetlerinin devrinde haklar\u0131n ge\u00e7i\u015fi belirlenmi\u015ftir. \u015e\u00f6yle ki, devire onay verilene dek ya da onay verilmezse, hisse senetlerinin maliki ve hisse senetlerine ba\u011fl\u0131 t\u00fcm malvarl\u0131\u011f\u0131 ve kat\u0131l\u0131m haklar\u0131 devreden ki\u015fide kalacakt\u0131r. B\u00f6yle bir sonu\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda devir anla\u015fmas\u0131 yaln\u0131zca taraflar a\u00e7\u0131s\u0131ndan h\u00fck\u00fcm ve sonu\u00e7 ta\u015f\u0131yacakt\u0131r. Bu nedenle TTK\u2019nun m\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun aksine b\u00f6l\u00fcnme teorisini de\u011fil de birlik teorisini benimsedi\u011fi s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n<p>TTK 494\/3\u2019e g\u00f6re, \u015firketin hakl\u0131 nedenlerini hisse senetlerini devralan ki\u015fiye bildirmesi i\u00e7in 3 ayl\u0131k bir zaman \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u015eirkete onaylama isteminin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren en \u00e7ok 3 ay i\u00e7erisinde, esas s\u00f6zle\u015fmeyle belirlenmi\u015f bir nedene dayanarak ret karar\u0131 verilmedi\u011fi taktirde yahut ret karar\u0131 haks\u0131z yere verilirse, \u015firketin onay verdi\u011fi kabul edilir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a name=\"_Toc480565138\"><\/a>3.3.2.3. Borsaya Kote Edilmi\u015f Nama Yaz\u0131l\u0131 Hisse Devri<\/strong><\/h4>\n<p>Hisseleri halka arz edilmi\u015f \u015firketlerde hisse devri s\u0131n\u0131rlamalar\u0131na gerek duyulmamas\u0131 kurald\u0131r. Bu \u00e7e\u015fit k\u0131s\u0131tlamalar genellikle aile anonim \u015firketlerinin esas s\u00f6zle\u015fmelerinde, \u015firketin mahiyetini yitirmemesini ve yabanc\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 engellemek maksad\u0131yla belirlenir. Fakat bu durumun istisnalar\u0131na da rastlan\u0131lmaktad\u0131r. \u015e\u00f6yle ki borsaya kote olmu\u015f kimi \u015firketlerde de nama yaz\u0131l\u0131 hisselerin devrinde k\u0131s\u0131tlamalar gerekebilir. Bilhassa T\u00fcrk uyruklu olmayan \u015fah\u0131slar\u0131n ve s\u0131cak para bazl\u0131 fonlar\u0131n \u015firket y\u00f6netimine egemen olmas\u0131n\u0131 engelleyebilmek ad\u0131na hisse devrinde k\u0131s\u0131tlamalar tercih edilebilir. M\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun aksine TTK, borsaya kote olan nama yaz\u0131l\u0131 hisse devrinin onaylanmamas\u0131na yol a\u00e7abilen sebepleri dar bir kapsamda belirlemi\u015ftir. TTK 495\/1 h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re, nama yaz\u0131l\u0131 hisseleri halka arz edilmi\u015f olan anonim \u015firketlerin esas s\u00f6zle\u015fmelerinde kural olarak, hisseleri kazanan ki\u015finin hisse sahipli\u011fi s\u0131fat\u0131n\u0131n tan\u0131nmamas\u0131na imkan veren maddeler bulunamaz. Sadece esas s\u00f6zle\u015fmede bir oran belirlenmi\u015f ve bu oran\u0131 ge\u00e7kin bir devir ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fse \u015firket kay\u0131ttan ka\u00e7\u0131nma hakk\u0131na sahip olacakt\u0131r. \u00d6rnek vermek gerekirse sermayenin %5\u2019ini ge\u00e7kin kazan\u0131mlar\u0131n hisse defterine kaydedilmeyece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir. TTK h\u00fckm\u00fcn\u00fcn, \u015firketlerin hisse devrini onaylamas\u0131 i\u00e7in arad\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullar herkes taraf\u0131ndan bilinebilmesine imkan verdi\u011finden, hem hukuki g\u00fcvenli\u011fi hem de hisse sahiplerinin niteli\u011finin muhafazas\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir.<a href=\"#_ftn88\" name=\"_ftnref88\">[88]<\/a><\/p>\n<p>TTK\u2019nun 495. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131, nama yaz\u0131l\u0131 hisse senetleri halka arz edilen \u015firketlerde ve yaln\u0131zca bu senetlerin borsadan elde edilmesi ko\u015fuluyla uygulanacakt\u0131r. Hisselerin borsa harici kazan\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011funda, ki\u015fi hissenin derhal maliki olurken, malvarl\u0131\u011f\u0131 haklar\u0131n\u0131 kazanmas\u0131 ise yaln\u0131zca \u015firkete m\u00fcracaat etmesi ve devrin yasayla belirlenen ko\u015fullar\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamas\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. TTK 495\/2 h\u00fckm\u00fc uyar\u0131nca, \u015firketin istemine kar\u015f\u0131n, devralan hisseleri kendi nam ve hesab\u0131na ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 net bir \u015fekilde bildirmezse, esas s\u00f6zle\u015fmede ba\u011flam kural\u0131 mevcutsa \u015firket hisselerin hisse defterine kayd\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc de\u011fildir. H\u00fckm\u00fcn amac\u0131 maddenin ilk f\u0131kras\u0131na kar\u015f\u0131 hilenin engellenmesidir. \u015e\u00f6yle ki, bu f\u0131kra olmasayd\u0131 borsada kendi ad ve hesab\u0131na yap\u0131lmayan i\u015flemler ile ilk f\u0131kran\u0131n etraf\u0131ndan dolan\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131. TTK\u2019nun 496. maddesi halka arz edilmi\u015f nama yaz\u0131l\u0131 hisselerin borsada i\u015fleme sunulmas\u0131 durumunda, SPK\u2019n\u0131n d\u00fczenlemeleri do\u011frultusunda Merkezi Kay\u0131t Kurulu\u015funa devreden ki\u015finin kimli\u011fini ve sat\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lacak hisselerin miktar\u0131n\u0131 \u015firkete beyan etme zorunlulu\u011fu \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu h\u00fck\u00fcm hem hisse senedinin g\u00fcncelli\u011fini korumas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan hem de hisseye ba\u011fl\u0131 haklar\u0131n kim taraf\u0131ndan kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n bilinmesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc TTK 497\/3\u2019e g\u00f6re, halka arz edilmi\u015f hisse senetlerinin borsada sat\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde, rey hakk\u0131 ve buna ba\u011fl\u0131 olan haklar d\u0131\u015f\u0131ndaki, hisseye ba\u011fl\u0131 haklar\u0131n devralana derhal ge\u00e7ece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Borsaya kote olmam\u0131\u015f nama yaz\u0131l\u0131 hisse senetlerinin devrinde b\u00f6l\u00fcnme teorisi, borsaya kote olmu\u015f nama yaz\u0131l\u0131 hisse senetlerinin devrinde ise birlik teorisi uygulanmaktad\u0131r. Her iki devirde de birlik teorisi uygulansa idi yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n borsaya olan g\u00fcveni olumsuz etkilenece\u011finden bu \u015fekilde bir ayr\u0131ma gidilmesinin yerinde oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. TTK 498\u2019de ise \u015firkete y\u00f6nelik bir ret s\u00fcresi belirlenmi\u015ftir. \u015eirket, devralan\u0131n tan\u0131nma istemini ald\u0131\u011f\u0131 tarihten sonra 20 g\u00fcn i\u00e7erisinde bir karar almazsa, olumlu y\u00f6nde karar verdi\u011fi kabul edilir. \u015eirketin ret karar\u0131 almas\u0131 halinde, devralan \u015firket aleyhine asliye ticaret mahkemesinde dava a\u00e7abilir. Mahkeme, ret karar\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde karar verirse, \u015firket karar\u0131n kesinle\u015fti\u011fi andan itibaren rey ve reye ba\u011fl\u0131 haklar\u0131 tan\u0131makla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Ayr\u0131ca \u015firketin ret karar\u0131 almas\u0131nda kusurlu oldu\u011fu belirlenirse, tazminat sorumlulu\u011fu da do\u011facakt\u0131r.<a href=\"#_ftn89\" name=\"_ftnref89\">[89]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc480565139\"><\/a><strong>3.4. Hisse Devri S\u0131n\u0131rlamalar\u0131na \u0130li\u015fkin Emredici H\u00fck\u00fcmler<\/strong><\/h2>\n<p>TTK\u2019nun 340. maddesinde d\u00fczenlenen emredici h\u00fck\u00fcmler ilkesi, TTK ile getirilen en \u00f6nemli yeniliklerden birisidir. Bu h\u00fckme g\u00f6re;<\/p>\n<p><em>\u201cMADDE 340- (1) Esas s\u00f6zle\u015fme, bu Kanunun anonim \u015firketlere ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerinden ancak Kanunda buna a\u00e7\u0131k\u00e7a izin verilmi\u015fse sapabilir. Di\u011fer kanunlar\u0131n, \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesine izin verdi\u011fi tamamlay\u0131c\u0131 esas s\u00f6zle\u015fme h\u00fck\u00fcmleri o kanuna \u00f6zg\u00fclenmi\u015f olarak h\u00fck\u00fcm do\u011fururlar.\u201d<\/em><\/p>\n<p>M\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019na g\u00f6re kanunda net bir bi\u00e7imde yasaklanmam\u0131\u015f olan konular, esas s\u00f6zle\u015fme ile d\u00fczenlenebilmekte idi. Ancak TTK\u2019na g\u00f6re anonim \u015firketlerle ilgili d\u00fczenlemelerden yaln\u0131zca net bi\u00e7imde \u201cizin verilmi\u015f\u201d olanlar esas s\u00f6zle\u015fmede d\u00fczenlenebilmektedir.<a href=\"#_ftn90\" name=\"_ftnref90\">[90]<\/a><\/p>\n<p>Daha \u00f6nce de belirtildi\u011fi \u00fczere aile \u015firketlerindeki en b\u00fcy\u00fck ama\u00e7, aile d\u0131\u015f\u0131ndan ki\u015filerin \u015firket \u00fczerindeki etkisinin azalt\u0131lmas\u0131 ve \u015firketin \u201caile\u201d yap\u0131s\u0131n\u0131n muhafaza edilmesidir. Bu kapsamda hisse devri s\u0131n\u0131rlamalar\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerin dolan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan i\u015flemlerden biri, oy s\u00f6zle\u015fmeleridir. Hisse sahiplerinin her biri genel kurulda \u00f6zg\u00fcrce oy kullanabilmektedir. Fakat aile \u015firketlerinde, genel kurulda kullan\u0131lan bu oylar\u0131n ayn\u0131 tercihte olmas\u0131 istenmektedir. Bu nedenle aile \u00fcyesi olmayan hisse sahiplerine y\u00f6nelik olarak, esas s\u00f6zle\u015fmede \u00f6ng\u00f6r\u00fclmedi\u011fi derecede ki\u015fiselle\u015ftirme ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in oy s\u00f6zle\u015fmeleri yap\u0131lmaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn91\" name=\"_ftnref91\">[91]<\/a><\/p>\n<p>Kanuni ba\u011flam\u0131n dolan\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin bir di\u011fer husus oy hakk\u0131 i\u00e7in verilen temsil yetkisidir. S\u00fcresiz ve geri al\u0131nmas\u0131 yasak olan temsil yetkisi, hisse devir s\u0131n\u0131rlamalar\u0131nda dolan\u0131lma olarak nitelendirilmektedir.<a href=\"#_ftn92\" name=\"_ftnref92\">[92]<\/a><\/p>\n<p>Karasu\u2019ya g\u00f6re bu d\u00fczenleme sonucunda anonim \u015firketlerde h\u00fck\u00fcmler emredici olarak kabul edilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla TTK \u00e7er\u00e7evesinde anonim \u015firketler kapsam\u0131nda s\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ilkesi ge\u00e7erli de\u011fildir. Bunun yerine, emredici h\u00fck\u00fcmler ilkesi ge\u00e7erlidir.<a href=\"#_ftn93\" name=\"_ftnref93\">[93]<\/a> Hisse devri s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 ile ilgili h\u00fck\u00fcmler de emredici h\u00fck\u00fcmler ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buradan hareketle, hisse devrinin \u015firket onay\u0131na ba\u011flanmas\u0131ndan sonu\u00e7 al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in anonim \u015firketlerde hisse devri s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n\u0131 dolanmak niyetiyle yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmelerin ge\u00e7ersiz kabul edilece\u011fi s\u00f6ylenebilmektedir.<\/p>\n<h1><a name=\"_Toc480565140\"><\/a><strong>SONU<\/strong><strong>\u00c7<\/strong><\/h1>\n<p>TTK\u2019nun yeni bir d\u00fczenleme getirdi\u011fi en \u00f6nemli konulardan birisi de hisse devri s\u0131n\u0131rlamalar\u0131d\u0131r. M\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun 482\/2 uyar\u0131nca anonim \u015firketler, esas s\u00f6zle\u015fmeyle belirlemek ko\u015fuluyla herhangi bir nedene dayanmaks\u0131z\u0131n nama yaz\u0131l\u0131 hisse senetlerinin devrini hisse defterine kaydetmeyi reddedebilirken, TTK ile esas s\u00f6zle\u015fmeyle herhangi bir nedene dayanmaks\u0131z\u0131n devrin reddedilebilece\u011fine y\u00f6nelik h\u00fck\u00fcmler bulunmas\u0131n\u0131n ge\u00e7erli olmayaca\u011f\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Esas s\u00f6zle\u015fmede ret nedenleri son derece a\u00e7\u0131k ve anla\u015f\u0131l\u0131r \u015fekilde d\u00fczenlemelidir. Bununla birlikte bu nedenler \u015firketin ama\u00e7lar\u0131na ve iktisadi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik olmal\u0131d\u0131r. Bu sebeple ret nedeni olarak yaln\u0131zca TTK\u2019nun 493\/2 h\u00fckm\u00fcne at\u0131fta bulunulmas\u0131 veya yaln\u0131zca \u201c\u00f6nemli sebepler\u201d ibaresinin belirtilmesi yeterli olmayacakt\u0131r. Halka arz edilmi\u015f nama yaz\u0131l\u0131 hisseleri olan \u015firket, kural olarak esas s\u00f6zle\u015fmeyle hisseleri kazanan\u0131n hisse sahibi s\u0131fat\u0131n\u0131 kazanamayaca\u011f\u0131na y\u00f6nelik bir h\u00fck\u00fcm getiremez. Halka arz edilmi\u015f nama yaz\u0131l\u0131 hisselerde \u015firkete, esas s\u00f6zle\u015fmeyle belirlenen oransal s\u0131n\u0131r\u0131 ge\u00e7kin devirlere ili\u015fkin ret hakk\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>TTK, halka arz edilmi\u015f hisse senetlerinin devrinde haklar\u0131n ge\u00e7i\u015fi hususunda, m\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun aksine b\u00f6l\u00fcnme teorisini de\u011fil birlik teorisini benimsemi\u015ftir. Bu tercih ve genel olarak yeni kanunun yap\u0131s\u0131 ve sistemati\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, TTK\u2019nun hisse devri s\u0131n\u0131rlamalar\u0131na ili\u015fkin olarak getirdi\u011fi d\u00fczenlemelerin, \u00f6zellikle yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n borsaya olan g\u00fcveninin sars\u0131lmas\u0131n\u0131n ve daha bir\u00e7ok olumsuz sonucun do\u011fmas\u0131n\u0131n engellenebilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan m\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019na k\u0131yasla olduk\u00e7a yerinde oldu\u011fu ve olumlu neticeler do\u011furdu\u011fu s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\"><\/a>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]T.C. GALATASARAY \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130 SOSYAL B\u0130L\u0130MLER ENST\u0130T\u00dcS\u00dc EKONOM\u0130 HUKUKU \u0130K\u0130NC\u0130 \u00d6\u011eRET\u0130M TEZS\u0130Z Y\u00dcKSEK L\u0130SANS PROGRAMI \u00a0\u00a0 \u00a0 6102 SAYILI T\u00dcRK T\u0130CARET KANUNU\u2019NDA ANON\u0130M \u015e\u0130RKETLER\u0130N ESAS S\u00d6ZLE\u015eMES\u0130NDEK\u0130 BA\u011eLAM KURALI \u0130LE SINIRLI OLARAK H\u0130SSE DEVR\u0130 \u00a0 \u00a0 Y\u00dcKSEK L\u0130SANS D\u00d6NEM PROJES\u0130 \u00a0 Aylin Canset \u00c7EL\u0130K \u00a0 \u00a0 Proje Dan\u0131\u015fman\u0131: Prof. Dr. Necmi Y\u00fczba\u015f\u0131o\u011flu \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 MAYIS&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.celikhukukburosu.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.celikhukukburosu.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.celikhukukburosu.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.celikhukukburosu.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.celikhukukburosu.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=65"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/www.celikhukukburosu.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":68,"href":"http:\/\/www.celikhukukburosu.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65\/revisions\/68"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.celikhukukburosu.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=65"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.celikhukukburosu.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=65"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.celikhukukburosu.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=65"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}